YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2023/3676 E.  ,  2024/2051 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davacı ... ve ...'ın davasının kabulüne, diğer davacıların davasının reddine karar verilmiş olup hükmün davacı ... ve arkadaşları vekili, davacı ... ve arkadaşları vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R

Kadastro sırasında, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 270 parsel sayılı 197.000 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek, ... ve ...'ın işgalinde olduğu şerhi verilmek suretiyle, malik hanesi açık olarak tespit edilmiştir.

Davacı ... ve Miktat Altun, Asliye Hukuk Mahkemesine sundukları dava dilekçelerinde; Haziran 1339 tarihli ve 2 sayılı tapu kaydına ve tedavüllerine dayanarak, tapu kaydının kapsamındaki taşınmaza ... ve arkadaşlarının müdahalesinin men'ine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı / davacı ... Erdem, Gezici Toprak Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde; Şevval 1290 tarihli daimi 4 varak 55 ila 60 sayılı tapu kayıtlarına dayanarak Hazine adına 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu (4753 sayılı Kanun) ve 5618 sayılı Kanun uyarınca oluşan tapu kayıtlarının iptali ile müdahalesinin men'ine karar verilmesini talep etmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında davaların birleştirilmesine karar verildikten sonra, davaya konu olan parseller hakkında kadastro tutanağı düzenlenmiş olması nedeniyle dava dosyası Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Davacı ... Çakmak ve müşterekleri, Kadastro Mahkemesine sundukları dava dilekçelerinde; tapu kaydına dayanarak, Gaziantep ili Islahiye ilçesi Emirler Mahallesi 270 parsel sayılı taşınmazın adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davacılar ... ve ..., Kadastro Mahkemesine sundukları dava dilekçelerinde; tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, Gaziantep ili Islahiye ilçesi Emirler Mahallesi 270 parsel sayılı taşınmazın adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin verdiği önceki karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; " tapu kaydı uygulamasının yeterli olmadığı belirtilerek, dayanılan kayıtların revizyon durumları ve yüzölçümleriyle geçerli olduğu gözetilerek yöntemince tapu kaydı uygulaması yapılması, taşınmazın tapu kayıtlarının kapsamı dışında kalması durumunda zilyetlikle kazanım koşullarına yönelik araştırma yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gereğine " değinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; " dayanılan tapu kayıtlarının taşınmazı kapsamadığı, zilyetlik yönünden yapılan incelemede ise taşınmazın davacı ... ve ...'ın zilyetliğinde olduğunun anlaşıldığı " gerekçesiyle, davacılar ... ve ...'ın davalarının kabulüne, diğer davacıların davalarının reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve arkadaşları vekili, davacı ... ve arkadaşları vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılıp mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında, davacı ... ve arkadaşları vekili ile davacı ... ve arkadaşları vekilinin tüm, davalı ... vekilinin ise çekişmeli 270 parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan 03.03.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen kısımlarına ilişkin hükme yönelen temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı ... vekilinin, dava konusu 270 parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan 03.03.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda A ve B harfleri ile gösterilen kısımları dışında kalan bölümlerine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince, kadastro tespit tarihinden önce davacılar ... ve ... yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.
Şöyle ki; eldeki dava, genel mahkemeden aktarılan dava niteliğindedir. Bu tür davalar 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 30/2 nci maddesi uyarınca resen araştırma ilkesine tabi olup, anılan Kanun maddesi uyarınca Kadastro Hakimi, hüküm kurarken davanın tarafları ile bağlı kalmaksızın gerçek hak sahibini belirlemekle yükümlü olduğu gibi, tespit tarihinden önce taşınmazın mülkiyetine yönelik olarak dava açılmakla taraflar arasında zilyetlik hususunda niza oluştuğundan, zilyetlikle kazanım koşullarının da aktarılan dava tarihi itibariyle belirlenmesi gerekmektedir.

Öte yandan, yerleşik yargısal içtihatlara göre, bir arazinin niteliğinin, imar - ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyanın tamamlandığı tarihin, üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresinin ve sürdürülüş biçiminin belirlenmesinde en önemli delil hava fotoğraflarının incelenmesi olup, hava fotoğraflarının incelenmesi sonucu düzenlenen jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi raporuna göre, ekli krokide (A) ve (B) harfleri ile gösterilen kısımlar dışındaki bölümlerde, 1950 yılına ait hava fotoğrafında ekonomik amaca uygun kullanımın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, 3402 sayılı Kanun'un 14 üncü maddeleri uyarınca, aktarılan dava tarihi itibariyle (06.06.1950), çekişmeli taşınmazın hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfi ile gösterilen kısımları dışındaki bölümlerde, zilyetlikle kazanım koşullarının davacılar ... ve ... yararına oluştuğunun ispat edilemediği ve davanın aktarılan dava niteliğinde olması nedeniyle 3402 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi gereğince malikin resen belirlenmesi gerektiği gözetilerek, taşınmazın hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen kısımları dışındaki bölümlerinin Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu, zilyetlikle kazanım koşulları yönünden kadastro tespit tarihinin esas alınması suretiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı ... ve arkadaşları vekili ile davacı ... ve arkadaşları vekilinin tüm, davalı ... vekilinin vekilinin ise hükme esas alınan 03.03.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen kısımlarına ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE,

Davalı ... vekilinin, dava konusu 270 parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan 03.03.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda A ve B harfleri ile gösterilen kısımları dışında kalan bölümlerine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının, yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,
80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 346,90 TL'nin temyiz eden davacı ... ve arkadaşları ile davacı ... ve arkadaşlarından ayrı ayrı alınmasına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.