YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/822 E.  ,  2024/1583 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/200 E., 2023/303 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasında görülen miras payının devri sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan ... ve ...'in muris adına kayıtlı olan dava konusu 518, 619, 781, 1273 ve 635 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerini 08.07.1987 ve 04.05.1984 tarihli adi yazılı belgelerle davacıya devrettiklerini ileri sürerek, davalılar adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptalini ve tespit edilecek yeni hisse payları oranında müvekkili lehine tapuya tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılardan ..., sunulan belgedeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ederek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 14.01.2014 tarihli ve 2013/612 Esas, 2014/9 Karar sayılı kararıyla, taşınmaz satış sözleşmelerinin resmi şekle tâbi olduğu, dosyaya ibraz edilen belgelerin de kanunun aradığı biçimde resmi şekilde düzenlenmedikleri gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 07.03.2019 tarihli ve 2019/1357 Esas, 2019/24340 Karar sayılı kararıyla; TMK'nın 677/1 inci maddesine göre terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında tapulu taşınmazlar bakımından yapılacak sözleşmelerin yazılı olması koşulu ile geçerli olduğu, davacı tarafından dosyaya sunulan 04.05.1984 tarihli belgenin davacı ve davalılardan ... arasında düzenlendiği ve bu belgede ...’un ... Köyünde babasından intikal eden hisseleri bedel karşılığında davacıya sattığının belirtildiği, o halde mahkemece bu belgenin hukuken geçerli bir sözleşme olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi, davalının imza inkar savunması yapmış olması nedeniyle imza incelemesi yaptırılması, ondan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından taşınmazların devrine ilişkin sunulan belgede imzası bulunan davalı ...’in imza inkar savunması yönünden Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinde imza incelemesi yaptırılarak, düzenlenen raporda inkar edilen imzanın kuvvetle muhtemel ...’un eli ürünü olduğununun bildirildiği, gerek davacının iddiaları gerekse dinlenen tanık beyanlarının uyumlu olması nedeniyle taraflar arasında yapılan ve taşınmaz satışına ilişkin belgede davalının imzasının bulunduğu anlaşılmakla davanın ... yönünden kabulü ile; dava konusu 226 ada 3 parsel, 224 ada 55 parsel, 231 ada 20 parsel, 227 ada 5 parsel, 224 ada 117 parsellerde davalı ... adına olan 1/5 hissenin iptal edilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, ... yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz başvurusunda; karara dayanak yapılan Adli Tıp raporunun kesin olmayan bir görüş içerdiğini, kendilerinin haricen yaptırdıkları incelemede imzanın müvekkilinin eli ürünü olmadığının belirtildiğini, müvekkilinin taşınmaz üzerinde ev yapıp kullanmasının devir yapmadığını gösterdiğini, ayrıca davanın nispi harç tamamlatılmaksızın tamamlanmasının da doğru olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, miras payı devrine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 16 ncı maddesinde "Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahalenin men'i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır. Gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde bulunulduğu takdirde harç, gayrimenkulün değeri ile talebolunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır. Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tesbit ettirilir. Tesbitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz. Noksan tespit edilen değerler hakkında 30 uncu madde hükmü uygulanır" hükmü yer almaktadır.

Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. Harçlar Kanunu'nun 32 nci maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Aynı Kanun'un 30 uncu maddesinde ise; "Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150 nci maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.'' düzenlemesine yer verilmiştir. Harçlar Kanunu'nun uygulaması kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle hakim tarafından re’sen gözetilmesi gereken bir husustur.

3. Değerlendirme
1. Dosya içeriği ve toplanan delillerden, davanın 10.000,00 TL değer gösterilmek ve harçlandırılmak suretiyle açıldığı, yargılama sırasında taşınmazların değeri keşfen saptanmaksızın belirtilen değer esas alınarak sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

2. Hâl böyle olunca, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16 ncı ve 30 uncu maddelerinin gereğinin yerine getirilebilmesi ile dava değeri olarak temyiz sınırlarının belirlenebilmesi için çekişme konusu taşınmaz başında keşif yapılarak Harçlar Kanunu'nun 16 ncı maddesi uyarınca dava değerinin belirlenmesi ve belirlenen değer üzerinden peşin nispi harç tamamlatılarak davaya devam edilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün açıklanan nedenden ötürü 6100 sayılı Yasa'nın geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'nun 428 inci maddesi gereğince BOZULMASINA,
Bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.