YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2022/6194 E.  ,  2024/3799 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1102 E., 2022/432 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile esas hakkında yeniden hüküm
kurularak davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/709 E., 2021/82 K.

Taraflar arasında Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti dava sonucunda verilen hükme karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmuş ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, davacı ...'in Mazbut Mevlana Celaleddin-i Rumi Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre, galle dağıtımına konu olan Hüccet incelendiğinde, intifa açısından galle fazlasına konu, sadece Abid Çelebi Vakfından olan hamam gelirlerinin, gerekli masraflar çıktıktan sonra kalanın erkek evlatlar arasında pay edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı, Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1976/505 Esas, 1977/516 Karar sayılı ve 30.11.1977 tarihinde kesinleşen ilamına göre, o davadaki davacıların Celaleddin-i Rumi Hazretlerinin sulbi evlat ve füruundan bulunduklarına karar verildiği, eldeki davadan nüfus kaydına göre davacının babasının ... olduğu, ... 'ın baba adının ... bulunması Konya Asliye Hukuk Mahkemesinde sulbi evlat olarak tesbit edilen ...'in davacının baba soyundan dedesi olduğu, Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1976/505 Esas sayılı kesinleşen kararının içeriği hususları da gözetildiğinde davanın kabulü ile "Davacının Hazret-i Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin Dergah ve Türbesi Vakfı'nın sadece hamam gelirlerinden faydalanma ... olan galle fazlasına Müstahik vakıf evladı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

Davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "Mahkemece, yazılı gerekçelerle davacının talebinin kabulüne karar verilmiş olması doğru ise de, davada talep, Hz. Mevlana Celaleddin'i Rumi'nin Dergah ve Türbesi Vakfının galle fazlasına müstehak evladı olduğunun tespiti isteğine ilişkin olup, mahkemece davacının Hz. Mevlana Celaleddin'i Rumi'nin Dergah ve Türbesi Vakfı'nın sadece hamam gelirlerinden faydalanma ... olan galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespitini yönünde hüküm kurulmuş olması doğru olmamıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26 ncı maddesi hükmünde, Hakimin tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği, duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebileceği açıklanmıştır. O halde mahkemece, davacının Hz. Mevlana Celaleddin'i Rumi'nin Dergah ve Türbesi Vakfı'nın galle fazlasına müstehak Vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken talepten başkaya karar verilmiş olması yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olduğu; davalı ... Müdürlüğüne izafeten Vakıflar Ankara Bölge Müdürlüğü vekilinin hükmün esasına ilişkin itirazları yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde değil ise de; avukatlık ücretine ilişkin istinaf itirazlarının incelenmesinde; 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun (5737 sayılı Kanun) 76 ncı maddesi 2762 sayıl Vakıflar Kanunu (2762 sayılı Kanun) 40 ıncı maddesi gereğince vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin davalarda, ... kanuni hasım olması sebebiyle davanın kabulü halinde yargılama giderleri ve vakelet ücreti ile sorumlu tutulamayacağından, mahkemece Vakıflar aleyhine avukatlık ücretine hükmedilmiş olması isabetsiz olup, hükmün avukatlık ücretine ilişkin bölümü yönünden de kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurularak; davacının Hazret-i Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin Dergah ve Türbesi Vakfı'nın galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

Davalı ... vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek dava konusu Hazreti Mevlana Celaleddin Rumi türbesi Vakfının her hangibir vakfiyesi bulunmadığı, sadece Konya Şer'iye Mahkemesinin kararından varlığı anlaşılan vakfın her hangibir mal varlığı da bulunmadığı, Vakfın tüm mal varlığı, mülkiyeti devlete ait olan arazilerden toplanan öşürlerdir ki; bu da evlatlara ayni olarak dağıtılması öngörülmüş olup, şer'iye kararında da bu şekilde ifade edildiği, dava konusu vakıfta galle dağıtımı ne fiilen, ne de hukuken mümkün olmadığı, zira ortada galle dağıtımına konu edilebilecek bir gelir ve malvarlığı bulunmadığı, kabul anlamına gelmemekle birlikte, şayet davacı lehine bir karar verilecekse, bunun ancak vakfın evlatlığı şeklinde olabileceği, bu türden istisna vakıflarda mal varlığı kalmadığından ancak kişilerin manevi haz duygularını tatmin etmek amacıyla sadece evladiyet yönünden karar verilebileceği, sunulan ve re’sen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... Müdürlüğün vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ : Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 346,90 TL'nin temyiz eden davalı ... Müdürlüğünden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.