YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2022/6652 E.  ,  2023/4330 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2020/7 E., 2022/85 K.
KARAR : Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Kadastro sırasında, Alanya ilçesi ... Beldesi çalışma alanında bulunan; 280 ada 32, 36, 41 parsel sayılı 41.063.83, 8.618,68 ve 3.255,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek çalılık vasfıyla; 280 ada 40 parsel sayılı 2813,73 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 2008 yılından beri muz bahçesi olarak ... tarafından kullanıldığı edinme sebebi sütununda yazılmak suretiyle muz bahçesi vasfıyla; 280 ada 30 parsel sayılı 7653,77 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, kadastro komisyon kararıyla, hali arazi vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.
2. Davacı ... ve arkadaşları dava dilekçesinde; irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, kadastro tespitlerinin iptali ile Alanya ilçesi Kargıcak Beldesi 280 ada 30, 32, 36, 40 ve 41 parsel sayılı taşınmazların adlarına tescilini istemişlerdir.

II. CEVAP
Davalı Hazine cevap dilekçesinde; usul ve yasaya aykırı olarak açılan davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 09.09.2014 tarih ve 2013/128 Esas, 2014/152 Karar sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulü ile 280 ada 32, 36, 40, 41 parsellerin kadastro tespitlerinin, aynı ada 30 parselin kadastro komisyon kararının iptaline, fen bilirkişi ... 'in 20.05.2014 hakim havale tarihli raporuna ekli krokide gösterildiği üzere; 280 ada 30 sayılı parselde (H) harfi ile gösterilen 4590,54 metrekarelik bölümün, 280 ada 32 sayılı parselde (G) harfi ile gösterilen 20558,36 metrekarelik bölümün, 280 ada 36 sayılı parselde (F) harfi ile gösterilen 5224,23 metrekarelik bölümün, 280 ada 40 sayılı parselde (E) harfi ile gösterilen 2471,48 metrekarelik bölümün ve 280 ada 41 sayılı parselde (D) ile gösterilen 1203,23 metrekarelik bölümün muris ... mirasçıları adına miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline, 280 ada 30 parselde (H1) ile gösterilen 3063,23 metrekarelik bölümün hali arazi vasfıyla, 280 ada 32 parselde (G1) ile gösterilen 20505,47 metrekarelik bölümün çalılık vasfıyla, 280 ada 36 parselde (F1) ve (F2) harfleri ile gösterilen sırasıyla 1448,05 metrekarelik ve 1946,40 metrekarelik bölümlerin çalılık vasfıyla, 280 ada 40 parselde (E1) ile gösterilen 342,25 metrekarelik bölümün hali arazi vasfıyla ve 280 ada 41 parselde (D1) ile gösterilen 2052,39 metrekarelik bölümün çalılık vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 09.09.2014 tarih ve 2013/128 Esas, 2014/152 Karar sayılı kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 17.11.2015 tarih ve 2014/21258 Esas, 2015/13627 Karar sayılı ilamıyla; "Mahalli bilirkişi ve tanıkların imar - ihyanın ne zaman başladığı ve hangi tarihte tamamlandığı, tarımsal amaçlı zilyetliğin ne zaman başladığı hususundaki beyanları yetersiz olduğu gibi, hava fotoğrafı incelemesi yapılmak suretiyle imar - ihya durumu hakkında rapor alınmadığı açıklanarak, tespit tarihinden 15 - 20 - 25 yıl öncesine ilişkin ayrı tarihlere ait en az üç adet hava fotoğrafı üzerinde inceleme yapılarak taşınmaz bölümlerinin çekim tarihindeki niteliğinin ne olduğu, imar-ihyanın ne zaman başladığı ve tamamlandığı hususlarında ve yine 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı, özel mülkiyete elverişli olup olmadığı, kullanılıyor ise tarımsal kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor alınması ve alınan raporlar ile dinlenen yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin denetlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar
Bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesinin 17.05.2016 tarih ve 2016/4 Esas, 2016/16 Karar sayılı kararı ile, davasının kısmen kabulüne, fen bilirkişi ve jeodezi fotogrametri mühendisi tarafından hazırlanan 29.04.2016 havale tarihli ortak rapor ve eki haritada çekişmeli 280 ada 30 parsel sayılı taşınmazın (S1) harfi ile gösterilen 3.279,52 metrekare, 280 ada 32 parsel sayılı taşınmazın (G) harfi ile gösterilen 20.558,30 metrekare, 280 ada 36 parsel sayılı taşınmazın (F) harfi ile gösterilen 5.224,15 metrekare, 280 ada 40 parsel sayılı taşınmazın (E) harfi ile gösterilen 2.471,53 metrekare yüzölçümündeki bölümlerinin ayrı ayrı tarla vasfıyla payları oranında davacı ... ve arkadaşları adlarına tapuya tesciline, çekişmeli 280 ada 30 parsel sayılı taşınmazın (S2) harfi ile gösterilen 1.310,86 metrekare ve 280 ada 41 sayılı parsel sayılı taşınmazın (D) harfi ile gösterilen 1.203,20 metrekare yüzölçümündeki bölümlerinin hali arazi vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 17.05.2016 tarih ve 2016/4 Esas, 2016/16 Karar sayılı kararı, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi neticesinde 11.03.2020 tarih ve 2016/16976 Esas, 2020/1184 Karar sayılı ilamıyla; "Bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmediğini, bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluştuğunu, bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerektiği açıklanarak; İlk Derece Mahkemesince öncelikle, çekişmeli taşınmaz bölümlerini gösteren, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığından getirtilmesi, ayrıca temyize konu taşınmaz bölümlerine komşu tüm taşınmazların kadastro tutanakları ve varsa dayanaklarının onaylı örnekleri ilgili kurumlardan getirtilerek dosyasına konulması, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra da mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ile üç ziraat mühendisi üç jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisinden oluşturulacak bilirkişi kurulunun katılımıyla yapılacak keşifte, dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmaz bölümlerinin ayrı ayrı öncesinin kime ait olduğu, kimden intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması, dinlenen bilirkişi ve tanık beyanlarında çelişki doğduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkilerin giderilmesine çalışılması, bilirkişi ve tanık sözleri bilirkişi raporları, komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmesi; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmaz bölümlerinin her birinin ayrı ayrı toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz bölümü üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmaz bölümü imar-ihyaya konu edilmişse, imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını içerir, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması; jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişi kurulundan, hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmak suretiyle çekişme konusu taşınmaz bölümlerinin her birinin ayrı ayrı hava fotoğrafında gösterilmesinin istenilmesi ve bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunun, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünün belirlenmesine çalışılması; fen bilirkişisine ise, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir rapor ve kroki düzenlettirilmesi ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 17. maddesinde öngörülen koşulların taşınmazların tespit tarihine kadar davacılar yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin kesin olarak belirlenmesi ve varılan sonuca göre karar verilmesi" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozma ilamına Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Bilirkişi heyeti raporu ve keşif sırasında dinlenilen mahalli bilirkişilerin beyanları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davacılar açısından eklemeli zilyetlik yolu ile senetsizden taşınmaz kazanabilme şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle;
Davanın kısmen kabulüne, bu suretle 280 ada 30 parselde S1 harfi ile gösterilen 1.216,29 metrekare bölümün, 280 ada 32 parselde G harfi ile gösterilen 20558,30 metrekare bölümün, 280 ada 36 parselde F harfi ile gösterilen 5224,15 metrekare bölümün, 280 ada 40 parselde E harfi ile gösterilen 2471,53 metrekare bölümünün tarla vasfı ile tamamı 24 pay kabul edilerek belirlenen payları oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline; 280 ada 30 parselde S1/2 harfi ile gösterilen 2.063,23 metrekare bölümün ve S2 harfi ile gösterilen 1.310,86 metrekare bölümün hali arazi vasfıyla ve 280 ada 41 sayılı parselde D harfi ile gösterilen 1203,20 metrekare bölümün hali arazi vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline; çekişmeli 1922 parsel sayılı taşınmazın ... Kadastro Müdürlüğü'nün 25/05/1992 tarih ve 90 karar sayılı komisyon kararı gibi tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan olduğunu, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanılamayacağını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, bu nedenler ve resen belirlenecek sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazlar üzerinde davacılar lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 14, 17, 18 inci maddeleri,

3. Değerlendirme
1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, davalı Hazine vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Ancak; 3402 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca kadastro hakimi, doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde ve çekişmeli taşınmazın tamamı hakkında sicil oluşturmaya elverişli bir karar vermek zorundadır.
İlk Derece Mahkemesince, hükmüne atıf yapılan bilirkişi raporunda "S1/1" işaretiyle gösterilen bölümün hüküm yerinde "S1" işaretiyle gösterilmesi, hükmün infazında tereddüte sebep olacağından isabetsiz ve hükmün bozulmasını gerektirmekte ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığı anlaşıldığından, 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması cihetine gidilmiştir.

VI. KARAR
Davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının (V.C.3.1) no.lu bentte yazılı nedenlerle REDDİNE,

Davalı Hazine vekilinin, temyiz itirazının (V.C.3.2) no.lu bentte yazılı nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (3.) bendinde geçen "280 ada 30 parselde" kelimelerinden sonra gelen "S1" ibaresinin hüküm yerinden çıkartılarak yerine; "S1/1" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.