YARGITAY 8. CEZA DAIRESI

8. Ceza Dairesi         2024/88 E.  ,  2025/1984 K.
"İçtihat Metni"İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/699 E., 2022/943 K.
SUÇ : 6136 sayılı Kanun'a aykırılık
İNCELEME KONUSU
KARAR : Mahkûmiyet
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.10.2022 tarihli ve 2022/699 Esas, 2022/943 Karar sayılı kararıyla hükümlü hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan aynı Kanun'un 13/1. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 250/4, 251/3. maddeleri uyarınca 6 ay hapis ve 300,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün, itiraz edilmeksizin 28.10.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1.maddesi uyarınca, 15.11.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.12.2023 tarihli ve KYB-2023/124244 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma isteminin;
“Her ne kadar, seri muhakeme usulü uygulanarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık hakkında, denetim süresi içerisinde kasıtlı suçtan mahkûm edildiğinin ihbarı üzerine dosyanın yeniden ele alınmasını müteakip, atılı suçun bu defa basit yargılama usulü kapsamında olduğundan bahisle basit yargılama usulü uygulanarak mahkumiyetine karar verilmiş ise de;
24/10/2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 23. maddesi ile değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250. maddesinde seri yargılama usulünün, 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 251. maddesinde ise basit yargılama usulünün yeniden düzenlendiği, iki farklı müessese olan seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulünün muhakeme sürecini kısaltmayı, işlenen suça karşı etkili ve hızlı bir karşılık vermeyi amaçladığı,
Bu düzenlemelere göre, seri muhakeme usulünün, kanunda katalog halinde verilen suçlarda, soruşturma evresi sonunda Cumhuriyet Savcısı tarafından kamu davası açılması için yeterli şüpheye ulaşıldığında ve bu suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde uygulanacağı, seri muhakeme uygulanması halinde sonuç olarak belirlenen cezadan yarı oranında indirim yapılacağı, basit yargılama usulünde belirli bir yaptırım ağırlığına kadar olan suçlar bakımından kovuşturma evresinde duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yargılamanın tamamlanabilmesine imkan sağlandığı, basit yargılama usulü uygulanması halinde ise sonuç olarak belirlenen cezadan dörtte bir oranında indirim yapılacağı, ancak, seri yargılama usulü uygulanan ve bu uygulamanın savcılık aşamasında ve kovuşturma aşamasında itiraz edilmeksizin şüpheli tarafından kabul edildiği dosyalarda, mahkemesince suçun aynı zamanda basit yargılama usulü kapsamında kaldığı değerlendirilerek basit yargılama usulü uygulanıp karar verilemeyeceği,
Sanığın yargılama konusu eyleminin, 6136 sayılı Kanun'un 13/1. maddesi kapsamında yer alan suça ilişkin olduğu ve atılı suçun 5271 sayılı Kanun'un 250/1-b maddesine göre seri muhakeme usulü ile 5271 sayılı Kanun'un 251/1. maddesine göre basit yargılama usulüne tabi olduğu, sanığın 16/11/2019 tarihinde işlemiş olduğu anılan suç nedeniyle, sanık hakkında Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca 24/01/2020 tarihinde seri muhakeme usulüne tabi olarak düzenlenen talepname üzerine, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 26/01/2020 tarihli kararı ile sanığın mahkûmiyetine ve kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlendiğinden bahisle dosyanın yeniden ele alınması üzerine sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanarak hükmün açıklanmasına karar verilmiş ise de, sanığın geleneksel soruşturma ve kovuşturma yöntemlerine alternatif oluşturulan düzenlemelerden olan seri muhakeme usulünden soruşturma aşamasında faydalandığı ve seri muhakeme usulü hükümlerinin uygulanması nedeniyle cezasında indirim yapıldığı gözetilmeden, atılı suç nedeniyle sanık hakkında basit yargılama usulü tatbik edilmesiyle ayrıca 1/4 indirim oranından yararlandırılmasının her iki kurumun mahiyetiyle bağdaşmadığı gibi mahkemesince sanık hakkındaki hüküm açıklanırken açıklanması geri bırakılan hükümde değişiklik yapılmaksızın mevcut haliyle açıklanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. Seri muhakeme usulü, 17.10.2019 tarih ve 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesiyle 5271 sayılı Kanun'un 250. maddesi yeniden düzenlenerek ceza muhakemesi sistemimize girmiştir. Yine aynı Kanun'un 31. maddesiyle 5271 sayılı Kanun'a eklenen geçici madde 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde de “1/1/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükmü bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü … uygulanmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

2. Anayasa Mahkemesi, 21.04.2022 tarihli ve 2020/87 Esas, 2022/44 Karar sayılı kararıyla 5271 sayılı Kanun'un geçici madde 5. maddesinde yer alan 01.01.2020 tarihinde kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış dosyalarda seri muhakeme usulünün uygulanmayacağına dair hükmü iptal etmiş ve 01.01.2020 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır.
3. 5271 sayılı Kanun'un 250/4. maddesi "Cumhuriyet savcısı, Türk Ceza Kanununun 61 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurarak, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan ve koşulları bulunduğu takdirde zincirleme suça ilişkin hükümler uygulandıktan sonra belirlenen cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirler." şeklinde düzenlenmiştir.
4. 5271 sayılı Kanun'un "Basit yargılama usulü" başlıklı 251/1.maddesi;
"(1) Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Dava dosyası incelenmesinde hükümlü hakkında isnat olunan eylemin 6136 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası ise;
"(1)Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alan veya taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis ve otuz günden yüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur." şeklinde düzenlenmiştir.
5. İnceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde hükümlü hakkında Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca 24.01.2020 tarihinde seri muhakeme usulü uygulanması amacıyla düzenlenen talepname üzerine, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.01.2020 tarihli kararı ile sanığın mahkumiyetine ve kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlendiğinden bahisle dosyanın yeniden ele alınması üzerine sanık hakkında ayrıca basit yargılama usulü uygulanarak hükmün açıklanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
6. Hükümlünün yargılama konusu eyleminin, 6136 sayılı Kanun’un 13/1. maddesi kapsamında yer alan "ruhsatsız silah satın alma, taşıma ve bulundurma" suçuna ilişkin olduğu ve atılı suçun 5271 sayılı Kanun'un 250/1-b maddesine göre seri muhakeme usulüne tabi olduğu ancak atılı suça ilişkin cezanın üst sınırının iki yıldan fazla hapis cezasını gerektirdiğinden 5271 sayılı Kanun'un 251/1. maddesine göre basit yargılama usulüne tabi olmadığı anlaşılmıştır.
7. Hükümlünün seri muhakeme usulünden soruşturma aşamasında faydalandığı ve seri muhakeme usulü hükümlerinin uygulanması nedeniyle cezasından 1/2 oranında indirim yapıldığı ve hükmün aynen açıklanması ile yetinilmesi gerekirken atılı suç nedeniyle uygulanma koşulları bulunmayan basit yargılama usulü hükümlerinin de tatbiki suretiyle ayrıca cezasından 1/4 oranında indirim yapılması suretiyle eksik ceza tayini, Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 05.10.2022 tarihli ve 2022/699 Esas, 2022/943 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, aleyhe sonuç doğurmamak ve yeniden yargılama yapılmamak üzere oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun’un 309/4-b maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.03.2025 tarihinde karar verildi.