YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/12829 E.  ,  2023/4480 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2018/3 E., 2020/1 K.
KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... müşterekleri vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Kadastro sırasında; ... ili Gölköy ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ... ada 1 parsel ... 101.885,10 m2 yüzölçümlü taşınmaz, mera vasfıyla orta malı olarak tespit edilmiştir.

2. Davacılar dava dilekçesinde; dava konusu taşınmazın orta malı olmadığı ve 50-60 haneye ait olduğunu iddia ederek adlarına müştereken tescilini talep etmişlerdir.

II. CEVAP
Davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.06.2015 tarihli ve 2008/1414 Esas, 2015/78 Karar ... kararı ile davanın reddine 477 ada 1 parsel ... taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, 03.11.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 5.284,26 m²'lik kısmın ifrazı ile orman vasfında Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 96.600,84 m²'lik kısmın 477 ada 1 parsel sayısı ile tespit gibi tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 07.11.2017 tarihli ve 2016/4973 Esas, 2017/9023 Karar ... kararıyla ... Büyükşehir Belediye Başkanlığınında davaya katılımı sağlandıktan sonra karar verilmesi gereğine değinilerek bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 50-60 hanenin kullanımında olduğu belirtilen taşınmazdan kimin ne şekilde faydalandığı, davacılar adına tespit edilmesi durumunda taşınmazdan faydalandıkları ve zilyet oldukları belirtilen 50-60 hanenin bu taşınmazdan ne şekilde faydalanmaya devam edeceklerinin anlaşılamadığı ve tüm bu beyanlar nedeniyle ekonomik amaca uygun bir kullanımın dava konusu parsel açısından sözkonusu olmadığı, dolayısıyla dava konusu 477 ada 1 parsel açısından davacıların ekonomik amaca uygun zilyetliklerini ispatlayamadıkları gerekçesiyle, davanın reddine, ... ili Gölköy ilçesi... /... Mahallesi ... ada 1 parsel ... taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, teknik bilirkişi ... 'un 03.11.2014 havale tarihli raporunda A harfi ve Yeşil renkle gösterilen 5.284,26 m²'lik kısmın ifrazı ile orman vasfında Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide B harfi ve Sarı renkle gösterilen 96.600,84 m²'lik kısmın 477 ada 1 parsel numarası ile tespit gibi tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı ... müşterekleri vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı ... müşterekleri vekili, çekişmeli taşınmazın kadimden beri kullanıldığını, 50-60 hane aslında davacılar ve mirasçılar ile birlikte oluşan toplam rakam olduğunu, davacıların zilyetliklerinin bulunduğu, müdahale talep edenlerin de olmadığı göz önüne alınarak davacılar adına tescil edilmesi gerektiğini ileri sürerek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili, davanın reddine karar verilmiş olmasına rağmen lehlerine vekalet ücreti verilmediği gerekçesiyle hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 14, 16, 17, 18 inci maddeleri

3. Değerlendirme
Mahkemece dava konusu taşınmazın bir bölümünün orman vasfı ile geri kalan bölümü yönünden tespit gibi tescil kararı vermek suretiyle davacıların savasını ret etmişse de verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki; davacılar 50-60 hanenin kullanımında olduğu iddiasıyla dava konusu taşınmazın adlarına tescilini talep etmişler ise de sadece kendi adlarına dava açabilecekleri dolayısıyla kendi kullanımlarında olan taşınmaz varsa bu taşınmaz yada taşınmaz bölümlerinin belirlenmesi, ondan sonra mera ve zilyetlikle kazanma koşulları yönünden araştırma yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekmektedir. Ayrıca dava askı ilan süresinde açılan kadastro tespitine itiraz davası olup resen araştırma ilkesine tabi olmadığı gibi dava konusu taşınmazın orman olduğu iddiasıyla açılan bir davada olmadığı halde mera vasfının iptal edilmek suretiyle bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen bölümün orman yapılması da doğru olmamıştır.

O halde Mahkemece doğru sonuca varılabilmesi için, öncelikle dava konusu taşınmaz bölümlerinin bulunduğu yerdeki mera çalışmalarının ve sınırındaki tüm parsellerin onaylı tutanak suretleri ve dayanağı olan belgelerle, farklı tarihlere ait en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafı ve bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde komşu köylerden ve aynı köyden yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır. Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup olmadığı, imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise, ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiği, hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı, ayrıntılı bilgi alınmalı, mahkeme hakiminin taşınmaza ilişkin ayrıntılı gözlemi tutanağa geçirilmeli, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, çekişmeli taşınmazlar ile komşu parselinin konumlarını mera sınırlarını da yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli, ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde ve komşu parsellerin dava dosyalarındaki bilirkişi raporları da değerlendirilerek çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden mera olup olmadığı mera parselinden nasıl ayrıldığı, mera ile arada doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığı, dava konusu taşınmazların kadim nitelikte yani öncesi bilinmeyen zamandan beri köy halkının yalnızca hayvan otlatmak amacı ile kullandığı, başkaca bir tasarrufta bulunulmayan otlakiye niteliğinde olup olmadığı, taşınmaz bölümlerinin meradan açılan bir yer olup olmadığı, meranın devamı niteliğinde olup olmadığı hususlarını açıklayan, tarımsal niteliğini belirten, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ve yan görünüş (kesit) krokisi ile, somut verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı, hava ve uydu fotoğraflarının keşifte uygulanması suretiyle bilirkişi ve tanık beyanları denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak dava konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu, taşınmazların mera vasfında olup olmadıkları ya da civarında mera varsa bu meralar ile ayırıcı unsur sayılabilecek bir doğal yapının bulunup bulunmadığı hususunda ayrıntılı rapor alınmalı; yapılan araştırma ve inceleme sonucu taşınmazların öncesinin mera olduğunun anlaşılması halinde meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça bir değer taşımayacağı düşünülmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı ... müşterekleri vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... HMK'nin Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz eden ilgililere iadesine,
19.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.