YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2023/1687 E.  ,  2023/4444 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/920 E., 2022/856 K.
KARAR : İstinaf talebinin esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/152 E., 2022/99 K.

Taraflar arasındaki muris muvazaasına ve yolsuz tescile dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Düzce ili Cumayeri İlçesi Ordulu ... Köyü çalışma alanında 2012 yılında yapılan kullanım kadastrosu sonucunda, 197 ada 2 parsel ... 5.192,26 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesine, 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı ve 1992 yılından beri iki katlı ev ve fındık bahçesi olarak ... tarafından kullanıldığı şerhi yazılarak, Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun) gereğince yapılan şatış nedeniyle 25.03.2014 tarihinde ... adına tapuya tescil edilmiştir.

2. Düzce ili Gümüşova ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında 1995 yılında yapılan kadastro sonucunda, 2920 parsel ... 648,84 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesine, 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı ve üzerindeki 2 katlı kargir ev ve ahşap samanlığın (... oğlu) ...'na ait olduğu şerhi yazılarak, Hazine adına tespit ve 1995 yılında tescil edildikten sonra, taşınmazın 1/4 payı 6292 ... Kanun gereğince satış nedeniyle 29.08.2014 tarihinde ... adına; 1/4 payı aynı Kanun gereği satış nedeniyle 02.09.2014 tarihinde ... adına; 1/4 payı aynı Kanun gereği satış nedeniyle 24.09.2014 tarihinde ... adına; 1/4 payı da aynı Kanun gereği satış nedeniyle 27.01.2015 tarihinde ... adına tapuya tescil edilmiştir.

3. Düzce ili Cumayeri ilçesi Ordulu Karadere Köyü çalışma alanında 2008 yılında yapılan arazi kadastrosu sonucunda, 161 ada 27 parsel ... 18.320,47 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, ırsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve tescil edildikten sonra, mirasçıları (kendisinden önce ölen ortak muris) ... ve müşterekleri adına kayden intikal ettirilmiştir.

4. Davacı ... ve müşterekleri vekili 18.2. 2020 tarihli dava dilekçesinde; taşınmazların evveliyatının davalılar ile ortak murisleri olan ...'na ait olup ölümüne kadar da adı geçen muris tarafından tasarruf edildiğini, ancak muris Dursun'un, mirasçıları olan davacılardan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak taşınmazları üçüncü eşi olan ... ve ondan olan çocukları davalılar ... ve arkadaşlarına devrettiğini ileri sürerek, Hazine satışı ile davalılar adına oluşan tapu kayıtlarının iptali ile davacıların miras hisseleri oranında adlarına tesciline, taşınmazların zilyetliğinin muris ...'na ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar ... ve müşterekleri vekili cevap dilekçesinde özetle; çekişmeli 197 ada 2, 3 ve 2920 parsel ... taşınmazları 6292 ... Kanun kapsamında satın aldıklarını ve müvekkilleri olan davalılar adına tescil edildiğini, bu nedenle şerhe yönelik davanın dinlenme olanağının olmadığını, kaldı ki, çekişmeli taşınmazların evveliyatının tapusuz olması nedeniyle tapusuz taşınmazlarda muvazaa iddiası dinlenemeyeceğinden bu parseller yönünden davanın bu nedenle reddedilmesi gerektiğini, çekişmeli 161 ada 27 parsel ... taşınmazın ise 2/B nitelikli bir taşınmaz olmayıp bu taşınmazın 2008 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında belgesiz zilyetlikten davalıların murisi ... adına tespit edilip tutanağının 2008 yılında kesinleştiğini ve bu taşınmaz yönünden 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, ayrıca bu taşınmazın da evveliyatının tapusuz olması nedeniyle muvazaa iddiasının dinlenemeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "... dava konusu Düzce ili Cumayeri ilçesi Ordulukaradere köyü 197 ada 2 ve 3 parseller ve Gümüşova ilçesi ... Merkez Mahallesi ... parsel ... taşınmazın murisin sağlığında gerçekleştirilen kadastro çalışmalarının ardından doğrudan hak sahibi olarak tespit edilen muris ve davalılara Maliye Hazinesi tarafından satış yolu ile devredildiği ve taşınmazların tapu kayıtlarının bu şekilde oluşmuş olduğu, 161 ada 27 parsel ... taşınmazın ise, tesis kadastrosu sırasında doğrudan davalıların annesi ... adına tespit ve tescil edildiği, dava konusu taşınmazların hiçbirinin muris ... tarafından tapuda gerçekleştirilen satış işlemi neticesinde davalılara devredilmiş olmadığı, sonuç olarak, somut uyuşmazlıkta muris muvazaası hukuki sebebinin şartlarının gerçekleşmediğinin anlaşıldığı ..." gerekçesiyle, davacıların davasının reddine.karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davacılar ... ve arkadaşları vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar ... ve arkadaşları vekili istinaf dilekçesinde özetle; muvazaa iddialarının dava konusu taşınmazların zilyetliğinin devrine dayanmakta olup, taşınmazların ölünceye kadar muris ...'nun zilyetliğinde olduğunu, ancak muris Dursun'un mal kaçırmak maksadıyla,zilyetliği devretmiş gibi gösterdiğini, bu muvazaalı devirlerin murisin ölümü ile ortaya çıktığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "... davacılar dava dilekçelerinde murisin mal kaçırmak amacıyla taşınmazların davalılar adına tescilinin sağlandığını beyan ettikleri, ön inceleme duruşmasında da davanın muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası olduğunun tespit edildiği ve tarafların bu hususa itiraz etmedikleri, ilk derece mahkemesinin nihai kararında da davanın muris muvazaası olarak vasıflandırıldığı ve davacıların bu hususu da istinaf konusu yapmadıkları gibi, davacılar vekilinin istinaf talebinde de davalarının muris muvazaasına dayandığını ısrarla vurguladığı, ilk derece mahkemesi kararında da belirtildiği üzere 01.04.1974 tarih ve 1/2 ... İçtihadı Birleştirme Kararında açıklanan muris muvazaasının, murisin danışıklı olarak mirasçılarını miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla gerçekte bağışlamak istediği tapuda kayıtlı taşınmazı hakkında tapu sicil memuru önünde iradesini satış doğrultusunda açıklaması halinde miras hakkı ihlal edilen mirasçıların görünürdeki satış işleminin muvazaalı olduğunu ve gizli bağış sözleşmesinin ise şekil şartından yoksun olduğunu ileri sürerek dava açabilmelerine imkan veren bir dava türü olduğu, anılan içtihadı birleştirme kararı uyarınca böyle bir davanın açılabilmesi için taşınmazın öncesinde muris adına tapulu olmasının zorunlu olduğu, aksi durumda murisin gizli bağış mahiyetindeki işlemlerinin muris muvazaası davasına konu edilmesinin mümkün olmadığı, tüm dosya kapsamına göre murisin böyle bir devri bulunmadığının anlaşılmasına göre davacıların muris muvazaasına dayalı davalarının ilk derece mahkemesince reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı açıklanarak, davacılar vekilinin istinaf başvurularının 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, muris muvazaası hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 ... Kadastro Kanunu’nun (3402 ... Kanun) 14, 17 ve Geçici 8 inci maddeleri, 6292 ... Kanun, 01.04.1974 tarih ve 1/2 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı,

3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 189,15 TL'nin temyiz eden davacılardan alınmasına

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.9.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.