YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2022/6128 E.  ,  2024/4182 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1985 E., 2022/1561 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/224 E., 2020/381 K.

Taraflar arasındaki Vakıf üyeliği ile prim miktarının tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde; davacı ...'nin ...de güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başladığı 12.07.1982 ile emekli olduğu 11.07.2005 tarihleri arası davalı Vakfa üyeliğinin ve prim borcunun tespiti istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, ilk olarak davanın zamanaşımına uğradığı gerekçesi ile davanın reddine dair kararı Bölge Adliye Mahkemesince vakfa üyelik için müracaat tarihi olan 30.12.2005 tarihinden davanın açıldığı 25.11.2013 tarihine kadar 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçmediği bu sebeple işin esasının incelenmesi için İlk Derce Mahkemesi kararı kaldırılarak dosya Mahkemesine iade edilmesi üzerine yapılan yargılama sonucu davanın davalı ... yönünden husumet nedeniyle reddine, davalı vakıf aleyhine açılan davanın ise davacının Türkiye İş Bankası A.Ş. mensupları Emekli Sandığı Vakfından yaşlılık, malüllük aylığı veya sürekli iş görmezlik geliri bağlanmış olanlara 30.12.2005 tarihine kadar yazılı talepte bulunmak ve geçici 3 üncü maddede yer alan hususları tam ve zamanında yerine getirmek suretiyle yapacakları borçlanma karşılığında davalı vakıftan emeklilik aylığı bağlanabilmesi imkanı tanındığı halde davacının belirtilen 30.12.2005 tarihine kadar davalı vakfa herhangi bir başvurusunun bulunmadığı, borçlanma yapmadığı ve prim borcu da yatırmadığı, belirtilen sürenin hak düşürücü süre olduğu gerekçesi ile hak düşürüccü süreden reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; davacıya tanınan hak kapsamında davacının vakıf üyeliği için 30.12.2005 tarihine kadar yazılı bir talepte bulunmadığı ve üzerine düşen prim borcunu da ödemediği, istinaf sebepleriyle sınırlı yapılan incelemede davacı vekilinin istinaf talepleri yerinde görülmeyerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek eksik inceleme ile karar verildiğini, 2005 yılında yapılan yönetmelik değişikliği hakkında davacıya bir bildirim veya tebligat yapılmadığını, yine davacının borçlanma talebi bulunmadığına dair dosyada herhangi bir belge olmadığını, açıklanan ve re'sen gözetilecek nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tespit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 33 üncü maddesinde hâkimin, Türk hukukunu re'sen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava, davalı Vakıf Senedinde 2005 yılında yapılan değişiklik sonucu davacının Vakıf üyesi olduğu ile davalı vakfa ödemesi gereken prim miktarının tespiti istemine ilişkindir.

Vakıf hukukunda aslolan yürürlükte bulunan vakıf senedi ile buna göre yapılan düzenlemelerin tüm üyelerine doğru ve eşit biçimde uygulanmasıdır. Yürürlükte bulunan, değiştirilmedikçe vakfı ve vakıf üyelerini bağlayan mevcut vakıf senedi ile vakıf senedine istinaden düzenlenen yönetmelik hükümlerine göre somut uyuşmazlık çözümlenmelidir.

Dava konusu vakfa ait yönetmelikte yapılan değişiklik ile davacı gibi daha önce vakfa üyelik ... tanınmayanlara üyelik ... tanınmış bunun içinde belirlenen süre içerisinde vakfa yazılı müracaat şartı getirilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, dava konusu vakfın 30.09.2005 tarihli olağan genel kurulunda kabul edilip 01.10.2005 tarihinde yürürlüğe giren Munzam Sosyal Güvenlik Hakları Yönetmeliğine eklenen geçici 3 üncü madde ile ...de koruma ve güvenlik görevlisi olarak süreli sözleşmeli çalışmış ve 01.10.2005 tarihinden önce emekli olmak üzere Bankadaki görevinden ayrılmış ve Türkiye İş Bankası A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfından yaşlılık, malullük aylığı veya sürekli işgöremezlik geliri bağlanmış olanlara, 30.12.2005 tarihine kadar yazılı talepte bulunmak ve gereklerini tam olarak yerine getirerek yapacakları borçlanma nedeni ile tespit edilen aidatlarının tamamını 30.12.2005 tarihine kadar ödenmesi halinde vakıftan emeklilik aylığı bağlanabileceği düzenlenmiştir.

Somut olaya gelince, bir ... sona erdiren ve dava şartı olarak kabul edilen hak düşürücü süre ancak kanunla düzenlenebileceğinden ve dava konusu Vakfa ait yönetmelikte yapılan değişiklik ile davacı gibi daha önce Vakfa üyelik ... tanınmayanlara üyelik ... tanınması ve bunun için belirlenen süre içerisinde müracaat şartı getirilmesinde düzenlenen süre hak düşürücü süre mahiyetinde olmadığından, Mahkemece hak düşürücü sürede dava açılmadığı gerekçesiyle davalı Munzam Vakıf aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Buna göre, Mahkemece yapılacak iş; davalı Vakfın davacıyı yönetmelik değişikliği hakkında bilgilendirip bilgilendirmediği, bilgilendirdiyse davacının 30.12.2005 tarihine kadar davalı Vakfa yazılı başvuruda bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılması ve ondan sonra işin esası hakkında karar verilmesidir.

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

İstek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.