YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2023/3125 E.  ,  2024/704 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen hükme karşı davacı Hazine vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş olup, bu kez davacı Hazine vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R

Uygulama kadastrosu sırasında, ... ili .... Mahallesi çalışma alanında ve tapuda Hazine ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 307 parsel ... 5.400 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 122 ada 86 parsel numarasıyla 4.570,90 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına tapuda kayıtlı bulunan eski 310 parsel ... 7.850 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 122 ada 83 parsel numarasıyla 8.168,57 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına tapuda kayıtlı bulunan eski 306 parsel ... 5.600 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, 122 ada 87 parsel numarasıyla 5.779,24 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; uygulama kadastrosu sırasında Hazineye ait ... ili Merkez ilçesi Günören Mahallesi 122 ada 86 parsel ... taşınmazın yüzölçümünün eksildiğini ve eksikliğin davalılara ait 122 ada 83 ve 87 parsel ... taşınmazlardan kaynaklandığını ileri sürerek, yüzölçümü eksikliğinin giderilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; alınan beyan ve raporlardan davacıya ait taşınmaz ile davalılara ait taşınmaz arasındaki sınırların hava fotoğraflarından da değişmediği anlaşıldığından sabit sınır niteliğinde olduğu ve bu sebeple uygulama kadastrosunun yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hükme karşı, davacı Hazine vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve iş bu karar, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin olup, uygulama kadastrosunun amacı, tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim (tersimat) ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek olup, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, kadastro faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yöneliktir.
Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta; bundan sonra yönetmelikte açıklanan ilkeler çerçevesinde taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Bu nedenle mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.

İlk Derece Mahkemesince, az yukarıda belirtildiği üzere, çekişmeli taşınmazlar arasındaki sınırların hava fotoğrafları ile değişmediğinden bahisle uygulama kadastrosunda sabit sınır olarak belirlenmesinin yerinde olduğu belirtilerek, davanın reddine karar verilmiş ve davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusu da benzer gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.
Şöyle ki; bölgede tesis kadastrosu fotogrametrik usulde yapılmasından dolayı ölçü krokisi bulunmamakta olup, fen bilirkişilerince hazırlanan raporda 1973 tarihli hava fotoğrafında yapılan incelemede sınırların belirgin olduğu ve 2012 yılına ait ortofotoda ki sınırların uygulama kadastrosu ile belirlenen sınırlarla uyumlu olduğu bildirilmiştir. Ne var ki; bilirkişi raporuna ekli hava fotoğrafından, tesis kadastrosu tarihi itibariyle çekişmeli taşınmazlar arasında sabit sınır olarak kabul edilebilecek duvar veya çit gibi doğal veya yapay sınırların bulunmadığı ve ayrıca tesis kadastrosu paftası ile uygulama kadastro paftasının çakıştırılması suretiyle düzenlenen haritada, ada bazında da bir kayma olmadığı, bir kısım komşu taşınmazların kendi aralarındaki tesis sınırı ile uygulama sınırının birbiriyle çakıştığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca: tesis kadastrosunun yapıldığı tarih itibariyle taşınmazlar arasında sabit kabul edilebilecek bir sınırın mevcut olmadığının ve tesis paftasında da hata bulunmadığının anlaşılmış olması karşısında, İlk Derece Mahkemesince, uygulama kadastrosunun amacı mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve tesis kadastrosu paftası ile uygulama paftasının çakıştırılması suretiyle tesis kadastrosu sonucu olaşan sınıra göre uygulama sınırının belirlenmesi gerektiği gözetilerek, infazı kabil bir karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde hataya düşülerek davanın reddine karar verilmesi usul ve kanuna uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Temyiz olunan, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.