YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2022/2406 E.  ,  2024/4305 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/903 E., 2021/692 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun taraf sıfatı olmadığından reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mazıdağı Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/105 E., 2020/109 K.

Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, dahili davalı ... Belediyesi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun taraf sıfatı bulunmadığından usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R

Davacı ... vekili dava dilekçesinde; tapuda Hazine adına orman vasfıyla kayıtlı bulunan Mardin ili Mazıdağı ilçesi Kocakent Köyü 545 parsel sayılı 1.493.000 m2 yüzölçümündeki taşınmaz içerisinde kalan ve K 13 olarak belirtilen yaklaşık 28.992,77 m2 yüzölçümündeki yeri yaklaşık 27 yıldır müvekkili olan davacının malik sıfatıyla kullandığını, öncesinde ise davacının babası ve dedesi tarafından kullanıldığını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile söz konusu taşınmaz bölümünün davacı adına tescilini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile Mardin ili Mazıdağı ilçesi Kocakent Mahallesi 545 parsel sayılı taşınmaz sınırları dahilinde kalan fen bilirkişisi Hamit Alav'ın 29.08.2019 havale tarihli raporuna ekli krokide A ile gösterilen ve koordinatları bildirilen 20.277,41 metrekarelik taşınmaza yeni parsel numarası verilmek suretiyle davacı ...'in adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hükme karşı, dahili davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince, taraf sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle, dahili davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ve iş bukarar, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Kural olarak; İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz ... bulunmamaktadır. Zira, Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz yoluna başvurmada hukuki yararın bulunması gerekmektedir (HMK mad. 361/2) İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmayan taraf yönünden, verilen karar kesinleşeceği için artık bu tarafın temyiz yoluna başvurmasında hukuki yararı bulunduğundan söz edilemez.
Ancak, davanın taraflarından birisinin istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden karar verilmesi ve bu yeni kararla aleyhine hukuki bir durum yaratılması durumunda, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan taraf, bu yeni kararı temyiz edebilecektir.

Somut uyuşmazlıkta; İlk Derece Mahkemesi kararı, sadece dahili daval ... vekili tarafından temyiz edilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince de, dahili davalı ... Başkanlığının taraf sıfatı bulunmadığından bahisle başvurusunun reddine karar verilmiş olup davalı Hazine, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından ve Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle esasa ilişkin yeni bir karar verilmek suretiyle aleyhine yeni bir hukuki durum yaratılmadığından, davalı Hazinenin Bölge Adliye Mahkemesi kararını müstakilen ya da katılma yoluyla temyiz ... bulunmamaktadır.
Aksi düşüncede istinaf başvurusunda bulunmayan tarafa İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf kanun yolunu atlayarak temyiz etme ... tanınmış olur ki, bu durum 6100 sayılı HMK ile hayata geçirilen üç kademeli yargılama sistemini iki kademeli yargılama sistemine dönüştürür ve istinafın devre dışı bırakılmasına yol açar.

Bu itibarla; İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davalı Hazinenin, Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.