YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2023/2128 E.  ,  2023/3435 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2014/369 E., 2015/183 K.
KARAR : Davanın Kabulüne

Taraflar arasındaki tapusuz taşınmazın tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı tüm davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; Samsun ili ... ilçesi ... köyünde bulunan, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği, kadastro sırasında tespit harici bırakılan yaklaşık 10.000 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın, müvekkili olan davacınını ataları tarafından kullanıldıktan sonra kırk yılı aşkın süredir de davacı tarafından kullanıldığını ileri sürerek, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle taşınmazın davacı adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... İdaresi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın tamamının devlet ormanı sayılan yerlerden olması nedeniyle davanın reddi ile taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... vekili ile dahili davalı ... vekili cevap dilekçelerinde; davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2015 tarih ve 2014/369 Esas, 2015/183 Karar ... kararı ile, "Mahalli bilirkişi ve tanık anlatımlarına göre; dava konusu taşınmazın uzun yıllardır davacı ...'ın babası ... ... tarafından kullanıldığı, o vefat ettikten sonra ise davacı ... tarafından kullanılmaya devam edildiği, teknik bilirkişinin 23/03/2015 tarihli raporuna göre dava konusu taşınmazın bir kısmı olan ve ekli krokide A harfi ile sarıya boyalı olarak gösterilen 3.631,314 m2'lik alanın Orman Sayılmayan Alanda (Ziraat Alanı) kaldığı, B harfi ile yeşile boyalı olarak gösterilen 812,499m2 lik alanın ise Akarçınar Devlet Ormanı-III'da kaldığının tespit edildiği gerekçeleriyle davanın kabulüne, ... ilçesi, ... Mahallesi(köyü), ... Mevkiinde kain taşınmazın güneyinde 104 nolu parselin, kuzeyinde ise ormanlık ve çalılık alanın bulunduğu, fen bilirkişi ... ...'nin 23/03/2015 tarihli raporuna ekli krokisinde ( A ) harfi ile gösterilen 3.631,314 metrekarelik taşınmazın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline" karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, tüm davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun karar vermek için yeterli olmadığını, raporda zilyetliğin ne zaman başladığına ve ne şekilde sürdürüldüğüne ilişkin tespitin bulunmadığını, taşınmaza komşu orman bulunduğundan taşınmazın ormandan açılıp açılmadığının belirlenmediğini, keşif heyetinde jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin bulunmadığını, orman kadastrosunun kesinleşme tarihi ile dava tarihi arasında 20 yıllık sürenin dolmadığını, bu yön ile zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını açıklayarak, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu yerin tapulama sırasında orman olduğundan dolayı tapulama harici bırakıldığını, orman kadastrosunun kesinleştiği tarihe kadar bu yerin orman sayılacağını, taşınmazın orman kadastrosunda orman sınırları dışında bırakıldığı tarih ile dava tarihi arasında 20 yıllık kazanım süresinin geçmediğini, zilyetlik durumunun yeterince araştırılmadığını, eksik araştırma ve inceleme yapıldığını açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.
3. Davalı ... vekili ile dahili davalı ... vekili temyiz dilekçelerinde özetle; eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verildiğini, davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 ve 17 nci maddeleri, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 713 üncü maddesi,

3. Değerlendirme
1. İlk Derece Mahkemece, dava konusu taşınmazın bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen kısmının orman sayılmayan alanda kaldığı ve uzun yıllardır davacının zilyetliğinde bulunduğu gerekçesiyle davacı adına tesciline karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; alınan bilirkişi raporlarında, A ile gösterilen kısmın 2008 yılında yapılan orman tahdidi dışında kaldığı, öncesi itibariyle de orman sayılmayan yerlerden olduğu belirlenmiş ise de, İlk Derece Mahkemesince, bölgede onaylanan bir imar planının bulunup bulunmadığı araştırılmamış ve imar planı mevcut ise imar planının onaylandığı tarihten yoksa dava tarihinden 15 - 20 - 25 yıl öncesi en az üç farklı döneme ilişkin hava fotoğrafları getirtilerek üzerinde usulünce inceleme yapılmadığı gibi, tescil davalarında 4721 ... Kanun'un 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli yerel ve gazete ilanlarının yöntemine uygun bir biçimde yapılması, ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanaklarının dosya arasına konulması, yasal 3 aylık sürenin dolmasının beklenilmesi gerektiği halde usulüne uygun şekilde ilanlar da yaptırılmamıştır. Ayrıca, çekişmeli taşınmazın tesis kadastrosu sırasında neden tescil harici bırakıldığı sorulup belirlenmemiş, taşınmaza komşu 107 ... parselin kadastro tutanağı ve varsa tespite esas alınan kayıt belgeleri ile 104 ... parselin tespite esas alınan Mayıs 322 tarih ve 55 nolu tapu kaydı getirtilerek nizalı taşınmaz yönünü ne şekilde okuduğu üzerinde durulmamış ve ziraatçi bilirkişiden, taşınmazın evveliyatının ne olduğunu ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, toprak yapısını, eğimini, bitki örtüsünü, tarımsal niteliğini ve üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü, ekonomik amaca uygun tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığını, zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmadığı gibi, imar ihyanın hangi tarihte tamamlandığı ve varsa imar planına kadar yoksa dava tarihine kadar yirmi yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin tamamlanıp tamamlanmadığı tereddütsüz olarak belirlenmemiş ve hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmayan bilirkişi raporları esas alınarak hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

2. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince doğru sonuca ulaşılabilmesi için, dava konusu taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parsellerin kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile davalı iseler dava dosyaları ile kadastro çalışma paftaları ayrıca komşu 104 ... parsele uygulanan tapu kayıtlarının ilk tesisinden itibaren bütün tedavüllerinin, yine dava konusu taşınmazın bulunduğu yeri de gösterecek şekilde dava tarihinden önce onaylanan imar planı varsa bu tarihten yoksa dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesi en az üç döneme ilişkin üç ayrı hava fotoğrafının tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı ve bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişi ve tanıklarla, önceki bilirkişiler dışında bir jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişisi ve üç ziraat mühendisi bilirkişisi ve bir fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları komşu parsellerin tutanak ve dayanağı belgelerden yararlanmak suretiyle etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazın evveliyatının ne olduğunu ve zirai faaliyete konu olup olmadığını, toprak yapısını, eğimini, bitki örtüsünü, tarımsal niteliğini ve üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü, ekonomik amaca uygun tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığını, zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, -onaylanan bir imar planı varsa ne zaman yapıldığı ve kesinleşip kesinleşmediği ve dava konusu taşınmazın varsa imar planında ne şekilde tespit gördüğü araştırılarak- dava tarihinden önce onaylanan imar planı varsa bu tarihe kadar, yoksa dava tarihine kadar davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisinden, çekişmeli taşınmazın kadastro paftasındaki konumunun bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılması ve taşınmazının konumunun çelişkiye sebebiyet verilmeyecek şekilde net olarak belirlenmesi suretiyle, dava tarihinden önce onaylanan imar planı varsa imar planının onaylandığı tarihten, yoksa dava tarihinden 15 - 20 - 25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelenerek, taşınmazın niteliğini, kullanım durumunu, imar - ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten rapor düzenlemesi istenilmeli; fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir krokili rapor düzenlettirilmeli; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri, bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; 3402 ... Kanun'un 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği ilgili tapu müdürlüğü ve kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanunun 3.7.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve ... olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı; 4721 ... Kanun' un 713/4 ve 5 inci maddeleri gereğince yapılması gereken yerel ve gazete ilanları yöntemine uygun şekilde yaptırılmalı, ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanakları dosya arasına konulmalı, yasal 3 aylık sürenin dolması beklenilmeli ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

3. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi; kabule göre de, dava konusu edilen taşınmazın bilirkişi raporlarında B harfi ile gösterilen yerin orman tahdidi içinde kaldığının ve orman sayılan yerlerden olduğunun belirlenmesine ve davalı ... İdaresinin de tescil talebi bulunmasına rağmen, B harfi ile gösterilen yerin tapuda tescilli olup olmadığı araştırılarak davalı ... İdaresinin talebi yönünden bir karar verilmesi gerekirken, bu hususta olumlu olumsuz bir karar verilmemesi ve ayrıca dava konusu edilen yerin bir kısmı hakkında kabul kararı verilmiş olmasına rağmen davanın kabulüne şeklinde hüküm kurulması da usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden ... ile ... Belediye Başkanlığına ayrı ayrı iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.