YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/501 E.  ,  2024/1451 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/337 E., 2022/424 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : KDZ.Ereğli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/259 E., 2021/18 K.

Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu Zonguldak ili, Kdz. Ereğli ilçesi, ... Mahallesi, 1226 ada 18 parsel (kamulaştırma sonrası 1226 ada 148-149- 150 parseller) sayılı taşınmazda davacının paydaş olduğunu, davalının 24.11.2016 ve 06.02.2017 tarihlerinde satın aldığı paylara ilişkin ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil ile taşınmazda devam eden kamulaştırma işlemi nedeniyle tespit edilecek kamulaştırma bedellerinin davacıya verilmesini talep etmiştitr.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin 24.11.2016 tarihinde 139/1120 hisse, 06.02.2017 tarihinde ise 279/1120 hisse satın aldığını, davacı yanın ikinci satış ile ilgili olarak şufa hakkını kullanmasının hukuken mümkün olmadığını, davalının ilk satış ile taşınmazda paydaş olduğundan ikinci satış yönünden üçüncü kişi konumunda olmadığını, taşınmazın bu sürede oldukça değerlendiğini ve tapudaki satış bedelinin davalının mağduriyetine neden olacağını beyanla haksız ve hukuka aykırı davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile Zonguldak ili, Kdz. Ereğli ilçesi, Belen Mahallesi, ... Mevkinde kain 1226 ada 150 parsel (eski 1226 ada 18 parsel) sayılı taşınmazda davalı ... adına kayıtlı 24.11.2016 tarih ve 18517 yevmiye numaralı 260.000,00 TL bedelli satış işlemi ile 06.02.2017 tarih ve 2297 yevmiye numaralı 325.000,00 TL bedelli satış işlemi sonucu davalı adına 279/1120 payın iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, karar kesinleştiğinde davacı tarafından bankaya depo edilen paranın 490.697,15 TL'lik kısmının davalıya tahakkuk eden faizi ile birlikte ödenmesine, bakiye tutarın ise banka hesabında tahakkuk eden faiziyle birlikte davacı tarafa iadesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; İlk Derece Mahkemesinin kabulünün aksine 06.02.2017 tarihli ikinci satışa ilişkin davanın reddi gerekirken kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu, tapudaki satış bedelleri üzerinden şufa hakkının kullanılmasına karar verilmesinin davalının mağduriyetine neden olduğunu, davacı yan lehine hükmedilen vekalet ücretinin çok fazla olduğunu, yerel Mahkemece hükmedilen harç hesaplamasının ve yapılan yargılama giderlerinin fazla olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplere ek olarak; Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile 29.971,35 TL istinaf karar ve ilam harcına hükmedildiğini, oysa Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı verdiğini ve bu nedenle harcın maktu olması gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 732, 733 ve 734 üncü maddeleri.
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Somut olaya gelince; dava konusu 1226 ada 18 parsel sayılı taşınmazın 1226 ada 148, 149 ve 150 parsel sayılı taşınmazlar olarak üç parçaya ifraz edildiği, tescil hükmü kurulan 1226 ada 150 parsel sayılı taşınmazın ise 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi uygulanması sonucu DOP kesintisi yapıldıktan sonra 1611 ada 1, 1620 ada 1 ve 1631 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara gittiği anlaşılmaktadır. Mahkemece pasif tapu kaydı üzerinden infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2. Hal böyle olunca; Mahkemece, davacının 24.11.2016 ve 06.02.2017 tarihlerinde gerçekleşen iki ayrı pay satışına yönelik ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil talebi bulunduğundan, aktif tapu kayıtlarından kurulacak tescil hükmünde dava konusu olmayan ve davalının üçüncü satışta edindiği payı hesaba katılmadan, infaza elverişli ve talebi karşılar şekilde hüküm kurulması gerekir.

3. Açıklanan tüm bu hususlar düşünülmeden, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.