YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/16648 E.  ,  2023/6043 K.
"İçtihat Metni"
.
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/594 E., 2020/1402 K.
...
...
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulüne, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın yargı yolu yönünden reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 25. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/185 E., 2019/281 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın yargı yolu yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Kadastro sonucu, ... ili ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 612 ada 5 parsel ... 430,93 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz, bahçe niteliğiyle Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

2. Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... İli ... Mahallesi 612 ada 5 parsel ... taşınmazın maliki olduğunu ve söz konusu taşınmazı Zeytinburnu Noterliğinin 26.10.1982 tarih 34233 yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile ...'tan satın aldığını, eski parsel numarası 327 olan ve 4 numaralı defterde kayıtlı olan taşınmazın tapusunun Üsküdar Tapulama Mahkemesinin 22.11.1976 tarih 1973/133 esas, 1976/176 ... kararı ile ... adına kayıtlıyken orman olduğu gerekçesiyle iptal edildiğini, ayrıca ...'ın da 08.06.1996 tarihinde vefat ettiğini ve geriye 10 tane yasal mirasçısının kaldığını, davacının mirasçıların tamamından muvafakatname aldığını, davacıya ait taşınmazın Hazine adına tescil edilmesinin gerekçesinin taşınmazın orman vasfını taşıdığı yönündeki 1976 tarihinde yapılan tespit olduğunu, ancak söz konusu taşınmazın orman olmadığı gibi davacı ...'ın arsayı satın aldığı tarihten itibaren Belediye'ye beyanda bulunduğunu ve emlak vergilerini düzenli olarak ödediğini, yıllarca bu şekilde tapusuz olarak kullanılan taşınmazın Kanun koyucu tarafından çıkarılan 6831 ... Orman Kanunu (6831 ... Kanun) 2/B maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığını, davacıya ait taşınmazın durumunun 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun) 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasında açıklanan durumla bire bir aynı olduğunu, davacı tarafından idareye yapılan bedelsiz iade başvurusunun kanuni gerekçe olmadan reddedildiğini ve davacıdan kerhen 2/B bedelinin tahsil edildiğini belirterek davacıdan tahsil edilen paranın iadesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ve iade talebinde bulunulan ... ili ... ilçesinde tapuda ... Mahallesinde kayıtlı taşınmazın tapulama tespitlerinin açılan davalar sonucunda 2/B olarak değil orman oldukları gerekçesiyle iptal edildiğini, taşınmazın 6292 ... Kanunun 7/1-a maddesi kapsamında iade edilecek taşınmazlardan olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazının 3116 ... Orman Kanunu (3116 ... Kanun) kapsamında Devlet ormanı içerisinde iken 2/B çalışmalarında orman sınırları dışına çıkartıldığı, davacı tarafın bedelsiz iade başvurusu yaptığı ve taşınmazın bedelini ödediği, buna rağmen davacının davalı idareye yaptığı bedelsiz iade başvurusunun reddedildiği, ancak bedelin iade edilmediği anlaşılmakla davanın kabulüne, 206.603,00 TL'nin ödeme tarihi olan 17.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacının 22.11.2013 tarih ve 27586 ... bedelsiz iade başvurusu dilekçesi ile 6292 ... Kanunun 7 inci maddesine göre iade talebinde bulunduğunu, konunun defterdarlık uzmanı tarafından incelenmesi neticesinde düzenlenen 28.05.2015 tarih ve 2015/08-03 ... raporda, dava konusu parselin 6292 ... Kanunun 7 nci maddesi kapsamında iade edilecek taşınmazlardan olmadığının belirtilmesi üzerine, bu durumun 16.12.2015 tarih ve 124887 ... defterdarlık yazısı ile davacıya bildirildiğini ve taşınmazın hak sahipliğinden dolayı satın alınmak istenmesinden dolayı satın alınmak istenmesi halinde Kanun ve Yönetmelik gereği 1 ay içinde başvurulmasının istendiğini, 13.05.2016 tarih ve 62151 ... kurum yazısı ile satış tebligatı gönderildiğini, peşin ödeme indiriminin uygulanması sonucu 208.603,00 TL satış bedeli üzerinden satışın gerçekleştirildiğini, tapuda da davacı adına tescil sağlandığını, dava konusu taşınmazın tapulama tespitlerinin, dosyaya da sunulan defterdarlık uzmanlarınca hazırlanan raporlar doğrultusunda, 2/B olarak değil orman oldukları gerekçesiyle iptal edildiğinden 6292 ... Kanunun 7/1-a maddesi kapsamında iade edilecek taşınmazlardan olmadığını, bedelsiz iade söz konusu olamadığından idarenin de ödeyeceği bir para söz konusu olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın 6292 ... Kanun kapsamında bedelsiz olarak iade şartlarını taşıyıp taşımadığı, taşınmazın yerine rayiç bedellerinin ödenip ödenmeyeceği ya da rayiç bedellerine uygun taşınmaz verilip verilmeyeceğinin tahsil edilen 2/B bedelinin iade edilip edilmeyeceğinin saptanmasının birer idari işlem olduğu; işlemin, idari bir mercii tarafından tek yanlı olarak tesis edildiği, işin esasının da idare hukuku ilkelerine göre incelemeye uygun olduğu; davanın kökeninde, çözüme kavuşturulmamış mülkiyet, kadastro vs. gibi hukuki ilişkinin bulunmadığı, bu durumda, açılan davanın 2577 ... Kanunun 2. birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtildiği üzere “İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları” ve “İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları” kapsamında, idari yargı yerince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varıldığı, İlk Derece Mahkemesince işin esasına girilerek davanın sonuçlandırılmasının usul ve Kanun aykırı olduğu, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, yasanın olaya uygulanmasında hata edildiği, bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden dava dilekçesinin yargı yolu yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu uyuşmazlığın Türk Medeni Kanunu'nun 1007 nci maddesi kapsamında olan veya buna benzer bir uyuşmazlık olmadığını, yapılan işlemin tek taraflı idari bir işlem olmadığını, 6292 ... Kanun kapsamında davacı ile davalı idare arasında akdedilmiş bir özel hukuk sözleşmesi olduğunu, işbu sözleşme imzalanmadan ve bedeli yatırılmadan tapu tescil işlemlerine devam edilemediğini, 2/B satış işleminin idarenin tek taraflı irade açıklaması ile gerçekleşmediğini ve işlemin muhatabı davacının rızasının gerekli olduğunu, Yargıtay'ın emsal nitelikteki kararının dikkate alınmadığını beyan ederek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 6292 ... Kanunu'nun 7/1-a maddesi gereğince alınmaması gerektiği iddia edilen 2/B bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un 7 nci maddesi.

3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

54,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 215,45 TL'nin temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...