YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/456 E.  ,  2024/1349 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/226 E., 2023/208 K.
KARAR : Davanın açılmamış sayılmasına

Taraflar arasındaki irtifak hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve yıkım davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; HMK'nın 150/6 ncı maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; 1. İletim Tesis ve İşletme Müdürlüğünün bakım sınırları içinde bulunan, 154 KV Ambarlı - Davutpaşa Enerji Nakil Hattının 20-21 No.lu direkleri arasında davalılara ait 694 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalılar tarafından irtifak haklarını ihlal eder şekilde tehlikeli inşaat yapıldığının tespit edildiğini, hattın inşası sırasında kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını, kurum adına irtifak tesis edildiğini, yönetmeliğin 44 üncü maddesinin h ve 1 bentlerine göre yapı ile elektrik hattı arasında olması gereken emniyetli mesafenin bulunmadığını, davalılara Noterden ihtarname gönderilmesine rağmen tecavüzün giderilmediğini ileri sürerek davalıların müdahalelerinin men’i'ne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar ... ve ... duruşma beyanlarında; davacı idarenin 2006 yılından bu yana davalar açtığını, davaların hepsinin reddine karar verildiğini, davacı tarafın dosyaları sürekli olarak takipsiz bırakıp yenilemediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; 6100 sayılı HMK'nın 114/1-1 inci maddesi uyarınca derdestlik dava şartı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince: “…Mahkemece duruşma yapılmadığı, ara karar tesisi sureti ile keşfe karar verildiği, keşif sonrası hazırlanan rapora göre evrak üzerinden inceleme yapılarak derdest başka bir davanın olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair hüküm kurulduğu, bilirkişi raporunun incelenmesinde 694 parsel sayılı taşınmaz üzerinde birden fazla yapı olduğu, dava konusu yapının emniyet mesafesini ihlal etmediğininbelirtildiği, hükme esas alınan 2010/558 Esas sayılı dava dosyasına ait gerekçeli kararın incelenmesinde ise 82-83 pilonlar arasında kalan yapıların kal’inin talep edildiği ve davanın kabulüne karar verildiği, ancak henüz kesinleşmediği, her iki dosya açısından kal’i talep edilen yapıların aynı yapılar olup olmadığı hususunun müphem kaldığı, duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden verilen kararda derdestlik şartı yeterince araştırılmadığından, öncelikle ön inceleme duruşması yapılarak gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle talep konusu, taraf ve delillerin aynı olup olmadığı tespit edildikten sonra derdestlik yönünden bir karar verilmesi gerektiği, Mahkemece bilirkişiden detaylı rapor alınmaksızın dava konularının ve taraflarının aynı olduğu gerekçesiyle derdestlik kararı verilmesinin doğru görülmediği…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 18.07.2023 tarihli ve 2021/226 E., 2023/208 K. sayılı kararıyla; davacı tarafın 17.12.2019 tarihli, 05.07.2022 tarihli ve 19.01.2023 tarihli celselerde davayı takip etmediğinden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, her ne kadar 19.01.2023 tarihli celsede 3 üncü kez dosyanın işlemden kaldırılması kararı yerine davanın açılmamış sayılmasına yönelik Mahkemece karar verilmesi gerekirken sehven dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği ancak HMK’nın 150 nci maddesi hükümleri göz önünde bulundurulduğunda bu hükümlerin emredici nitelikte olduğu, hakime takdir yetkisi tanımadığı gibi davanın açılmamış sayılmasına karar verilmeyip sehven 3 üncü kez işlemden kaldırılmasının da davacıya usuli kazanılmış hak tanımadığı gerekçesiyle 19.01.2023 tarihli celsede davacının davayı 3 üncü kez takipsiz bırakması sebebiyle HMK’nın 150/6 ncı maddesi gereğince davacı idare tarafından açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemenin yaptığı bir hatadan dolayı müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, Mahkemenin yeni duruşma günü verdiğini, kendilerinin belgeli mazeret verdiğini, mazeretin reddine karar verilmiş olmasının da hatalı olduğunu, savunma hakkının kısıtlandığını, 19.01.2023 tarihinde işlemden kaldırma kararı verilmesinin de hatalı olduğunu, 14.11.2022 tarihinde şirket vekilinin vekillikten çekilme dilekçesi verdiğini, 19.01.2023 tarihinde şirketin vekili bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, irtifak hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve kâl istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK’nın 150 nci maddesi: “(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. (2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. (3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte 0 taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. (5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. (6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır. (7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır…” düzenlemesini ihtiva etmektedir.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı HMK’nın geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı HUMK’nın 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birisinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararı ve dayanılan gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Karara karşı karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.