YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2022/2112 E.  ,  2023/4392 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/114 E., 2021/424 K.
KARAR : Asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında görülen alacak ve menfi tespit davalarında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı asıl davada davalı/birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Asıl dava dilekçesinde ... vekili, 30.03.2010-30.07.2012 tarihleri arası davacı derneğe birikmiş aidat borcuna istinaden 40.180,00 TL asıl alacak ve 4.257,68 TL işlemiş faiz olmak üzere 44.437,68 TL alacağın tahsili için davalı aleyhine ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2012/6657 Esas ... dosyasında başlattığı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptalini istemiştir.
2. Birleşen dava dilekçesinde ... vekili, davalının alacaklı sıfatı olmadığı halde davacıya karşı icra takibi başlattığını, davacının itirazı üzerine icra takibinin durduğunu, ancak davalı derneğin sürekli olarak müvekkilinden alacaklı olduğunu iddia ettiğini, müvekkilinin davalı derneğin üyesi olmadığını ileri sürerek davacının davalı derneğe üye olmadığının ve borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
1. Asıl davada davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; davada Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğunu, davacı derneğin yasal mevzuata göre genel kurullarını yapmadığını bu nedenle aktif husumet itirazında bulunduklarını, davanın esası yönünden ise, 1 yıllık dava açma süresinin geçirildiğini, müvekkilinin kooperatif üyesi olmadığını, dernek başkanı ve ekibinin usulsüz işlemlerle bir çok kişiye imza attırıldığını ve usulsüz üye alımları yapıldığını, davacının kooperatif üyesi olmadığından, aidat borçları olmadığını açıklayarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini savunmuştur.

2. Birleşen davada davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; derneklerinin 13.07.2009 tarihinde kurulduğunu ve bir takım sıkıntılardan geçtiğini, bu sıkıntılar sırasında da üyelerinin aidatlarını yatırmadıklarını, bu nedenle davacı hakkında icra takibi başlatıldığını ve davacının icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 16.02.2016 tarihli ve 2013/619 Esas, 2016/64 Karar ... kararı ile asıl davanın kısmen kabulü ile icra dosyasındaki takibin 28.000,00 TL asıl alacak, 3.954,30 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın ise kısmen kabulü ile davacının 12.600,00 TL asıl alacak, 369,60 TL işlemiş faizi için davacının ... 1. İcra Müdürlüğünün 2012/6657 ... dosyasında borçlu olmadığının tespitine, her iki davada aşan talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, asıl davada davalı/birleşen davada davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (8.) Hukuk Dairesinin 28.02.2019 tarihli ve 2018/15792 Esas, 2019/2122 Karar ... kararıyla, davalı derneğin tüzüğünde merkezinin ... (... Adliyesi yargı çevresinde) olarak belirtildiği, davanın ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, dernek ile üyeler arasındaki davaların dernek merkezinin bulunduğu yerdeki İlk Derece Mahkemesinde bakılacağına dair yetki kuralı kesin nitelikte ve kamu düzenine ilişkin olduğundan İlk Derece Mahkemesince re'sen gözönüne alınması gerektiği, derneğin merkezinin bulunduğu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gözetilerek dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesi yerine işin esasına girilerek asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
... 2. Asliye Hukuk Mahkemesince yetki yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi sonrası talep üzerine dosyanın gönderildiği ... 6. Asliye Hukuk Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... tarafından imzalanmış 30.08.2009 tarihli üye kayıt formu bulunduğu, 06.10.2020 tarihli genel kurul hazirun cetvelinde de davacının imzasının bulunduğu, 09.10.2010 tarihindeki olağanüstü genel kurulda da yönetim kurulu asil üyeliğine seçildiği ve başkan yardımcısı olduğu, ... 8. Noterliğince düzenlenen 01.11.2011 tarihli ve 28149 ... yazı ile dernek üyeliğinden istifa ettiği, dolayısıyla birleşen dava davacısının birleşen dava davalısı derneğin üyesi olmadığı yönündeki iddiasının doğru olmadığı, istifasının derneğe tebliğ edildiği tarih olan 11.11.2011 tarihine kadar aidat ödeme yükümlülüğünün bulunduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, ... 1. İcra Dairesinin 2012/6657 ... dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 28.533,33 TL asıl alacak ve 3.968,43 TL işlemiş faiz toplamı olan 32.501,76 TL üzerinden devamına, % 20 icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine; birleşen davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, birleşen dava davacısı ...'in birleşen dava davalısı ... üyesi olmadığının tespiti talebinin reddine, birleşen dava davacısı ...'in ... 1. İcra Dairesinin 2012/6657 ... dosyasına 11.646,67 TL asıl alacak ve 289,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.935,92 TL borçlu olmadığının tespitine, birleşen dava davacısının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, asıl davada davalı/birleşen davada davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Asıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; derneğin genel kurul toplantılarını yapmamış olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin ve alacaklı sıfatının bulunmadığını, dernek hakkında fesih davası açıldığını, eksik araştırma ile karar verildiğini açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl davada davalı/birleşen davada davacı ...'in asıl davada davacı/birleşen davada davalı ...'ne üyelik aidat borcunun bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 58, 64 ve 70 inci maddeleri, ... Tüzüğü'nün 7 ve 12 nci maddeleri

3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de var olmadığına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup asıl davada davalı/birleşen davada davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple,
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

813,80 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 1.406,39 TL'nin temyiz edenden alınmasına,

1086 ... Kanun'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
18.09.2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.