YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/12587 E.  ,  2023/3363 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/152 E., 2018/270 K.
KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi ..., ... ve ... köyü sınırları içerinde bulunan bir adet taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının davacı yararına oluştuğunu ileri sürerek, davacı adına tescili istemiştir.

II. CEVAP
Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 03.09.2015 tarihli ve 2013/583 Esas, 2015/584 Karar ... kararı ile davanın kabulüne, fen bilirkişilerinin 01.12.2014 tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 4.054,25 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 27.02.2018 tarihli ve 2016/7426 Esas, 2018/1500 Karar ... ilamıyla, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya katılımı sağlanarak taraf teşkilinin oluşturulması, delillerinin toplanması, ondan sonra davanın esası hakkında bir karar verilmesi, kabule göre de; hüküm kısmının infaza elverişli olmayıp (A) harfli kısmı denilmek suretiyle hüküm kurulmasının yetersiz olup bu kısmın ili, ilçesi ve mahallesi, cinsi ve yüzölçümünün net bir şekilde yazılması gerekirken ileride ilamın infazında tereddüt oluşturulacak şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı hususlarına değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile zilyetlikle kazanma koşulları oluştuğundan fen bilirkişilerinin 01.12.2014 tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile belirttikleri ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain 4.054,25 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili, çekişmeli taşınmazın orman olarak tescil harici bırakılan alanda kaldığından zilyetliğe değer verilemeyeceğini ayrıca davacının kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle mülk edinme koşullarını sağlamadığını ileri sürerek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun 713/1 inci maddesi, 6831 ... Orman Kanunu'nun 1, 7, 11, 17 nci maddeleri, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14, 16, 17 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
İlk Derece Mahkemesince zilyetlikle kazanma koşullarının davacı yararına oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki tescil davalarında ilgli kamu kurumlarının davada taraf olması gerekmekte olup yörede yapılan orman kadastrosu çalışması olduğu anlaşılmakla öncelikle Orman İdaresinin de davaya katılımı sağlanmalı, taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilmelidir. Ayrıca dava konusu taşınmazın 1972 yılında orman olarak tescil harici bırakıldığından bahsedilmiş olup hükme dayanak orman bilirkişi raporunda da 2013 yılında yapılan orman kadastrosundan bahsedilmiş ise de, dosya arasında 2013 yılına ait orman kadastro tutanakları bulunmadığı gibi belgelerin tamamı dosya arasında olmadığından net anlaşılamamakla birlikte 1987 yılına ait orman kadastro tutanaklarının bir bölümünün dosya arasında bulunduğu ayrıca Yargıtay incelemesinden geçen yöreye ait dosyalarda ise 1999 yılında yapılan orman kadastrosundan bahsedildiği anlaşılmakta olup sonuç itibariyle dava konusu taşınmazın bulunduğu yörede orman kadastrosu yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hangi tarihte ve kaç adet çalışma yapıldığı hususlarında tereddüt oluştuğundan yörede yapılan çalışmalar varsa bunlara ilişkin bilgi ve belgelerin eksiksiz olarak dosya arasına getirilmesi ve dava konusu taşınmazın bu çalışmalara göre konumunun net olarak belirlenmesi gerekmektedir. Yine hükme dayanak yapılan bilirkişi raporlarında 1956 tarihli memleket haritası incelenmekle birlikte bu memleket haritasının dayanağı en eski tarihli hava fotoğrafları incelenmemiştir. Fen bilirkişi raporunda davaya konu taşınmazın en yakın komşu taşınmazlarının 601, 602, 603 ve 604 nolu parseller olduğundan bahsedilmiş ise de haricen yapılan incelemede dava konusu taşınmaza en yakın komşu taşınmazların 3576, 3526, 3525, 3527, 3528, 3524 ve 3529 parsel ... taşınmazlar oldukları anlaşılmakla dava konusu taşınmazlara komşu başka taşınmazlar olup olmadığı araştırılmadan bu parsellerin komşu parseller oldukları belirlendiği taktirde ise bunlara ilişkin bilgi ve belgeler de dosya arasına getirilmeden ve yapılan keşif sırasında tanık ve mahalli bilirkişi beyanları ayrıntılı olarak alınmadan dolayısıyla dava konusu taşınmazın hangi bölümünde ne şekilde imar ihya yapıldığı belirlenmeden eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verilmesi doğru olmamıştır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılması için Orman İdaresinin davaya dahil edilmesi için davacıya süre ve imkan tanınmalı, taraf teşkilinin sağlanması halinde dahili davalıdan savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdiği takdirde delilleri toplanmalı; daha sonra yörede yapılan orman kadastro çalışmaları belirlenerek her bir orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği ayrı ayrı dosyaya getirtilmeli; yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3 er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, yapıldığı tespit edilen orman kadastro çalışması ya da çalışmaları varsa bu çalışmalardaki orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmeli; tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli; tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenmeli; çelişki bulunmakta ise çekişmeli parsel yönünden tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilecek şekilde müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak, açıklamalı, krokili rapor alınmalıdır. Daha sonra keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 ... Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyedlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu'nun 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişiden taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanunun 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (5403 ... Kanun) ile değiştirilen 14/2 nci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve ... olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.