YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/6678 E.  ,  2023/4618 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2014/98 E., 2021/25 K.
KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne, asli müdahilin davasının reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Kadastro sırasında .. Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 46 ve 47 parsel ... 8.318,88 ve 2.076,16 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı nedeniyle tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

2.Davacı ... dava dilekçesinde; irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazların kendi adına tescilini istemiştir.

3.Asli müdahil ..., dava konusu yerlerin köylülerin ortak yeri olarak kullanıldığını, taşınmazların sulak yolu, sulak alan olarak tescil edilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 10.07.2013 tarihli ve 2011/275 Esas, 2013/118 Karar ... kararı ile davanın kabulüne, çekişmeli 101 ada 46 ve 47 parsel ... taşınmazların davacı ... adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 02.06.2014 tarihli ve 2014/9602 Esas, 2014/7380 Karar ... kararıyla; doğru sonuca ulaşılabilmesi için, tespite esas 31.12.1965 tarih ve 718 sıra numaralı tapu kaydının dayanağı (160 ... tevzi parselinin) belirtmelik tutanak, harita ve ekleri getirtilerek taşınmazların ne sebeple Hazine adına tescil edildiğinin tespit edilmesi, mahallinde 1965 senesinden öncesi hakkında bilgi sahibi olabilecek yaşlarda, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri ve 3 kişilik zirai bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin huzuruyla yeniden keşif yapılması, ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş şekli ile çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı olarak toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu 162 numaralı mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınması, fen bilirkişisine toprak tevzi haritası ile kadastro paftası çakıştırılmak suretiyle keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmazlar ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor ve harita düzenlettirilmesi, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğine değinilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların mera vasfının bulunmadığı, her ne kadar taşınmaz 1965 tarihli tapu kaydı ile davalı ... adına kayıtlı ise de, keşif esnasında dinlenen mahalli bilirkişilerin ve tespit bilirkişilerinin beyanlarından anlaşılacağı üzere dava konusu taşınmazın Hazine adına tapuya kayıt edildiği 1965 yılından geriye doğru 20 yılı aşkın süredir davacı ... murisi tarafından kullanıldığı, eklemeli olarak 50-60 yıldır davacı ... bayiileri tarafından çayır olarak kullanıldığı, eklemeli zilyetlikle davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile dava konusu Ağrı Merkez Kovancık Köyü'ne kain 101 ada 46 ve 101 ada 47 parsel ... taşınmazların kadastro komisyon tutanaklarının iptali ile komisyon tutanağındaki miktarı kalmak kaydıyla "çayır" vasfıyla ... adına tapuya kayıt ve tescillerine; asli müdahilin talebi yönünden ise; mülkiyeti Devlete ait olan yerlere ilişkin davayı Hazine açabileceği gibi meraların sınırları içinde bulunduğu ve yararlanma hakkı olan köy tüzel kişilikleri ve belediyelerin de dava açma haklarının olduğu, bu kapsamda köy adına dava açma yetkileri bulunmayan asli müdahilin dava konusu taşınmazların Köy Tüzel Kişiliği adına tespit edilmesini talep ettiği anlaşılmakla asli müdahilin Köy Tüzel Kişiliğini temsil edemeyeceği ve taraf ehliyetinin bulunmadığı değerlendirilerek aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili, çekişmeli taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, zilyetlikle iktisabı mümkün olan yerlerden olsa dahi zilyetlikle kazanma koşullarının davacılar yararına gerçekleşmediğini, yapılan araştırmaların ise karar vermeye yeterli olmadığını açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, taşınmaz üzerinde davacı lehine zilyetlik yoluyla iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. 3402 ... Kanun'un 1 inci maddesi uyarınca kadastro hakimi doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak ve taşınmaz hakkında sicil oluşturmaya elverişli şekilde karar vermek zorunda olup, çekişmeli taşınmaza ilişkin kadastro tespitinin iptali yerine kadastro tutanaklarının iptaline karar verilmesi isabetsiz ve bozmayı gerektirmekte ise de, bu hususun çekişmeli taşınmazlar hakkında doğru sicil oluşturulması açısından kamu düzenine ilişkin olduğu ve söz konusu yanlışlığın düzeltilmesinın yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasını karar verilmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (3) numaralı bendindeki "komisyon tutanaklarının iptaline" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine; "komisyon tespitlerinin iptaline" kelimelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.