YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2022/2046 E.  ,  2024/250 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde, davacılar Yasemin, Orhan ve Oktay'ın ...'de kurulu Mülhak Mısırlı Hatice Hatun Binti Halil Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmesi istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, nüfus kayıtları, mirasçılık belgesi, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 16.12.2008 tarihli ve 2008/281 Esas, 2008/573 Karar ... ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek davacıların ...'te kurulu Mısırlı Hatice Hatun Binti Halil Vakfı'nın galle fazlasına müstehak vakıf evlatları olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesi ile davacıların davasının kabulüne ve davacılar .... Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerden; Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 08.10.2009 tarihli ve 2009/2645-8084 Esas-Karar ... ilamı ile onanarak kesinleşen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.12.2008 tarihli ve 2008/281-573 Esas-Karar ... ilamı ile davacıların babalarının adı geçen vakfın galleye müstahak evladı olduğunun tespitine karar verildiği, bu şekilde davacılar ile vakıf kurucusu arasında ilamlı evlatlık bağının kurulduğu, vakıf senedine göre batın şartının aile içinde öngörüldüğü, davacıların babalarının 21.03.2020 tarihinde vefat ettiğinin anlaşıldığı, her ne kadar davacılar vekili Av. ... ile bilirkişi Mehmet Deniz arasında bilirkişinin davadan çekilmesini gerektirecek ölçüde bir akrabalık bağı bulunup bulunmadığı araştırılmadan yargılamaya devam olunması hukuka aykırı bulunmuş ise de vakıf senedinin içeriğinden batın şartının aile içinde arandığının görüldüğü, bu şarta ilişkin olarak Dairece verilen kararların Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 15.03.2021 tarihli ve 2019/3708-2021/2299; 01.03.2021 tarihli ve 2019/3136-2021/1717; 30.11.2020 tarihli ve 2019/1047-2020/7673 Esas-Karar ... ilamları ile onanarak kesinleştiği, dolayısı ile bilirkişi raporu dışında toplanan delillerden de kararda isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, sonuca etkili bulunmayan bu hukuka aykırılığın kaldırma nedeni yapılmadığı, sonuç olarak yapılan yargılamaya, toplanan delillere, dosya içeriğine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacı ile vakfın kurucusu arasında ilamlı evlatlık bağının kurulduğu ve batın şartının aile içinde öngörüldüğü dikkate alınarak yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru olduğu gerekçesi ile davalı tarafın yerinde olmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı ... vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek iddianın gerçekliği çok iyi araştırılma gerektiğini, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, galle fazlası alınabilmesi için üstsoydaki anne ve babanın sağ olmaması gerektiğini, sunulan ve re’sen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Vakfın geliri üzerinde hak sahibi olduğuna ilişkin davayı, vakfiye uyarınca galleden yararlanma hakkı olan, yani vakfeden ile soy bağı olan ya da soy bağı olmasa bile galleden kendisine pay özgülenen diğer kişiler açabilir.

Galle fazlası evlada şart kılınan vakıflarda, galle fazlasının alınabilmesi için açılan davada öncelikle vakfeden ile soybağının ispatlanması, sonra da vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir.

Vakfiyeler, vakıf davalarında birinci derecede delil olup (Akgündüz, ...; İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, 1996, Sh. 428), kadimden beri uygulandığı bilinmedikçe vakıf davalarında yazılı delil olarak kullanılamazlar. (Mecelle md.1739) Vakfiyelerin uygulanma şartı, bunların ifade ettikleri maddelerin sabit ve meşhur olmasıdır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; dava konusu Mülhak Mısırlı Hatice Hatun Binti Halil Vakfı'nın 10 Ramazan 1158 H/1745 M tarihli vakfiyesinde galle fazlası için; "...vefatımdan sonra hayatta olan zükür ve inas evlad-i sulbiyyem beyinlerinde alâ tarikil-irs liz-zekeri mislu hazzil ünseyeyn taksim edeler anlardan biri fevt olur ise kezalik zükür ve inas evlâd-i sulbiyyesi beyinlerinde liz-zekeri mislu hazzil ünseyeyn taksim edeler sümme ve sümme bu üslub üzre ilel-inkiraz beyinlerinde taksim edeler..." yani galle fazlasının soyu tükenene kadar batın şartı olmaksızın erkek evlada iki pay, kız evlada ise bir pay verilmesi, ölen vakıf evladı payının ise kendi evlatları arasında yine erkek evlada iki pay, kız evlada ise bir pay verilmesinin şart koşulduğu; davacıların dava tarihinden önce 21.03.2020 tarihinde vefat eden babaları Sedat Ersütçü hakkında Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 08.10.2009 tarihli ve 2009/2645-8084 Esas-Karar ... ilamı ile onanarak kesinleşen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.12.2008 tarihli ve 2008/281-573 ... ilamı ile dava konusu vakfın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine karar verildiği, muris Sedat'ın dayısı 1944 yılında vefat eden Memik Kendirci'nin de vakıfta mütevellilik yaptığı anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... Müdürlüğün vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 346,90 TL'nin temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.