YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2023/3557 E.  ,  2024/1263 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2018/20 E., 2022/6 K.
KARAR : Asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın kabulüne

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararın davalı ... Köy Temsilcisi ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında Sivas ili, Koyulhisar ilçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan 127 ada 1, 128 ada 1, 2 parsel sayılı taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Kadastro tespitinden önce ... Köyü Tüzel Kişiliği tarafından ... ve ... aleyhine açılan 128 ada 2 sayılı parsele ilişkin meraya müdahalenin önlenmesi davası ile davacı ... tarafından Hazine ve Köy Tüzel Kişiliğine karşı taşınmazların adına tescili talebiyle açılan davalar, davaya konu parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Mahkemece, ...'ın davasının kısmen kabulüne, Köy Tüzel Kişiliğinin davasının reddine, 127 ada 1 ve 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazların ... adına, 128 ada 2 parsel sayılı taşınmazın arsa vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı/davalı ..., davalı Hazine temsilcisi ve katılma yoluyla davalı/davacı ... Tüzel Kişiliği vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Kapatılan 16. Hukuk Dairesinin 06.11.2017 tarih ve 2015/713 Esas 2017/7485 sayılı ilamı ilamı ile; "Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 107 ada 32, 109 ada 35, 127 ada 1, 128 ada 1, 2 parsel sayılı sırasıyla 4.067.56, 4.639.49, 154.59, 738.88, 472.30 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Kadastro tespitinden önce ... Köyü Tüzel Kişiliği tarafından ... ve ... aleyhine açılan 128 ada 2 sayılı parsele ilişkin meraya müdahalenin önlenmesi davası ile davacı ... tarafından Hazine ve Köy Tüzel Kişiliğine karşı taşınmazların adına tescili talebiyle açılan davalar, davaya konu parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda ...'ın davasının kısmen kabulüne, Köy Tüzel Kişiliğinin davasının reddine, çekişmeli 107 ada 32, 109 ada 35,127 ada 1 ve 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazların ... adına, 128 ada 2 parsel sayılı taşınmazın arsa vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline, 29.09.2014 havale tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 86.94 metrekarelik kısma yönelik davanın Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı/davalı ..., davalı Hazine temsilcisi ve katılma yoluyla davalı/davacı ... Tüzel Kişiliği vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dava konusu 107 ada 32 ve 109 ada 35 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Hazine temsilcisinin bu taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına,
2- Davalı Hazine'nin dava konusu 127 ada 1 ve 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece bu taşınmazlar hakkında da ... lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır. Keşif mahallinde alınan beyanlarda genel olarak taşınmazların ...'a ait olduğu belirtilmiş ise de gerek beyanlardan gerekse bilirkişi raporlarından taşınmazların evveliyatının ne olduğu, zilyetliğin başlangıç tarihi, sürdürülüş şekli anlaşılamamaktadır. Doğru sonuca ulaşabilmek için; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları, fen ve ziraat bilirkişiler eşliğinde yeniden keşif yapılmalı, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği hususunda maddi olaylara dayalı somut beyanları alınmalı, ziraat bilirkişisinden çekişmeli taşınmazlar komşu parsellerle mukayese edilmek suretiyle taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini belirtir rapor alınmalı, özellikle dava konusu 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazla 128 ada 2 parsel sayılı taşınmaz arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı belirlenmeli, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece belirtilen hususlar yerine getirilmeden eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün bozulmasına,
3- Davacı/davalı ... ve davalı/davacı ... Tüzel Kişiliği vekilinin temyizleri 128 ada 2 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olup, dava konusu taşınmazda ... lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluşmadığı anlaşıldığına göre davacı/birleşen dosya davalısı ...'ın temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, dosya kapsamından dava konusu taşınmazın köylülerin hayvan eylemek için kullandıkları yer olduğu ve özel mülkiyete konu olmadığı anlaşıldığına göre, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16/B maddesi gereğince eğrek yeri vasfıyla orta malı olarak sınırlandırılmasına karar verilmesi gerekirken özel mülkiyete konu olacak şekilde Hazine adına tescil kararı verilmesi isabetsiz olup, davalı/davacı ... Tüzel Kişiliği vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün bozulmasına" karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda Mahkemece; 127 ada 1 parsel ve 128 ada 1 parsel sayılı taşınmaz davacı ...'ın murisi olan babasına aitken, babasının vefatı ile ...'a intikal ettiği, ...'ın dava konusu 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazda evvelinde babasına ait ev varken davacının eski evi yıkarak yeniden ev yaptığı, 127 ada 1 parsel sayılı taşınmazda ise evvelinde murisinin ağıl olarak kullandığı, şu anda kendisinin ise odunluk olarak kullandığı yer olduğu, murisin ve davacı ...'ın dava konusu yerde çok uzun süreli kullanımının olduğu dolayısıyla davacı lehine zilyetlikle mal kazanım şartları oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 127 ada 1 parsel ve 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 128 ada 2 parsel sayılı taşınmazın köylülerin hayvan eylemek için kullandıkları ve özel mülkiyete konu olamayacağı gerekçesiyle Kadastro Kanunu'nun 16/B maddesi gereğince köy tüzel kişiliği adına eğrek yeri vasfı ile kamu orta malı olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili ve davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında davalı Hazine vekilinin ve davalı ... temsilcisinin aşağıdaki pragraf kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Eldeki dava, evveliyatı itibari ile 4721 sayılı Kanun'un 713 ve 3402 sayılı Kanun'un 14 ve 17 nci maddelerine dayalı olarak açılan tescil talebine ilişkin olup, yargılama sırasında dava konusu taşınmazlara tutanak düzenlenmesi nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Genel Mahkemeden aktarılan davalarda Hazine ve ilgili kamu tüzel kişilikleri (... Köyü) yasal hasım durumunda bulunduğundan davalılar, harç, avukatlık ücreti ve diğer yargılama giderlerinden sorumlu tutulamazlar. Dava, davacılar yararına sonuçlansa dahi eksik harcın davacılardan alınmasına, yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına ve davacılar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

Somut olayda Asıl dava üç parça taşınmaza ilişkin (127 ada 1, 128 ada 1, 128 ada 2 parsel) aktarılan dava olup davacı ...'ın 127 ada 1 parsel ve 128 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin tescil talebi yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de yukarıda belirtildiği üzere yasal hasım olan Hazine ve ilgili kamu tüzel kişilikleri (... Köyü) aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi isabetsiz olup, bu nedenle hükmün bozulması gerekmekte ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ:
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle Davalı Hazine vekilinin ve davalı ... temsilcisinin sair temyiz itirazlarının reddine,

(2) nolu bentte açıklanan nedenlerle Davalı Hazine vekilinin ve davalı ... temsilcisinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (4) ve (7) numaralı bentlerinin hüküm yerinden çıkartılarak yerine (4) numaralı bent olarak; "Asıl dosya davacısı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına..." ve (7) numaralı bent olarak ise; "Asıl dosya davacısı ... yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına..." ibarelerinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.