YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2023/4198 E.  ,  2023/4378 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2844 E., 2023/2239 K.
KARAR : Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında hüküm kurulması
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/123 E., 2022/367 K.

Taraflar arasındaki yönetim kurulu ile dernek genel kurulunun disiplin cezasına dair kararlarının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dernek üyesi olan davacının dernek yönetim kurulu kararı ile bir ay süre ile dernekten uzaklaştırılmasına dair yönetim kurulu kararı ile iş bu kararın dernek genel kurul gündemine alınıp esasının incelenmemesine dair genel kurul kararının iptalini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Türk Medeni Kanunu'nun 83. maddesi kapsamında iç denetim yollarının tüketilmesi şartı yerine getirilmeden davanın açıldığını, verilen disiplin cezası kararında Kanun ve Tüzük hükümleri gereğince hiç bir hukuka aykırılık bulunmadığını, ayrıntılı olarak izah edilen nedenler ile davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Dernek Genel Kurulunun 27.03.2022 tarihli toplantısında Dernek Tüzüğünün 50. maddesinde belirlenen usule uyulmadığı, davacı taraf ile dava dışı kişiler tarafından yapılan itirazların gündeme ilave edildiği, ancak verilen cezaların okunmadığı ve davacı tarafa savunma yapması için süre verilmediği, bu haliyle Genel Kurul tarafından yapılan işlemin tüzüğe aykırı olduğu ve iptalinin gerektiği; yine davalı derneğin Yönetim Kurulu tarafından verilen cezada, disiplin kurulu tarafından usulüne uygun ve ayrıntılı araştırma yapıldığı belirtildikten sonra önerilen kınama cezasından ayrılınarak 1 ay süre ile uzaklaştırma cezası verilmesi konusunda da yönetim kurulu kararında bir gerekçe belirtilmediği, bu haliyle de verilen cezanın hem Dernek Tüzüğüne hem de verilecek cezanın ölçülü ve isnat edilen fille ölçülü olması haline aykırı olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile davalı ... Yönetim Kurulunca alınan 02.03.2022 tarih ve EÜ/DŞ 2022.44 sayılı, 22.03.2022 tarih ve EÜ/DŞ 2022.50 Sayılı kararlarının ve bu kararların kaldırılmasına yönelik talebinin reddine ilişkin Genel Kurul kararının iptaline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemenin deliller toplanmadan eksik incelemeyle hatalı karar verdiğini, somut olayda davacının üyelikten çıkartılmamış olmasına rağmen mahkemenin Tüzüğün üyelikten ihraca yönelik hükmünü uygulamakla hata ettiğini, davacı hakkında verilen kararın Tüzüğün 47 ve 44 üncü maddesi kapsamında kanuna ve tüzüğe uygun olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Türkiye Cumhuriyeti Anayasanının 25. maddesine göre; Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir. Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; düşünce kanaatleri sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz. 26. maddesine göre; Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet Resmî makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar.
Davacının dernek yönetimine iletilen şikayete konu paylaşımında açıkça şikayet eden Talat Yılmaz'a yönelik bir ifade kullanmadığı, şikayet dilekçesinde yer verilen paylaşımın kime yönelik olduğu hususunda matufiyet bulunmadığı, yönetime yönelik ifadelerin ise eleştiri sınırında ifadeler olduğu, tüzük gereğince cezai yaptırım gerektiren ifadeler olmadığı anlaşılmıştır". gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf talebinin usulen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince kaldırılmasına, ancak bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın gerekçesi değiştirilerek davanın kabulüne; davalı ... Kulup Yönetim Kurulunca alınan 02.03.2022 tarih ve EÜ/DŞ 2022.44 sayılı, 22.03.2022 tarih ve EÜ/DŞ 2022.50 Sayılı kararlarının ve bu kararların kaldırılmasına yönelik talebinin reddine ilişkin Genel Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesinin somut olayın tam olarak araştırılmadan ve davanın şartları oluşup oluşmadığı gözetilmeden karar verildiğini, usul yönünden de hata yapılarak davalının hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, verilen kararın 4721 sayılı Türk Medeni Kanun (4721 sayılı Kanun), Dernekler Kanunu ve Dernek Tüzüğüne aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesinin hüküm kurarken değinmiş olduğu ... Tüzüğü'nün 50 nci maddesinin somut olayla ilgisinin bulunmadığını, Tüzüğün 50 nci maddesinin dernekten çıkarmaya itirazı düzenlemiş olup, davacının davasına konu edilen cezasının ise dernekten uzaklaştırma cezası olduğunu, bu hatanın istinaf incelemesinde dikkate alınarak istinaf taleplerinin kabul edilmiş olmasına rağmen gerekçe değiştirilmek sureti ile hatalı olarak davanın kabulüne karar verildiğini, davacı tarafa verilen cezanın Tüzüğün 44. maddesi ile kendisine yüklenen sorumluluğa aykırı davrandığı için verildiğini, verilen kararlarda dernek tüzüğünün 47 nci maddesinin değerlendirilmediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının üyesi bulunduğu davalı dernekten bir ay süre ile uzaklaştırılmasına dair yönetim kurulu kararı ile bu kararın dernek genel kurulunda görüşülmesine dair önergenin esasının incelenmeksizin reddine dair kararın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Kanun'un 79, 80 ve 83 üncü maddeleri, davalı ... Dernek Tüzüğünün 18, 44, 46, 47 ve 49 uncu madddeleri.

3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

269,85 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 105,25 TL'nin temyiz eden davalı ... Derneğinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.