YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2022/3155 E.  ,  2023/3337 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2014/417 E., 2021/667 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapusuz taşınmazın tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... ve Orman İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar ... ve ..., 21.02.2008 havale tarihli dilekçeleri ile Ormanlı Köyü 635 ve 636 parseller yanı 90 - 100 numaralı orman sınır noktaları arası orman dışı tarım alanını 50 yılı aşkın süredir mirasbırakanları ve kendilerince kullanıldığını belirterek dava konusu yerin kendi adlarına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 2/B maddesi uyarınca orman niteliğini kaybetmesi nedeniyle Orman Kadastro Komisyonu tarafından Hazine lehine kesinleşmiş orman sınırları dışına çıkartıldığını ve Hazine adına tescil edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Dahili Davalı ... İdaresi vekili davacıların dava konusu taşınmaz üzerinde hukuken ve yasal olarak geçerli tapuları ve hakları olmadığını, dava açma sıfatı olmadığını, dava konusu yerin öteden beri Devlet Ormanı olduğunu, özel mülkiyete konu olamayacağını, davanın usul ve esas yönlerinden reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 02.11.2012 tarihli ve 2008/77 Esas,2012/317 Karar ... kararıyla; davanın reddine; 05.03.2012 tarihli fen bilirkişi rapor ve haritasında (C) harfi ile gösterilen 16.652,49 m2 lik kısmın orman vasfı ile (A) harfi ile gösterilen 21.147,64 m2 lik kısmın Hazine adına tarla olarak tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1 İlk derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve ... tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 18.06.2013 tarihli ve 2013/2609 Esas, 2013/6887 Karar ... ilamında özetle; "yörede 1943 yılında yapılmış bir tahdit bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, varsa buna ilişkin tüm belgelerin getirtilerek keşifte uygulama yapılmadığı, 635 ve 636 parsel ... taşınmazların tüm dayanakları, varsa dayanak tapu kaydının revizyon görüp görmediği sorularak tedavüllü tapu kayıtlarının ve Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1962/414 E. - 1963/123 K. ... dosyasının getirtilmediği, yapılan keşifte uygulanmadığı ve mahkeme kararının taraflar arasında kesin hüküm oluşturup oluşturmayacağının değerlendirilmediği ve davanın tescil istemine ilişkin olması sonucunda MK. m.713 gereğince de gerekli ilânın yapılmadığı anılan eksikliklerin giderilerek yeniden inceleme ve keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması" gereğine değinilerek araştırmaya yönelik olarak bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile dava konusu ... ili Çatalca ilçesi Ormanlı Mahallesinde bulunan, Orman Mühendisleri heyetinin 06.12.2016 havale tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile gösterilen 30.743,26 m² lik alanın tarla vasfı ile davacılar adına tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine, B harfi ile gösterilen 2.427,97 m2 ve C Harfi ile gösterilen 2.265,57 m2 lik kısımların davalı ... adına orman vasfı ile tesciline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve Orman İdaresi vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu alanın 1984 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında orman vasfı ile tescil harici bırakıldığını ve orman olarak 1953 yılında tapuya tescil edildiğini, 1943 yılında yapılan orman kadastrosunun kesinleşmediğini, ilk orman kadastrosunun 1993 yılında yapıldığını ve taşınmazın orman sınırı içinde kaldığını, sürdürülen zilyetliğe değer verilemeyeceğini, yöntemince hava fotoğrafı incelemesi yapılmadığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanların Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce hazırlanmış 29.07.1980 tarihinde onaylanan 1/50000 ölçekli ... Metropolitan Alan Nazım İmar Planı kapsamında kaldığını, bu tarihe kadar zilyetlikle kazanma koşullarının oluşmadığını, belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir

2.Davalı ... İdaresi temyiz dilekçesinde; bilirkişinin yapmış olduğu krokide koordinat noktalarının projeksiyon değeri belirtilmediği için hesaplama yapılamadığını, 2020 yılında Ormanlı Köyünde 3402-4/13 uygulama kadastro çalışması sonucunda OS.90,...- OS.100 noktaları dışında OS.90--OS.100 noktaları arasında ilave ara noktalar belirlendiği, A, B, C harfi ile belirtilen yerlerin ölçümünde bu ara noktaları da dikkate alınması gerektiği, bu orman sınır noktaları arasında kalan yerin 28639,998 m2 olduğunu, dava konusu yer ötedenberi Devlet ormanı olup zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığını belirterek hükmün bozulmasını istemiştir

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, arazi kadastrosu sırasında tescil harici bırakılan taşınmaz için davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 ... Kanun'un 1 nci maddesi, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14-17 maddeleri, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 713 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
Mahkemece; taşınmazın A harfli kısmı yönünden davanın kabulüne karar verilmişse de eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur. Şöyle ki; hükme esas alınan bilirkişi raporlarında taşınmazın 1942 ve 1993 yılına ait hava fotoğraflarında orman alanı dışında kaldığı belirtilmişse de hava fotoğrafları üzerine taşınmazın konumu çevresi ile birlikte gösterilmediğinden bilirkişi raporunu denetlemek mümkün olmamıştır. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1993 yılında kesinleşen orman kadastrosuna ilişkin 2017 yılında 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunu (6292 ... Kanun) uyarınca düzeltme çalışması yapılacağı bildirilmişse de, böyle bir çalışma yapılıp yapılmadığı taşınmazın orman tahdit hattına göre konumunda bir değişiklik olup olmadığı da araştırılmadan hüküm kurulmuştur. Ayrıca ... Valiliği Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünce dosyaya gönderilen yazıda çekişmeli taşınmazın 1980 yılında onaylanan 1/50000 ölçekli ... Metropolitan Nazım İmar planı kapsamında kaldığı bildirilmiş olduğuna göre bu tarihe kadar zilyetlikle kazanama koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerektiği halde dava tarihi itibariyle zilyetlik koşullarının değerlendiren bilirkişi raporlarına göre hüküm kurulmuş olması da doğru görülmemiştir.

Ayrıca bozma ilamında belirtildiği halde dava konusu taşınmaza komşu olan 623 ve 636 parsel ... taşınmazların kadastro tespitine esas alınan tapu kayıtları ve dayanak tescil ilamları getirtilip uygulanmadan karar verilmiştir.

O halde mahkemece çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 6292 ... Kanun'un 10/11 nci maddesi ya da 3402 ... Kanun'un 4/13 üncü maddesi uyarınca sınır düzeltme çalışması yapılıp yapılmadığı orman işletme müdürlüğünden sorulmalı, yapılmışsa tüm çalışmalara ilişkin tutanak ve haritalar dosyaya getirtilmeli, çekişmeli taşınmazın imar planına alındığı 1980 yılından 15-20 yıl öncesine ait ve en eski tarihli hava fotoğrafları ile memleket haritaları dosya çerisine alındıktan sonra önceki bilirkişiler dışında daha önce keşfe katılmamış halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendis, bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi, bir fen elemanı ve ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan bir ziraat mühendisi marifetiye mahallinde yapılacak inceleme ve keşifte, büro orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında, dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü ve düzeltme çalışması yapılmışsa bu çalışmada belirlenen sınırlar birleşik harita ve hava fotoğrafları üzerinde farklı renkli kalemler ile işaretlenmek sureti ile gösterilmeli, tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli, tutanaklarla tahdit haritası arasında veya düzeltme çalışması ile kesinleşen orman kadastro haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenmeli, çelişki bulunmakta ise çelişkinin tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilecek şekilde müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak, açıklamalı, krokili rapor alınmalıdır.

Yapılan bu araştırmaya göre çekişmeli taşınmazın kesinleşen orman sınırı dışında kaldığının anlaşılması durumunda bu kez, taşınmazın imar planı içine alındığı 1980 yılına kadar zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi açısından yapılacak keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 ... Orman Kanunu (3116 ... Kanun), 4785 ... Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanun’un Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu (4785 ... Kanun)
ve 5658 ... Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanun'lar (5658 ... Kanun)
karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişisinden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 ... Kanun'un 14 üncü maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (5403 ... Kanun) ile değiştirilen 14/2 nci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve ... olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

7139 ... Kanun'un 33 üncü maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.