YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/623 E.  ,  2024/1480 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/178 E., 2022/246 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasındaki ecrimisil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkiline ait 2623 ada 9 parselin davalı tarafından konut ve iş yeri olarak kullanıldığını belirterek asıl davada 01.03.2012-30.09.2013 tarihleri için, birleştirilen 2014/643 Esas sayılı davada 01.10.2008-28.02.2012 tarihleri için, birleştirilen 2016/21 Esas sayılı davada ise 01.10.2013-31.12.2015 tarihleri için ecrimisil talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 26/09/2017 tarihli ve 2014/188 Esas, 2017/395 Karar sayılı kararıyla; asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulü ile asıl davada 5.575,08 TL, birleştirilen 2014/643 Esas sayılı davada 3.530,33 TL, birleştirilen 2016/21 Esas sayılı davada 9.245,30 TL ecrimisil bedelinin her tahakkuk dönemi sonu itibarıyla işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin 26/09/2017 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 27/02/2018 tarihli ve 2017/1665 Esas, 2018/334 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 27/02/2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 03.02.2021 tarihli ve 2018/10365 Esas 2021/847 Karar sayılı ilamıyla; davacı tarafın dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapıyı kendisi tarafından yapıldığını ispatlayamadığı, ecrimisil hesabının arsa üzerinden yapılması doğru ise de ilk dönem ecrimisil bedelinin rayice göre belirlenmesi gerekirken, birleştirilen 2014/643 Esas sayılı dosyadaki nasıl belirleme yapıldığı anlaşılmayan eksik ve yetersiz rapora atıf yapılarak hüküm verilmesinin ve mühürlü olduğundan kullanılmadığı gerekçesiyle 1. kattaki daire yönünden toplam ecrimisilden indirim yapılmasının, ayrıca faiz dönemlerinin açıkça gösterilmemesinin doğru olmadığı gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, asıl davada 01/03/2012 - 31/12/2012 dönemine ilişkin 3.500,00 TL'nin dönem sonu olan 31/12/2012 tarihinden itibaren, 01/01/2013 - 30/09/2013 dönemine ilişkin 3.317,94-TL'nin dönem sonu olan 30/09/2013 tarihinden itibaren, birleştirilen 2014/643 Esas sayılı dosyada; 01/10/2008 - 31/12/2008 dönemine ilişkin 750,00 TL'nin dönem sonu olan 31/12/2008 tarihinden itibaren, 01/01/2009 – 31/12/2009 dönemine ilişkin 3.384,30-TL'nin dönem sonu olan 31/12/2009 tarihinden itibaren, 01/01/2010 - 28/02/2010 dönemine ilişkin 570,48-TL'nin dönem sonu olan 28/02/2010 tarihinden itibaren, birleştirilen 2016/21 Esas sayılı dosyada; 01/10/2013 – 31/12/2013 dönemine ilişkin 1.170,00 TL'nin dönem sonu olan 31/12/2013 tarihinden itibaren, 01/01/2014 – 31/12/2014 dönemine ilişkin 4.924,30-TL'nin dönem sonu olan 31/12/2014 tarihinden itibaren, 01/01/2015 - 31/12/2015 dönemine ilişkin 5.396,54-TL'nin dönem sonu olan 31/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişinin ecrimisil hesabının fahiş olduğunu, ilk kararda 2010-2012 yılları arasına ilişkin hesap yapılmaması ve davacı tarafından itiraz edilmemesi nedeniyle davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunu ileri sürerek hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, yapılan hesabın taleplerin çok altında olduğunu, bilirkişinin 2010-2012 yıllarını hesaplanmadığını ileri sürerek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl ve birleştirilen davalarda uyuşmazlık, ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, ...

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 üncü maddesi, “İyiniyetli olmayan zilyet bakımından” başlıklı 995 inci maddesi.

3. Değerlendirme
Kural olarak, mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğar. Diğer taraftan yerel mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu müessese mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esas çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir (09.05.1960 gün, 21/9 sayılı YİBK).

Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir ve davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Somut olayda, Mahkemece 26/09/2017 tarihli ilk kararında birleştirilen 2014/643 Esas sayılı dosya hakkında 2008-2010 tarihleri için ecrimisil bedeli hesaplandığı ve bu konu davacı tarafça açıkça istinaf ve temyiz sebebi yapılmayarak davalı lehine kazanılmış hak oluşturduğundan son kararda mahkemece aynı şekilde hesaplama yapılmasında isabetsizlik yoktur. Ancak mahkemece bozma ilamına uyma kararı verilmiş ise de bozma ilamında belirtilen bozma sebepleri doğrultusunda araştırma yapmadan 2008 yılı aylık ecrimisil bedelinin 250,00 TL kabul edilerek takip eden dönemlerin ecrimisil hesabı yapılması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

12/03/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.