YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/673 E.  ,  2024/2204 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2015/259 E., 2023/155 K.
DAVA TARİHİ : 10.12.2009
KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 3. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı bir kısım davalılar vekilleri ile bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin...'un mirasçıları olduğunu, muris...'un ise müteveffa ...'un mansup mirasçısı olduğunu, müteveffa ...'un ... Noterliğince düzenlenen 16.06.1988 tarih, 5833 yevmiye numaralı vasiyetname ile eşi ... ölümü ile intikal eden ... ili, ... ilçesi, ... Köyü sınırları içerisinde ... 610, 724 ve 725 parsel numaralı taşınmazlardaki miras payı ile ... Köyü sınırları içerisinde bulunan 82 ve 569 parsel numaralı taşınmazlardaki miras payı ve yine kendisine annesi ... ve babası ... ... ... ilçesi, ... Mahallesinde tapuya kayıtlı 267, 323, 329, 336, 337, 539 ve 540 parsel sayılı taşınmazlardaki tüm hak ve hisselerini davacıların murisi ...'a vasiyet ettiğini iddia ederek davacıların mirasçı sıfatlarının kabulü ile vasiyetnameye ve davaya konu edilen ... ilçesi, ... Köyü, 610, 724, 725 ve ... Köyü 82 ve 569 parsel, ... Mahallesi 267, 323, 329, 336, 337, 539 ve 540 parsel numaralı taşınmazlarda vasiyetçi ...'un paylarının iptali ile miras payları oranında davacılar adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı def'inde bulunarak davanın reddini savunmuştur.

2. Bir kısım davalılar davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesinin 18.09.2013 tarihli ve 2009/272 Esas, 2013/311 sayılı kararında "4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 602 nci maddesi gereğince zamanaşımına uğradığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin 18/09/2013 tarihli ve 2009/272 Esas, 2013/311 sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 30.06.2014 tarih ve 2014/3889 Esas, 2014/10589 Karar sayılı ilamında; "4722 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'un 17. maddesi uyarınca; mirasçılık ve mirasın geçişi, miras bırakanın ölüm tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir.

Yanların ortak murisi 18.01.1990 tarihinde vefat etmiştir. Bu durumda olayın çözümünde uygulanacak yasa hükmü 4721 sayılı Yasa hükümleri olmayıp, murisin ölüm tarihinde yürürlükte olan 743 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleridir. Bu Kanunun 580.maddesinde düzenlenen süre hak düşürücü süre değil, zamanaşımı süresidir.

O halde mahkemece, davalılardan ... dışındakilerin herhangi bir zamanaşımı def'inde bulunmadıkları da gözetilerek bu davalılar yönünden davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Kabule göre de davalılardan ... ve ... dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmeden karar verilmesi de doğru değildir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 01.03.2023 tarihli 2015/259 Esas, 2023/155 sayılı kararında "davalı ... yönünden davanın zamanaşımına uğradığı, diğer davalılar yönünden vasiyetnamenin tenfizinin şartlarının oluştuğu" gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekilleri ile bir kısım davalılar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacıların murisi atanmış mirasçı olduğundan davada hukuki yararın bulunmadığını, zamanaşımı ve tenkis def'inin değerlendirilmediğini, eksik harcın verilen kesin sürede tamamlanmadığını, taraf teşkilinin sağlanmadığını, mirasçı olmayan kişiler hakkında karar verildiğini, vasiyetnamenin geçerlilik koşullarının incelenmediğini, usul kurallarına uyulmadığını, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Davalılar ... ve diğerleri temyiz dilekçesinde özetle; müteveffa ...'un mirasçısı olmadıklarını, dava konusu bir kısım taşınmazlarda pay devirlerinin olduğunu, vasiyet edenin murisinin payının bulunmadığını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

3. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; müteveffa ...'un mirasçısı olmadığını, dava konusu bir kısım taşınmazlarda pay devirlerinin olduğunu ve vasiyet edenin murisinin payının bulunmadığını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

4. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; vasiyet eden ...'un mirasçısı olmadığını, dava konusu bir kısım taşınmazlarda pay devirlerinin olduğunu ve vasiyet edenin murisinin payının bulunmadığını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Davalılar ... ve diğerleri vekili temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı def'inin ıslah ile ileri sürülebileceğini, davalı ...'un zamanaşımı def'inin süresinde olduğunu, tenkis def'inin her zaman ileri sürülebileceğini, harcın usulüne uygun ikmal edilmediğini, davalı ... lehine takdir edilen vekalet ücretinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm miras hisseleri ile bu hisselerin değerinin belirlenmediğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

6. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumet itirazı ile zamanaşımı ve tenkis def'inin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

7. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; müteveffa ...'un mirasçısı olmadığını, zamanaşımı ve tenkis def'inin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; mirasçı olmadığını, zamanaşımı ve tenkis def'inin değerlendirilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

9. Davalı ... ve diğerleri temyiz dilekçesinde özetle; mirasçı olmadıklarını, zamanaşımı ve tenkis def'inin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

10. Davalı ... ve diğerleri temyiz dilekçesinde özetle; mirasçı olmadıklarını, zamanaşımı ve tenkis def'inin değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 600 üncü maddesi şöyledir;
"Vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona; yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel bir istem hakkına sahip olur.

Bu alacak, tasarruftan aksi anlaşılmıyorsa vasiyet yükümlüsünün mirası kabul etmesi veya ret hakkının düşmesiyle muaccel olur.

Vasiyet alacaklısı, yükümlülüğünü yerine getirmeyen vasiyet yükümlüsüne karşı, vasiyet edilen malın teslimini veya hakkın devrini; vasiyet konusu bir davranış ise, bunun yerine getirilmemesinden doğan zararın giderilmesini dava edebilir."

3. Değerlendirme
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 600 üncü maddesine göre vasiyet alacaklısı vasiyet edenin mirasçılarından vasiyetnamenin tenfizini isteyebileceği ve bu isteme yönelik olarak vasiyet edenin mirasçılarına husumet yönelterek tapu iptali ve tescil isteminde bulunabileceğinden muris ...'un mirasçısı olmayan davalılar aleyhine hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2. Diğer taraftan; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Somut olayda; UYAP sisteminde bulunan Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) kayıtları üzerinden yapılan incelemede, dava konusu 147 ada 9 parsel (eski 540 parsel) ve 147 ada 10 parsel (eski 539 parsel) sayılı taşınmazların kayıtlarının pasif durumda olduğu anlaşıldığından, sicil kaydı kapatılan ve üzerinde işlem yapma olanağı kalmayan tapu kayıtları ile kurulan hükmün infaza elverişli olmayacağı açıktır. Bu durumda, Mahkemece anılan taşınmazlara ilişkin güncel tapu kaydı getirtilerek saptanacak yeni duruma göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.