YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/15065 E.  ,  2024/3269 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2014/456 E., 2014/545 K.
KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... İdaresi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Çankırı ili Eldivan ilçesi ... Köyündeki Kadastro Haritalarının Yeniden Düzenlenmesi ve Tapu Sicilinde Gerekli Düzeltmelerin Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 15 inci maddesine göre sınırlandırması yapılan davaya konu 141 ada 108 sayılı parsel (eski parsel numarası 406 eski yüzölçümü 8.520 m2), 141 ada 111 sayılı parsel (eski parsel numarası 408, eski yüzölçümü 3.080 m2), tapuda malikleri adına kayıtlı iken, 5304 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile değişik 3402 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yapılan çalışma sonucu yukarıda açıklanan Yönetmeliğin 27 nci maddesine göre 141 ada 108 ve 111 parsel adı altında tarla niteliği ile 141 ada 108 sayılı parsel yeni yüzölçümü 8.572,61 m2, 111 parsel yeni yüzölçümü 3.160,57 m2 olduğu belirtilerek eski ve yeni yüzölçümleri arasındaki miktar farklılığının kadastro sırasındaki ölçü ve hesaplama yöntemleri ile teknoloji farklılığından kaynaklandığı açıklanarak yeniden düzenlenmiş, Çankırı Kadastro Müdürlüğünün 21.03.2011 tarihli ve 654 sayılı yazısı gereğince Çankırı ili Eldivan ilçesi ... Köyünde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 22/2-a maddesi gereğince yenileme çalışmalarına ilişkin ilân cetveli, 22.03.2011 - 20.04.2011 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır.
Davacı ... İdaresi, dava konusu 141 ada 108 ve 111 parsel sayılı taşınmazların orman vasfında olduğunun tespiti ile bu şekilde tesciline karar verilmesini talep ederek dava açmıştır.

Mahkemece, yenilemenin sadece teknik çalışmaları kapsayacağı, tapu siciline geçmiş ya da geçmemiş mülkiyet ve mülkiyete ilişkin hakların inceleme konusu yapılamayacağı gerekçesi ile davanın görevsizlik nedeni ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... İdaresi tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 25.04.2012 tarihli ve 2012/5009 Esas, 2012/6318 Karar sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “Orman İdaresinin, çekişmeli taşınmazın yenilemeden önceki haliyle orman vasfında olduğunu, çekişmeli parselin tespitinin iptalini ve orman niteliğiyle Hazine adına tescilini istediğine ve dava dilekçesinin aynı zamanda mülkiyete ilişkin bir istem içerdiğine göre, mülkiyete ve tasarrufa ilişkin bu davada genel mahkemenin görevli olduğu, ancak; davanın, aynı zamanda 3402 sayılı Kanun'un 22/2-a maddesi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre yapılan teknik çalışmaya itiraz niteliği taşıdığından, çalışmanın kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun yapılıp yapılmadığının yöntemince araştırılması ve bu yönde olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra 3402 sayılı Kanun'un 22/2-a maddesi gereğince yapılan kadastro haritalarının yeniden düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin yapılması işlemine itirazın reddine, dava konusu taşınmazın uygulama tutanağı gibi tesciline, taşınmazın orman olduğuna ilişkin dava yönünden mahkemenin görevsizliğine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili Çankırı Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davacı ... İdaresi tarafından temyiz edilmiş olup Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince onanmıştır.

Dava konusu Çankırı ili Eldivan ilçesi ... Köyü 141 ada 108 ve 111 parsel nolu taşınmazların orman olduğuna ilişkin dava yönünden Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dosyada mahkeme; davanın kabulü ile çekişmeli taşınmazların orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmiş olup hüküm davacı ... İdaresi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/2-a maddesi gereğince yapılan kadastro haritalarının yeniden düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin yapılması işlemi ile oluşan parselin niteliğinin orman olduğuna ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, işi esasına girilerek, yazılı şekilde karar verilmiş ise de, bu karar usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır. Şöyle ki; bilindiği üzere; savunma ..., Anayasa'nın 36 ncı maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) "Hukuki Dinlenilme ..." başlıklı 27 nci maddesinde de, " (1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.
(2) Bu hak;
a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,
b) Açıklama ve ispat hakkını,
c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir." şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bir davada, davalı tarafa savunma ve ispat hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulması hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Somut olaya gelince; kayıt maliki ... mirasçılarından ... ve ... 'ın davada taraf olarak yer almaları sağlanmaksızın yargılamaya devam edilerek 23.09.2014 tarihinde esasa ilişkin karar verildiği ve böylelikle, adı geçen davalı mirasçılarının savunma ve ispat haklarını kullanmalarının kısıtlandığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, davacı ... İdaresine, kayıt maliki ... 'nın mirasçılık belgesini alıp, davada taraf olmayan kayıt malikinin mirasçılarına davasını yöneltmek suretiyle taraf teşkilini sağlaması için süre ve imkan tanınması, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde işin esasına girilerek, adı geçen dahili davalılardan savunma ve delillerinin sorulması ve bildirmeleri halinde delillerinin toplanması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek, dava konusu taşınmazın kadastro tespit günü itibariyle orman niteliğinde olup olmadığı hususunun netleştirilmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan ve anılan kişilere hukuki dinlenilme haklarını kullanma imkanı tanınmadan karar verilmesi usul ve kanuna uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

S O N U Ç : Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine sair yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

13.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.