YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/728 E.  ,  2024/1692 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/832 E., 2022/3102 K.
KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ..., davalı ... ve davalı ... tarafından duruşmalı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararın niteliğinin duruşma istenebilecek davalardan olmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalılar ... ve ...'ın duruşma talebinin reddine, temyiz dilekçelerinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 22 ada 1, 2, 5 ve 7 parsel, 68 ada 2 parsel, 206, 209, 210, 214, 280, 315, 320, 346, 350, 348, 825, 877, 896, 900, 907 ve 955 parsel sayılı taşınmazlarda ortaklığın aynen taksim olmadığı takdirde satış suretiyle giderilmesine karar verilmesini talep etmiş, 24.11.2009 tarihli oturumdaki beyanında 206, 209, 210, 214, 280, 315, 320, 346, 348 350, 825, 877, 896, 900, 907 ve 955 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davasından feragat etmiştir.

2. Hazine vekili asli müdahale istemli dilekçesinde; dava konusu 22 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında 933 metrekarenin Hazine'ye ait olduğuna dair şerh bulunduğunu belirterek 22 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın mümkünse aynen taksim, değilse satış yoluyla giderilerek 933 metrekareye karşılık gelen satış bedelinin Hazine'ye ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Bir kısım davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 26.05.2010 tarihli ve 2010/1288 Esas, 2010/6295 Karar sayılı ilamına uyularak 22.10.2015 günlü 2020/1362 Esas, 2015/1933 sayılı karar ile Hazine'nin 22 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik talebinin reddine, 22 ada 1, 5 ve 7 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, 22 ada 2 parsel ve 68 ada 2 parsel sayılı taşınmaz yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 22.10.2015 tarihli ve 2010/1362 Esas, 2015/1933 sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... ve müdahale talebinde bulunan Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 13.12.2017 tarih ve 2016/81 Esas, 2017/9380 Karar sayılı ilamı ile; "Hazine'nin 22 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının reddi gerektiği, 22 ada 5 ve 7 parsel sayılı taşınmazlar yönünden usul ve yasaya uygun muhdesat oranlaması yapılmadan karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçeleriyle 22 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden hükmün onanmasına, 22 ada 5 ve 7 parsel sayılı taşınmazlar yönünden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece 20.10.2022 günlü 2018/832 Esas, 2022/3102 sayılı karar ile; davanın kabulüne 22 ada 5 ve 7 parsel sayılı taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin kararına karşı süresi içinde davalı ..., davalı ... ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; kararın gerekçesinde dava konusu olmayan taşınmazlara yer verildiğini, 22 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlar yönünden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, 22 ada 7 parsel sayılı taşınmazda bir kısım muhdesatlara kıymet takdiri yapılmadığını, 22 ada 7 parsel sayılı taşınmazda belirlenen kadar ağaç bulunmadığını, tespitin yanlış yapıldığını yada bir kısım ağaçların kesilmiş olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; kısa karar ve gerekçeli karar arasında çelişki bulunduğunu, gerekçesiz karar verildiğini, Hazinenin 22 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili talebinin usul ve yasaya aykırı olduğunun 13.12.2017 tarihli Yargıtay ilamı ile kesinleştiği halde taraf sıfatı olmadığı halde davayı takip etmesinin, duruşmalara kabul edilmesinin doğru olmadığını, harç ve yargılama giderlerinin hatalı belirlendiğini, kararın gerekçesinde eldeki dava ile ilgisi olmayan hususlara yer verildiğini, kısa kararda "sair hususların gerekçeli kararda hüküm altına alınmasına" şeklinde karar verilemeyeceğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

3. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; davalı ...'in temyiz dilekçesinde yer alan itirazları ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

2. Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının ve harcın taraflardan hangi oranlarda tahsil edileceğinin hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir.

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323 üncü vd. maddeleri

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalı ...'in tüm, davalı ... ve davalı ...'ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş; reddi gerekmiştir.

3. Davalı ... ve davalı ...'ın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Hazine, dava konusu 22 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden asli müdahale talebinde bulunmuştur. Mahkemece 22.10.2015 tarihli karar ile talebinin reddine karar verilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 13.12.2017 tarihli ilamı ile onanmıştır. Mahkemece 23.09.2021 tarihli 16. oturumda Hazinenin taraf sıfatı kalmadığından Uyap kaydının silinmesine karar verilmiştir. Davada taraf sıfatının bulunmadığı anlaşılan Hazine yararına yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

4. Ayrıca satış bedeli üzerinden alınacak binde 11,38 harcın, satış bedelinin dağıtılması oranında paydaşlardan tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ise de bu hususlar kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nın 438/7 nci maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
1. Yukarıda C.3.2 nci bentte açıklanan nedenlerle; davalı ...'in tüm, davalı ... ve davalı ...'ın yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda C.3.3 üncü bentte açıklanan nedenlerle; davalı ... ve davalı ...'ın temyiz itirazlarının kabulüyle hüküm sonucunun;

Hazine yararına vekalet ücreti takdir edilen "9." paragrafının tamamen hükümden çıkarılmasına,

"11." paragrafının hükümden çıkarılarak yerine "asli müdahale talebinde bulunan Hazine tarafından ödenen 370,00 TL posta ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına" ibaresinin eklenmesine,

"7." paragrafının çıkarılarak yerine "Satış bedeli üzerinden hesaplanacak %0 11,38 (binde 11,38 ) oranındaki harçtan peşin alınan harcın mahsubu ile bakiyesinin paydaşlardan satış bedelinin dağıtılmasındaki oranlarda tahsil edilerek Hazine'ye gelir kaydına," ibaresinin yazılması suretiyle düzeltilmesine,

hükmün DÜZELTİLMİŞ ve DEĞİŞTİRİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililerine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.