YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/10802 E.  ,  2023/3750 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2017/228 E., 2019/303 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına, istinaf
başvurusunun kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2016/5 E., 2017/7 K.

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili, davalı ... İdaresi vekili ve davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davalı Hazine vekili ile davalı ... İdaresi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı yapılmamış sayılmasına, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekili ile davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Uygulama kadastrosu sırasında, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında ve tapuda davacı adına kayıtlı bulunan 133 ada 1 parsel ... 11.405,43 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, aynı ada ve parsel numarasıyla 11.933,56 metrekare yüzölçümlü olarak; davacı ve kardeşi adına kayıtlı bulunan 132 ada 4 parsel ... 31.830,57 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, aynı ada ve parsel numarasıyla 32.429,08 metrekare yüzölçümlü olarak; davacı adına kayıtlı bulunan 152 ada 1 parsel ... 5.502,69 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, aynı ada ve parsel numarasıyla 5.587,34 metrekare yüzölçümlü olarak; davacı adına kayıtlı bulunan 152 ada 3 parsel ... 1.048,2 metrekare yüzölçümündeki taşınaz, aynı ada ve parsel numarasıyla 1.091,37 metrekare yüzölçümlü olarak ve davacı adına kayıtlı bulunan 403 ada 2 parsel ... 13.564,27 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, aynı ada ve parsel numarasıyla 13.569,75 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

2. Davacı ... dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan 133 ada 1, 132 ada 4, 152 ada 1, 3 ve 403 ada 2 parsel ... taşınmazların orman vasfı ile Hazine adına tespitinin yapıldığını, taşınmazların dedelerinden ve babasından kendisine intikal eden bahçe ve tarla niteliğinde taşınmazlar olduğunu ve kendisinin kullanımında bulunduğunu ileri sürerek, tespitin iptali ile taşınmazların kendi adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
1. Davalı Hazine vekili; davanın yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı idareye husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... İdaresi vekili; dava konusu taşınmazların ormanla çevrili olduğunu, orman içi açıklıklarda tarım, inşaat ve hayvancılık yapılamayacağını, davacının nizasız ve fasılasız zilyetlik iddiasının bulunması halinde dahi her ne sebeple olursa olsun ormanların özel mülkiyete konu edilemeyeceğini ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Dava konusu 403 ada 2 parselin yenileme öncesi ve sonrası sınırlarının çakıştırılması sonucunda; teknik bilirkişinin 27/06/2016 havale tarihli raporu, 30/06/2016 tarihli ek rapor ve 11/01/2017 havale tarihli raporlara göre krokide A ve B harfi ile gösterilen kısımların ilk tesis kadastrosunda taşınmazın sınırları içerisinde bulunmasına rağmen yenileme kadastrosu ile oluşturulan krokide bu kısımların taşınmazın dışına çıkarıldığı, diğer taşınmazların yenileme sonucunda yüzölçümlerinin küçülmediği aksine fazlalaştığı davacı yönünden herhangi bir hak kaybının olmadığı" gerekçesiyle, "dava konusu 403 ada 2 parsel yönünden davanın kısmen kabulüne, kadastro tespitinin iptali ile teknik bilirkişiler ... ... ve ...'in 27/06/2016 tarihli rapor ve 30/06/2016 tarihli ek rapor ve krokisine göre A harfi ile gösterilen 508.47 metrekarelik ve B harfi ile gösterilen 307 metrekarelik kısımların dava konusu parsele eklenmesine, 403 ada 2 parselin 14.385,22 metrekare olarak tapuya kayıt ve tesciline, 152 ada 1 ve 3 parseller, 133 ada 1 parsel ve 132 ada 4 parsel ... taşınmazlar yönünden davanın reddine, bu taşınmazların tespit gibi tapuya tesciline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı, davalı Hazine vekili, davalı ... İdaresi vekili ve davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumet açısından reddedilmesi gerektiğini, toplanan delillerin hüküm kurmaya elverişli olmadığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... İdaresi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; keşifte orman bilirkişilerinden rapor alınmadığını, bilirkişi raporunda 403 ada 2 parsel ... taşınmazda orman içi açıklığın bulunduğunun belirtildiğini, dosyanın bu şekliyle hüküm kurmaya elverişli olmamasına rağmen eksik ve yetersiz incelemeye dayalı raporlar ile yetinilerek hüküm kurulduğunu açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Davacı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dosyasına konu ve fiilen ekim yapılan arazilerin 1974 yılında tescil işlemi yapıldığında tescil kayıtlarına alınmadığını, yine 1993 yılında yapılan tapu tescilinde de ekim yapılan arazilerin tamamının tarafına tescil edilmediğini, bu arazilerin dedelerinden kaldığını, o zamandan beri aynı yerlerde ekim yapıldığını, yerlerini ölçüm olarak tam bilemediklerinden fiğ desteklemeleri geldiğinde ölçümleri öğrenmeye başladıklarını, yerlerinin eksik olduğunu da o zaman gördüklerini, tapu geçtiğinde itiraz haklarının olduğunu ve süresini bilmediklerini açıklayarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davacı tarafından uygulama kadastrosuna itiraz davası açıldığı, davacı adına tapuda kayıtlı 152 ada 1 ve 3, 133 ada 1 parsel ... taşınmazlar ile müşterek mülkiyete göre kayıtlı olan ve diğer malikinin muvafakat ettiği 132 ada 4 parsele ilişkin yapılan uygulama kadastrosunun yasa ve mevzuat hükümlerine uygun yapıldığı, bir hata bulunmadığı, uygulama kadastrosunun vasıf ve mülkiyet değişikliğine yol açamayacağı, sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek üzere uygulama niteliğini kaybeden, teknik nedenlerle yetersiz kalan, eksikliği görülen veya zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermediği tespit edilen kadastro haritalarının tekrar düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzenlemelerin sağlanması amacıyla tapulama ve kadastro görmüş yerlerde yapıldığı, 152 ada 1 ve 3, 133 ada 1 ve 132 ada 4 parsel yönünden yapılan uygulamanın yasa ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu, yine fen bilirkişi heyetinin müşterek rapor ve krokisinde 132 ada 4 parselin sınırında (A) ve (B) harfleri ile, 152 ada 1 ve 3 parselin sınırında (A), (B) ve (C) ile gösterilen, 133 ada 1 parselin sınırında (D) harfi ile gösterilen ve 412 ada 1 parsel sınırları içerisinde kalan dava edilen bölümlere ilişkin davacının davasının mülkiyete yönelik bulunduğu, uygulama kadastrosuna itiraz davalarında mülkiyete ilişkin hüküm kurulamayacağından bu bölümlere ilişkin kadastro mahkemesinin görevli olmadığı, çekişmeli 403 ada 2 parsel ... taşınnmaza yönelik ise uygulama kadastrosunun yasa ve mevzuat hükümlerine aykırı yapıldığı, ilk kadastro çapında dava konusu taşınmaz içerisinde bulunan ve fen bilirkişi heyetinin 16/04/2019 tarihli ek raporunda (K) ve (L) harfi ile gösterilen bölümlerinin çekişmeli taşınmaz içerisinde olması gerektiği, bu bölümlere ilişkin yapılan uygulama kadastrosunun vasıf ve mülkiyet değişikliğine yol açtığı, oysa uygulama kadastrosunda vasıf ve mülkiyet değişikliği dışında sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataların giderilmesi gerektiği, yine aynı fen bilirkişi heyetinin 04/04/2019 tarihli asıl raporlarında 403 ada 2 parsel ... taşınmazın sınırında (A) ve (B) harfi ile gösterdikleri ve davacının taşınmazına dahil edilmesini iddia ettiği bölümlere ilişkin davanın mülkiyete yönelik bulunduğundan kadastro mahkemesinin görevli olmadığı, başvurucu davalılar Hazine ve Orman Yönetiminin istinaf istemlerinin ise, başvurucu davalıların usulüne uygun ihtaratlı davetiye tebliğine rağmen istinaf yargılamasındaki duruşma gününe kadar Dairemizce belirlenen gider avanslarını mahkeme veznesine depo etmedikleri" gerekçeleriyle "davalı Hazine vekili ve davalı ... İdaresi vekilinin istinaf başvurularının 6100 ... Kanun'un 344/1 maddesi uyarınca ayrı ayrı yapılmamış sayılmasına, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... Kadastro Mahkemesinin 22/03/2017 gün 2016/5 E. 2017/7 K. ... hükmünün 6100 ... Kanun'un 353/1-b-3 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davacının 152 ada 1 ve 3; 133 ada 1 ve 132 ada 4 parsel ... taşınmazlar yönünden 3402 ... Kanun'un 22/2-a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosuna itirazının reddine, 152 ada 1 ve 3; 133 ada 1 ve 132 ada 4 parsel ... taşınmazların Kadastro Komisyonu tespiti gibi tapu kütüğüne aktarılmasına, davacının 403 ada 2 parsel ve 412 ada 1 parsel ... taşınmazlar yönünden 3402 ... Kanun'un 22/2-a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosuna itirazının kabulüne, çekişmeli 403 ada 2 parsel yönünden kadastro komisyonu tespitinin, çekişmeli 412 ada 1 parsel yönünden kadastro tespitinin iptaline, fen bilirkişiler ... ..., ... ... ve ... ... tarafından düzenlenen 16/04/2019 tarihli ek raporda 412 ada 1 parsel ... taşınmaz içerisinde bulunan (K) harfi ile gösterilen 507,38 m² ve (L) harfi ile gösterilen 378,60 m² yüzölçümlü bölümlerin ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, 403 ada 2 parsel ... taşınmaza eklenmek suretiyle çekişmeli parselin 14450,25 m² yüzölçümü ile tespit ve tapu sicilinde olduğu gibi aktarılmasına, ... İli, ... İlçesi, ... Köyü (K) ve (L) harfi ile gösterilen kısımların iptal edildiği 412 ada 1 parsel ... taşınmazın yüzölçümünün 34.698.263,93 m² olarak tespit ve tapu siciline aktarılmasına, fen bilirkişiler ... ..., ... ... ve ... ... tarafından düzenlenen 29/03/2019 tarihli raporda 132 ada 4 parsele ilişkin olarak (A) harfi ile gösterilen 2209, 14 m² ve (B) harfi ile gösterilen 4374,92 m²; 133 ada 1 parsele ilişkin olarak (D) harfi ile gösterilen 744,19 m²; 152 ada 1 parsele ilişkin olarak (B) harfi ile gösterilen 3691,59 m² ve (C) harfi ile gösterilen 2035,38 m² ve 152 ada 3 parsele ilişkin olarak (A) harfi ile gösterilen 2571,35 m² yüzölçümlü bölümlere ilişkin açılan davanın mülkiyete yönelik olması nedeniyle davanın görev yönünden reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı Hazine vekili ile davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine ve davalı ... İdaresi vekilleri ayrı ayrı verdikleri temyiz dilekçelerinde özetle; taraflarına tensip zaptının tebliğ edildiğini, bu zaptta Hazine ve Orman İdaresinin gider avansı yatıracağına ilişkin bir karar olmadığını, tensip tutanağında davacı ibaresinin geçtiğini, ayrıca tensip zaptı tebligat zarfında gider avansının vezneye yatırılmaması durumunda mevcut duruma göre karar verileceğinin belirtildiğini, istinaf başvurusunun yapılmamış sayılacağının ihtar edilmediğini, hem ret kararı, hem de görevsizlik kararı verildiğini, 412 ada 1 parselle ilgili kabul kararı verilmesinin doğru olmadığını, ayrıca dava konusu yerlerin hepsinin orman içi açıklık olduğunu, orman içi açıklıkların zilyetlikle kazanılamayacağını açıklayarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, istinaf başvurusu yapan davalı Hazine ve davalı ... İdaresi vekillerine gider avansını yatırması için usulüne uygun ihtar yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri ile 344 üncü maddesi,

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemesince, davalılar Hazine ve Orman İdaresinin istinaf başvurularının, davalıların, usulüne uygun ihtaratlı davetiye tebliğine rağmen istinaf yargılamasındaki duruşma gününe kadar belirlenen gider avanslarını mahkeme veznesine depo etmedikleri gerekçesiyle, 6100 ... Kanun' un 344/1 maddesi uyarınca ayrı ayrı yapılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de; ulaşılan sonuç dosya kapsamıyla uyuşmamaktadır.
Şöyle ki; somut olayda; ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi tarafından duruşma açılarak yargılama yapıldığı, bu doğrultuda 03.07.2017 tarihinde tensip zaptı düzenlendiği, tensip zaptının 3 nolu ara kararında; "İstinaf yasa yoluna başvuran davacılara duruşma gün ve saati ile istinaf yargılama gideri olarak 1.971,80 TL (keşif giderleri, hava fotoğrafları temini, davetiye vs. Gideri)'nin ... Bölge Adliye Mahkemesi Veznesine duruşma gününe kadar depo edilmesini içerir meşruhatlı davetiye gönderilmesine" şeklinde arar karar kurulduğu, tensip zaptının davalılara tebliğ edildiği, tebliğ evrakı üzerinde "Kabul edilebilir bir mazerete dayanmaksızın duruşmada hazır bulunmadığınız takdirde tahkikatın yokluğunuzda yapılarak karar verileceği ile tahkikatla ilgili olarak belirlenen 1.971,80 TL gider avansının duruşma gününe kadar ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi veznesine yatırmanız, aksi takdirde mevcut duruma göre karar verileceği ihtar olunur" şeklinde ihtarat yapıldığı, Bölge Adliye Mahkemesince karara dayanak yapılan 6100 ... Kanun'un harç ve giderlerin yatırılması başlıklı 344 üncü maddesi de; "İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır." hükmünü ihtiva ettiği dikkate alındığında, Bölge Adliye Mahkemesince tensip zaptında kurulan yukarıda bahsedilen ara karar ve tebliğ zarfındaki ihtaratın, 6100 ... Kanun'un 344 üncü maddesinde bahsedilen usule uygun olmadığı, zira ara kararda gider avansını istinafa başvuran davacının yatırması gerektiği yönünde hüküm kurulduğu gibi, ihtar şerhinde de gider avansının yatırılmadığı durumda istinaf başvurusundan vazgeçileceğine ilişkin herhangi bir ibare olmadığı, bu haliyle yapılan ihtarın usûlsüz olduğu anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Hazine ve Orman İdaresinin istinaf başvurularının esastan incelenmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde ayrı ayrı yapılmamış sayılmasına karar verilmesi bozmayı gerektirmiş ve bozma nedenine göre, sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

2. Kabule göre de; Bölge Adliye Mahkemesi'nin gerekçeli kararı incelendiğinde, kararın 2. sayfasında "...İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme ile karar verildiği, davacı ve davalı Hazine ile davalı ... İdaresi vekillerinin istinaf istemleri bu yönden kabul edilerek hükmün kaldırılması gerekmiştir..." denilerek, davalıların istinaf istemlerinin de kabul edildiği belirtilmek suretiyle hüküm fıkrası ile gerekçe arasında çelişki oluşturulması da doğru olmamıştır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.