YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/12659 E.  ,  2023/2949 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/90 E., 2019/172 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı Hazine vekili ve davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili 23.12.2014 havale tarihli dilekçesinde; davacının Yayladağı ilçesi, Kışlak mahallesi, Karamağara mevkiisinde kain 4-4,5 dönümlük arazisiyi 1979 yılından beri nizasız ve fasılasız malik sıfatıyla zilyet olarak kullandığını, taşınmazın tarım arazisi olduğunu, orman ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, ormandan da açma olmadığını öne sürerek, davaya konu yerin davacı adına tesciline karar verilmesi istenilmiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili, davalı ... İdaresi vekili, dahili davalı ... vekili ve dahili davalı ... vekili davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 28.04.2016 tarihli ve 2014/119 Esas, 2016/73 Karar ... kararıyla; davanın kısmen kabulü ile, harita mühendisi bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 09.11.2015 havale tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen, doğusu ormanlık ve makilik, batısı tescil harici taşınmaz, kuzey ve güneyi tarım arazisi ile sınırlanmış 3.166,38 m2 yüzölçümünde tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, davacının aynı yerdeki harita mühendisi bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen 09.11.2015 havale tarihli rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterilen 16.146,88 m2'lik taşınmaz hakkında açılan davasının ise reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili ve davalı ... İdaresi vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 06.05.2019 tarihli ve 2016/13200 Esas, 2019/3117 Karar ... kararı ile “6360 ... Kanunun Geçici 1 inci maddesinin onüçüncü fıkrası gereğince, davalı taşınmazların idari sınırları içinde bulunduğu Yayladağı ilçe Belediye Başkanlığı ve Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya katılımı sağlanarak taraf teşkilinin sağlanması, husumetin yaygınlaştırılması, açılan davaya karşı diyecekleri sorulması, kendilerine savunma hakkı verilerek tarafların ileri sürecekleri delilleri toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi” gerektiğine değinilerek hükmün bozulmasına, bozma nedenine göre diğer yönlerin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, harita mühendisi bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 09.11.2015 havale tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen taşınmaz kısmının orman sayılmayan yerlerden olduğu, davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu, aynı raporda B harfi ile gösterilen taşınmaz kısmı yönünden ise davacı vekilinin bozma ilamından sonra feragat beyanında bulunduğu gerekçesi ile, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, harita mühendisi bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen 09.11.2015 havale tarihli rapor ve krokisinde a harfi ile gösterilen, doğusu ormanlık ve makilik, batısı tescil harici taşınmaz, kuzey ve güneyi tarım arazisi ile sınırlanmış 3.166,38 m2 yüzölçümünde tarım arazisi niteliğindeki taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, harita mühendisi bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen 09.11.2015 havale tarihli rapor ve krokisinde "b" harfi ile gösterilen 16.146,88 m2'lik taşınmaz hakkında açılan davanın ise kısmi feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili, davalı Hazine vekili ve davalı ... İdaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde, dava dilekçesinde taşınmazın yüz ölçümünün yaklaşık olarak beyan edildiğini, yapılan keşif ve verilen bilirkişi raporunda sınırlarını belirttikleri alanın 3.166,38 m2 olarak tespit edildiği, bilirkişilerce taşınmazın A ve B olarak hatalı şekilde iki parça olarak gösterildiğini, bunun üzerine 11.06.2019 tarihli ıslah dilekçeleri ile bilirkişi raporlarında A harfi ile gösterilen kısmın tescilini istediklerini, mahkemece ıslah dilekçesinin hatalı şekilde kısmi feragat beyan olarak kabul edilerek, bu kısma ilişkin olarak müvekkili aleyhine vekalet ücreti takdir edildiğini açıklayarak kararın vekalet ücreti yönünden bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde, mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini açıklayarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... İdaresi vekili, kabul kararı verilen taşınmaz kısmının orman bitişiği olup, zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olmadığını öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık,dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı, orman sayılmayan yerlerden olmadığının anlaşılması halinde davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup, oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, Anayasanın Ormanların Korunması ve Geliştirilmesi kenar başlıklı 169 uncu maddesi, 6831 ... Orman Kanunu’nun (6831 ... Kanun) 1 inci maddesi, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 ve 17 inci maddeleri

3. Değerlendirme
İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki, dava konusu taşınmazın hangi tarihte, hangi sebeple tescil harici bırakıldığı, taşınmaza komşu tescilli parsel olup olmadığı, varsa komşularına yönelik açılan başkaca tescil davaları olup olmadığı, taşınmazın imar ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı araştırılmamış, imar ihyaya ilişkin olarak yerel bilirkişi ve taraf tanıklarının beyanları alınmamış, bilirkişilerce incelenen hava fotoğrafları ve memleket haritalarında temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmemiş, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığı, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığına ilişkin rapor düzenlenmemiştir. Ayrıca orman mühendisi bilirkişi tarafından 1995 tarihli memleket haritasının dayanağı 1992 tarihli hava fotoğrafı incelenmemiş, taşınmazın orman içi açıklık olup olmadığı değerlendirilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz.

O halde İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde arazi kadastrosunun hangi tarihte yapıldığı, taşınmazın hangi vasıfla tescil harici bırakıldığı kadastro müdürlüğünden sorulmalı, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği; komşu taşınmazlara uygulanan tapu ve vergi kaytıları ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri; yine yöreye ait memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ve varsa ortofoto haritaları dosyaya getirtilerek; önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç yüksek orman mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi bilirkişi, bir jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi, ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde tahdit hattı, taşınmazın ve diğer taşınmazların çapları farklı renklerle gösterilmeli; taşınmazın orman tahditinde orman sınırları dışında kaldığı belirlendiği takdirde dava tarihinden geriye doğru 20 yıllık zilyetlik şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmeli, bu cümleden olarak keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları, ortofoto haritaları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile dava konusu taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını, taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.
Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişiden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, 3402 ... Kanun'un 14 üncü maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2 inci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve ... olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, komşu taşınmazlara ilişkin tespit edilecek başkaca dava dosyaları yapılan keşif ve yargılama esnasında nazara alınarak toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

İlk Derece Mahkemesince, belirtilen hususlar gözardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

Peşin harcın istek halinde iadesine

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.