YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/15299 E.  ,  2024/1751 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/507 E., 2021/492 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulüne, yeniden hüküm tesisine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Borçka Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/320 E., 2021/54 K.

Taraflar arasındaki taşınmazların orman vasfında olduğu iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince birleşen 2019/233 Esas sayılı dosya yönünden davanın kabulüne, diğer dosyalar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ... İdaresi ve davalılar ..., ..., ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle birleşen 2019/233 Esas sayılı dosya yönünden davanın kabulüne, diğer dosyalar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili ve davalılar ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R

Davacı ... İdaresi vekili asıl ve birleşen dosyalara sunduğu dava dilekçelerinde özetle; Artvin ili Borçka ilçesi ... Köyü 278 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 14.996,64 m2, 278 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 10.637,49 m2, 278 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 13.412,94 m2 yüz ölçümlük kısımları ile 278 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tamamının orman vasfında olmasına rağmen kadastro çalışmaları sırasında davalılar adına tespit edilmeleri nedeniyle tapu kayıtlarının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tescilleri ile taşınmazlar üzerinde bulunan ayni hak ve şerh ile beyanların kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "278 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden bilirkişi raporunda A1 olarak gösterilen kısım olan 11.223,30 m2 tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına kayıt ve tesciline, A2 olarak gösterilen 3.773,34 m2'lik kısmın tespit gibi tesciline; 278 ada 2 parsel sayılı taşınmaz yönünden bilirkişi raporunda A1 olarak gösterilen kısım olan 6.902,39 m2 tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına kayıt ve tesciline, A2 olarak gösterilen 3.735,10 m2'lik kısmın tespit gibi tesciline, taşınmaz üzerinde bulunan ayni hak şerh ve beyanların kaldırılmasına; 278 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden bilirkişi raporunda A1 olarak gösterilen kısım olan 8.184,36 m2 tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına kayıt ve tesciline, A2 olarak gösterilen 5.228,58 m2'lik kısmın tespit gibi tesciline, taşınmaz üzerinde bulunan ayni hak şerh ve beyanların kaldırılmasına; 278 ada 5 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise taşınmazın tamamının tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına kayıt ve tesciline" karar verilmiştir. Hüküm davacı ... İdaresi vekili ile davalılar ..., ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince; "hava fotoğrafı araştırmasına dayalı hazırlanan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, fakat 278 ada 1, 2 ve 4 parsel sayılı taşınmazların A2 harfi ile gösterilen kısımları yönünden davanın reddine karar verilerek tapu kayıtlarının iptali kararı verilmemesine rağmen 'tespit gibi tesciline' şeklinde hüküm kurulmasının mükerrer tescile neden olacağını, öte yandan 278 ada 2 ve 4 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitinde dava dışı tespit malikleri adına tespit görerek tapu kayıtlarının oluştuğunu ve sonrasında satış ve intikal işlemleriyle davalılar adına tescil edildiğini, dolayısıyla bu taşınmazlar yönünden tespit gibi tescile karar verilmesi halinde satış ve intikal öncesi tespit malikleri adına geriye dönük tescile neden olunacağı, bu nedenlerle 278 ada 1, 2 ve 4 parsellerin A2 harfi ile gösterilen kısımları yönünden talebin reddine karar vermekle yetinilmesi gerektiği gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi hükmünü kaldırarak yeniden hüküm tesisi ile anılan parsel sayılı taşınmazların A2 olarak belirtilen kısımları yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davacı ... İdaresi vekili bilirkişi raporunda A2 olarak belirtilen taşınmaz kısımları yönünden davanın reddine dair verilen kararın yerinde olmadığı ve bu kısımların 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17/2 nci maddesi uyarınca orman içi açıklık olduğu ayrıca vekalet ücreti yönünden de hatalı karar verildiği, davalılar ... ile ... ve ... vekili ise dava konusu taşınmazların orman değil tarım arazisi olduğu ve ...'ya ait tapu kaydı iptaline dair verilen karar yönünden vekalet ücretinin taşınmaz değeri dikkate alındığında hatalı olduğu iddialarıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince davanın esasına ilişkin başkaca araştırma ve inceleme yapılmaksızın, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle yazılı şekilde dava konusu taşınmazların orman vasfında olduğuna ilişkin yapılan araştırma, inceleme ve tespitin yerinde olduğu gerekçesiyle karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olduğundan söz edilemez. Şöyle ki; bilirkişi heyet raporunda dava konusu taşınmazın eğimine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır. Yine, söz konusu bilirkişi heyet raporunda, orman kadastro haritası uygulanmamış ve buna ilişkin değerlendirme yapılmamış ve ayrıca dava konusu taşınmaza komşu parsellerin kadastro tutanak örnekleri ve güncel tapu kayıtları dosyaya celp edilmeden, eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmiştir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Bölge Adliye Mahkemesince, öncelikle yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri, tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri bulundukları yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan, daha önceki keşiflerde yer almayan, bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, dosya arasına getirtilen belgeler, çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 sayılı Orman Kanunu (3116 sayılı Kanun), 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 sayılı Kanun), 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanun (5658 sayılı Kanun) sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler, fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek, memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle tespit edilmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı gibi hususların açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, krokili bilimsel verileri bulunan, yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve bu şekilde, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Bölge Adliye Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden ..., ..., ... iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.