YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/17894 E.  ,  2024/4443 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine

Taraflar arasında görülen kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay 7. Hukuk Dairesince bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak ve diğer davaların birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama sonucunda; davaların kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkeme kararı, davacı - davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında, Batman ili Beşiri ilçesi ... (...) Köyü çalışma alanında bulunan 42 parsel sayılı 605.000 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, mera vasfıyla senetsizden ... Köy Tüzel Kişiliği adına; 49 parsel sayılı 223.000 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ile 55 parsel sayılı 673.000 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kayıtlarına istinaden ... oğlu ... mirasçıları adına; 100 parsel sayılı 70.600 m2 yüzölçümündeki ve 101 parsel sayılı 160.000 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve vergi kaydına istinaden ... adına ve 102 parsel sayılı 10.800 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ise, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve vergi kaydına istinaden ... adına tespit edilmiştir.
Davacı ..., miktar fazlası ve devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler olduğu iddiasıyla; davacı ... ve müşterekleri, vergi ve tapu kayıtları ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak; davacı ... Karabulut ve müşterekleri, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak; davacı ..., vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak; davacı ... ve müşterekleri, tapu kaydına istinaden altı parça taşınmaz hakkında, ayrı ayrı tespitlere itiraz davası açmışlardır.
Davacı ... tarafından, dava konusu 49 parsel nolu taşınmaz hakkında açılan davada verilen davanın kısmen kabulüne dair önceki karar, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 1970/8184 - 8099 Eses, Karar sayılı ilamıyla; " eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesinin isabetsizliğine " değinilerek bozulmuştur.
İlk Derece (Kadastro) Mahkemesince, dava dosyalarının birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama neticesinde; dava konusu Batman ili Beşiri ilçesi ... (...) köyü ... mevkinde kain 42 parsel sayılı taşınmaza karşı açılan davaların reddi ile dava konusu taşınmazın tespit gibi mera olarak ... (...) Köy Tüzelkişiliği adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu Batman ili Beşiri ilçesi ... (...) köyü Harabe Tealide mevkinde kain 49 parsel sayılı taşınmaza karşı Hazine'nin ve ...'ın açtıkları davaların kısmen kabulü ile, ... oğlu ... mirasçıları adına yapılan tespitin iptaline, 11.06.2015 tarihli Fen Bilirkişi rapor ve krokisinde C1 harfi ile gösterilen 55497.20 m2 ve C2 harfi ile gösterilen 98921.51 m2'lik kısmının tespitinin iptali ile ... murisi ve ortağı olan ... oğlu ... ile ... oğlu ...mirasçılarına 1/2'şer oranında tapuya kayıt ve tesciline, C3 harfi ile gösterilen 33671.26 m2 ve C4 harfi ile gösterilen 34910.03 m2'lik kısımlarının Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu taşınmaza karşı açılan diğer davaların reddine, dava konusu Batman ili Beşiri ilçesi ...(...) köyü Baharede mevkinde kain 55 parsel sayılı taşınmaza karşı Hazine'nin ve ..., ... ve ... ...'un açtıkları davaların kısmen kabulü ile, ... oğlu ... mirasçıları adına yapılan tespitin iptaline, 11.06.2015 tarihli Fen Bilirkişi rapor ve krokisinde E1 harfi ile gösterilen 276928.73 m2, E2 harfi ile gösterilen 6607.46 m2 ve E3 harfi ile gösterilen 8488.41 m2 harfi ile gösterilen kısımların tespitinin iptali ile ..., ... ve ... ...mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline, E4 harfi ile gösterilen 16608.79 m2, E5 harfi ile gösterilen 36310.59 m2 ve E6 harfi ile gösterilen 328656.02 m2 ile gösterilen kısımlarının Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu taşınmaza karşı açılan diğer davaların reddine, dava konusu Batman ili Beşiri ilçesi ...(...) köyü...mevkinde kain 100 parsel sayılı taşınmaza karşı Hazine'nin açtığı davanın kısmen kabulü ile ... adına yapılan tespitin iptaline, 11.06.2015 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde A1 harfi ile gösterilen 7469.37 m2, A2 harfi ile gösterilen 10520.27 m2 ve A3 harfi ile gösterilen 5358.22 m2 harfi ile gösterilen kısımların tespitinin iptali ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, A4 harfi ile gösterilen 33345.36 m2, A5 harfi ile gösterilen 13906.78 m2 kısımlarının ise tespit gibi ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu taşınmaza karşı açılan diğer davaların reddine, dava konusu Batman ili Beşiri ilçesi ...(...) köyü ... mevkinde kain 101 parsel sayılı taşınmaza karşı Hazine'nin açtığı davanın kısmen kabulü ile ... adına yapılan tespitin iptaline, 11.06.2015 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde B1 harfi ile gösterilen 25897.40 m2, B2 harfi ile gösterilen 47817.87 m2 kısımların tespitinin iptali ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, B3 harfi ile gösterilen 2143.00 m2, B4 harfi ile gösterilen 4997.38 m2, B5 harfi ile gösterilen 8078.00 m2, B6 harfi ile gösterilen 2753.15 m2, B7 harfi ile gösterilen 15461.30 m2, B8 harfi ile gösterilen 52851.90 m2 kısımlarının ise tespit gibi ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu taşınmaza karşı açılan diğer davaların reddine, dava konusu Batman ili Beşiri ilçesi ...(...) köyü Köyönü mevkinde kain 102 parsel sayılı taşınmaza karşı açılan davaların reddi ile dava konusu taşınmazın tespit gibi ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı - davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1. Davacı - davalı ... vekilinin, dava konusu 102 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, davacı - davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2. Davacı - davalı ... vekilinin, dava konusu 100 ve 101 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
a. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, davacı - davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
b. Ancak; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kadastro hakimi, doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak ve taşınmaz hakkında sicil oluşturmaya elverişli şekilde karar vermek zorundadır.
İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazlar yönünden kadastro tespitlerinin iptaline ve hükme esas alınan raporda gösterilen her bir kısma "ayrı parsel numarası verilmek suretiyle" kararda belirtilen şekilde tespit ve tescile karar verilmesi gerekirken bu hususun hüküm fıkrasında yazılmaması ve ayrıca dava konusu 100 parsel sayılı taşınmaz içerisinde davacı - davalı ... lehine tespit ve tesciline karar verilen "A5" harfli kısmın hükme esas alınan krokide gösterilmemiş olması, hükmün infazında tereddüte neden olacağından usul ve yasaya uygun bulunmamış ve bu nedenle çekişmeli 100 ve 101 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükmün bu nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
3. Davacı - davalı ... vekilinin, dava konusu 49 ve 55 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Bilindiği üzere, bir davada taraf teşkilinin sağlanması, kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olup, bu koşul yerine yerine getirilmeden davanın esasına girilerek sonuçlandırılması usulen mümkün olmadığı gibi, yargılamanın devamı sırasında da taraf koşulunun varlığı re'sen gözönünde tutulmalıdır.
Eldeki davada; dava konusu 49 ve 55 parsel sayılı taşınmazlar, kadastro çalışmasında tapu kaydına istinaden ... oğlu ... mirasçıları adına tespit görmüştür. Tespit maliki mirasçıları oldukları iddiasıyla, komisyon kararına yönelik itiraz davası açan davacılar Bimir köyünden ... oğulları ... ve ... , mirasçılık durumlarını gösterir belge dosyaya sunmamışlardır.
Dosya kapsamı incelendiğinde, ilk derece mahkemesince, tespit malikinin mirasçılarının tespiti için Bimir köyü yerine ... köyünde kolluk araştırması yaptırıldığı, gelen cevabi yazıda şahsı tanıyan bilen olmadığının belirtildiği, ilçe nüfus müdürlüğüne yazılan yazıya ise "... oğlu Mirzonun kütük ve bilgisayar kayıtlarının araştırılması sonucu şahsın kaydına rastlanmadığı" yönünde cevap verildiği görülmüştür.
İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazların tespit malikinin mirasçılarının kimler olduğu noktasında yapılan araştırma yetersiz olduğu gibi, bir an için aksi kabul edilse dahi, kim oldukları belirlenemeyen tespit maliklerine "3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanun" hükümleri uyarınca mahallin en büyük mal memurunun kayyım atanması hususunda vesayet makamından talepte bulunulması ve vesayet makamınca atanacak kayyımın davaya dahil edilmesi suretiyle yargılamaya devam edilmesi gerekirken bu hususta işlem yapılmamış olması isabetsiz olmuştur.
Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince öncelikle, tespit malikinin kimlik bilgilerinin belirlenmesine çalışılmalı; bu kapsamda, kimlik bilgilerinin bulunabileceği resmi ve özel kurumlardan kimlik ve adres bilgilerinin tespitine ilişkin araştırma yapılmalı, kolluk kuvvetlerinden mahallinde tespit maliklerinin ve mirasçılarının belirlenmesine yönelik olarak ayrıntılı çalışma yapılması istenilmeli, tüm araştırmalara rağmen tespit maliklerinin kimlik bilgilerinin belirlenememesi halinde ise, 3561 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kayyım tayin edilmesi hususunda vesayet makamından talepte bulunulmalı, vesayet makamınca atanacak kayyım ile kimlik bilgileri belirlenen tespit maliklerinin mirasçıları yöntemine uygun şekilde davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı ve bundan sonra işin esasına girilerek tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
İlk Derece Mahkemesince, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan işin esasına girilerek yazılı şeilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, dava konusu 49 parsel sayılı taşınmaz yönünden toplamda 154.418,71 m2 ve 55 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise toplamda 292.024,6 m2 olmak üzere bir kısım gerçek kişi davacılar lehine kazandırıcı zamanaşımı koşulları oluştuğundan tespit ve tescile karar verildiği halde, lehine tescil kararı verilenler yönünden ilgili Tapu ve Kadastro Müdürlükleri ile Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünden belgesiz araştırması yapılıp, sulu ve susuz olarak kazanılmış taşınmaz / toprak miktarı belirlenip, 3402 sayılı Kadastro Kanununda belirlenen norm (40/100 dönüm) sınırlamasının aşılıp aşılmadığının saptanmamış olması da usul yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı - davalı ... vekilinin, dava konusu 102 parsel sayılı taşınmaz ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararının bu taşınmaz yönünden ONANMASINA,
Davacı - davalı ... vekilinin, dava konusu 100 ve 101 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki hükme yönelik sair temyiz itirazlarının yukarıda (2.a) nolu bentlerde açıklanan sebeplerle REDDİNE;
Davalı - davacı ... vekilinin, dava konusu 100 ve 101 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının yukarıda (2-b) nolu bentte, dava konusu 49 ve 55 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının ise (3) nolu bentte açıklanan nedenlere kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının anılan parseller yönünden, 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA,
1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
02.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.