YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ

8. Hukuk Dairesi         2021/10761 E.  ,  2023/3365 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/1086 E., 2019/250 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/314 E., 2018/212 K.

Taraflar arasında görülen tapusuz taşınmazın tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ... vekili, davalılardan Orman İdaresi vekili, davalılardan ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Dava konusu taşınmazın bulunduğu alan 1954 yılında yapılan tapulama çalışmalarında, devlet ... ormanı sahası olarak tescil harici bırakılmıştır.

2. Davacı ... vekili; dava dilekçesinde hudutları bildirilen yaklaşık 12.452,58 m2 taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, kadastro çalışmalarında fundalık vasfı ile tescil harici bırakıldığını, taşınmazın imar ihya edilmediğini, ... ve ... tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/122 Esas ... dosyası ile tescil davası açıldığını ancak takip edilmediğinden işlemden kaldırılarak açılmamış sayılmasına karar verildiğini açıklayarak, taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

3. Asli müdahiller ... ve ... müdahale dilekçelerinde özetle; dava konusu taşınmazın adlarına tapulu olduğunu, tapu kaydı kabul edilmese dahi taşınmazın imar ihya ve zilyetlikle kazanma koşullarının lehlerine oluştuğunu açıklayarak, taşınmazın adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP
1. Davalı ... İdaresi vekili cevap dilekçesinde; yörede kesinleşmiş orman tahdidi bulunduğunu, tahdit haritasının uygulanarak taşınmazların orman sınırları içinde kalıp kalmadığının belirlenmesi gerektiğini, tahdit içinde kalmasa dahi taşınmazların eylemli durumunun da değerlendirilmesi gerektiğini açıklayarak, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; vekil edeni belediye yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini savunmuştur.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; vekil edeni belediye yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin davacı Hazinenin ve asli müdahillerin davasının kısmen kabulüne dair 07.10.2016 tarihli ve 2012/1038 Esas, 2016/623 Karar ... kararının davacı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesinin 17.04.2017 tarihli ve 2017/64 Esas, 2017/79 Karar ... kararıyla, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 713 üncü maddesi uyarınca yerel ilanların yapılmadığı ve dava konusu taşınmazın ne sıfatla tescil harici bırakıldığı hususunun kadastro müdürlüğünden sorulmadığı gerekçesi ile işin esası incelenmeksizin İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin gönderme kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına göre taşınmaza öncesinde ve halen de zeytin ağacı dikildiği, 100 yılı aşkın süredir bu şekilde kullanıldığı, bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda da uzun yıllardan beri zeytin dikili olduğunun tespit edildiği, E harfi ile gösterilen taşınmazın en az 60 yıldır tarımsal faliyette kullanıldığı, A harfi ile gösterilen 60,94 m² kısım ile B1 harfi ile gösterilen 324,00 m2 kısım olmak üzere toplam 384,94 m2 alanın kuzeyden geçen derenin etki alanında kaldığı, C6 harfi ile gösterilen 4.952,98 m2 kısım, D harfi ile gösterilen 2.515,76 m2 kısım ve B harfi ile gösterilen 920,47 m2 kısım olmak üzere toplam 8.389,21 m2 alanın kesinleşmiş orman sınırları dışında kaldığı ve zeytinlik vasfında olduğu, E harfi ile gösterilen 2.841,48 m2 alanın zeytinli tarla vasfında olduğu, C6, D, B ve E harfleri ile gösterilen kısımların orman sınırlarında kalmadığı ve dava tarihinden geriye doğru 100 yılı aşkın süreden beri eklemeli halef olan asli müdahil murisleri ve asli müdahiller tarafından imar ve ihya edilip, ekonomik amacına uygun olarak zeytinlik ve tarım arazisi vasfıyla tasarruf edildiği, C8, C5 ve C7 harfleriyle gösterilen kısımların orman sınırları içinde kaldığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile, 03.03.2015 tarihli bilirkişi heyeti müşterek raporu ekindeki krokide, c8 ile gösterilen 1.109,24 m2, C5 ile gösterilen 112,65 m2 ve C7 ile gösterilen 29,27 m2 alanındaki kısımlarının “Devlet ormanı” olarak sınırlandırılmalarına, A harfi ile gösterilen 60,94 m2 ve B1 ile gösterilen 324 m2 alanındaki kısımlarının, “Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden” olarak davacı ... adına tapuya tesciline, asli müdahillerin açtığı davanın kısmen kabulüne, 03.03.2015 tarihli bilirkişi heyeti müşterek raporu ekindeki krokide C6 ile gösterilen 4.952,98 m2, D harfi ile gösterilen 2.515,76 m2 ve B harfi ile gösterilen 920,47 m2 lik kısımların “zeytinlik” vasfı ile, E harfi ile gösterilen 2.841,48 m2 lik kısmının ise “zeytinli tarla” vasfı ile müdahiller ... ve Behiye ... adlarına, 1/2'şer hisse ile tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini, müdahil davacılar tarafından aynı yer için daha önce de dava açıldığını, İlk Derece Mahkemesince kesin hüküm durumunun gözönünde bulundurulmadığını, müdahil davacıların zilyetliğinin ispatlanamadığını, dava konusu yerin devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğunu açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... İdaresi vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olup zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; vekil edenini husumet yöneltilemeyeceğini açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına vekil edeni açısından davanın husumetten reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu taşınmazın bilirkişi rapor ve krokisinde C5, C7 ve C8 ile gösterilen bölümlerinin kesinleşen orman tahdit sınırları içinde kalması nedeniyle anılan bölümler yönünden gerek davacı Hazinenin, gerekse müdahil davacıların davasının reddine; krokide A ve B1 harfi ile gösterilen kısımların derenin etki alanında kalması nedeniyle bu bölümler yönünden müdahil davacıların davasının reddine; bu bölümlerin davacı ... adına tesciline karar verilmesinde, istinaf dilekçelerinin kapsamına göre bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür.
Krokide C6, D, B ve E harfi ile gösterilen bölümlerin, orman tahdit sınırları dışında kaldığı, tescile tabi yerlerden olduğu, dava tarihinden geriye doğru 20 yıldan çok öncesinde imar ihya işlemlerinin tamamlandığı, gerek müdahil davacılar, gerekse murisleri tarafından, ekonomik amacına uygun olarak, dikili tarım arazisi (zeytinlik) ve zeytin ağaçlı tarla olarak imar ihyanın tamamlandığı tarihten, dava tarihine kadar nizasız fasılasız malik sıfatıyla zilyet ve tasarruf edildiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle; anılan bölümler yönünden, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 713/1 ve 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 ve 17 nci maddeleri uyarınca imar ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hükümlerine göre, müdahil davacılar adına tescile karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür" gerekçesiyle, davacı ... vekili, davalılardan Orman İdaresi vekili ile davalılardan ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü gerekçeleri tekrarlayarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü gerekçeleri tekrarlayarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü gerekçeleri tekrarlayarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın, davacı ... ya da asli müdahiller lehine tescil koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 ... Kanun, 3402 ... Kanun, 3116 ... Orman Kanunu (3116 ... Kanun), 6831 ... Orman Kanunu (6831 ... Kanun)
3. Değerlendirme
1. Her ne kadar İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda yazılı gerekçeler ile davacı Hazinenin ve asli müdahillerin davasının kısmen kabulüne karar verilmiş ise de İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Şöyle ki; İlk Derece Mahkemesi tarafından asli müdahiller adına tescil kararı verilen ve C6, B, D, E harfleriyle gösterilen temyize konu taşınmaz bölümleri ile ilgili hükme esas alınan 03.03.2015 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, taşınmazların bulunduğu alanda 1969 yılında 6831 ... Kanuna göre Çiçekli Serisi olarak orman kadastrosunun yapıldığı, bahsi geçen taşınmaz bölümlerinin Çiçekli Serisi Devlet Ormanı dışında kaldığı, yörede 1744, 2896 ve 3302 ... Kanunlarla değişik 2 inci ve 2/B madde çalışmaları yapılmadığı belirtilmiş ise de, Dairemizce aynı gün incelemesi yapılan aynı bölgeye ait 2021/15053 Esas ... dosyada, yörede 2018 yılında aplikasyon ve 2/B çalışmalarının yapıldığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, Mahkemece, öncelikle taşınmazların bulunduğu yörede 3116, 6831, 1744, 2896, 3302 ve 3373 ... Kanunlara göre yapılan orman tahdidi, aplikasyon, orman kadastrosu ve 2/B madde uygulamalarına ilişkin ayrı ayrı işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazların bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği, eski memleket haritası, eski hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip; önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanı yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, getirtilen belgeler çekişmeli yerler ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, bu belgelerde taşınmazların ne şekilde nitelendirildiği belirlenmesi; kesinleşmiş orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazların ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle gösterilmesi, taşınmazların 3116, 4785 ve 5658 ... Kanunlar karşısındaki durumunun saptanması; fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazların konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritası ve hava fotoğrafının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri, ayrıca hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, dağılım oranı, hakim ağaç türü, kullanım şekli ve niteliğinin detaylı olarak incelendiği müşterek imzalı, krokili rapor alınması, taşınmazların gerçek eğiminin klizimetre ile ölçülerek belirlenmesi, ayrıca toprak muhafaza karakteri bulunup bulunmadığının da tespit edilmesi gerekmektedir.

Dava konusu taşınmazların orman sayılmayan ve zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olduğunun belirlenmesi halinde ise, taşınmazların davacı ... ya da asli müdahiller lehine tescil koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti ile oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

Mahkemece bu hususlar gözardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

2. Bilindiği üzere, dere yatağında / derenin etkisinde kalan taşınmazlar tescile ve sınırlandırmaya tabi olmayıp, 3402 ... Kanun'un 16/C fıkrası uyarınca tescil harici bırakılmalarına karar verilmelidir. Bu bağlamda, dere yatağı etkisinde olduğu belirlenen taşınmazın A ve B1 bölümü ile ilgili olarak İlk Derece Mahkemesince tescil harici bırakılmasına karar verilmekle yetinilmesi gerekirken Hazine adına tescil kararı verilmesi de doğru olmamıştır.

3. İlk Derece Mahkemesince taşınmazın C8, C5 ve C7 ile gösterilen bölümlerinin orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesi gerekirken devlet ormanı olarak sınırlandırılmasına karar verilmesi de doğru değildir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.