YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/427 E.  ,  2024/1011 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/240 E., 2023/116 K.
KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasında görülen tenkis davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; murisleri ...'in İpsala Köyü 843 parselde bulunan yaklaşık 50 dönüm taşınmazını 19.12.1996 tarihinde torunu olan davalı ...'e bağışladığını, murisin 2004 yılında öldüğünü, davacıların saklı paylarının olduğunu, murisin tapuda adına kayıtlı başka taşınmazının bulunmadığını belirterek bağış işleminin davacıların saklı payları oranında tenkisine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; işlem tarihinde davalının iki yaşında olduğunu, murisin kanuni mirasçısı olmadığını, zira babası Saadettin'in hayatta olduğunu, bu nedenle davalıya karşı bu davanın açılamayacağını, sağlararası işlem olması nedeni ile murisin ölümünden geriye 1 yıllık sürede olan işlemlerin tenkise tâbi olacağını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI:
Mahkemenin 28.10.2021 tarihli ve 2017/330 Esas, 2021/442 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, tenkis bedeli olarak belirlenen 4.438,63 TL'nin davalıdan alınarak 1/4'er oranında davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 28.10.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 21.06.2022 tarih ve 2022/877 Esas, 2022/4342 Karar sayılı ilamında; murisin Ziraat Bankası A.Ş.'de üç ayrı hesapta toplam 177.417.936,47 TL parasının bulunduğu, buna rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu miktarın tereke aktifinde değerlendirilmediği, ayrıca tenkis bedelinin hesaplamasının da doğru olmadığı, dava konusu olup sabit tenkis oranına göre bölünemeyen malın, tercih hakkının kullanıldığı gündeki fiyatlara göre değeri belirlenip bu değerin sabit tenkis oranıyla çarpımından bulunacak nakdin ödetilmesine karar verilmesi gerekirken mahkemece dava konusu taşınmazın her davacının miras payına düşen değerinin sabit tenkis oranıyla çarpımıyla bulunan miktarın ödetilmesine karar verilmiş olması da doğru görülmediği gerekçeleriyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkeme, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında tenkis hesabı için dosyanın bilirkişiye verildiği, davaya konu 843 parsel dışında 1019, 1254 ve 1626 parsel sayılı taşınmazların muris adına kayıtlı olduğu, toplulaştırma neticesinde bu taşınmazların ... Köyü 156 ada 16 parsel numarası aldığı, terekenin pasifinin olmadığı, bankada bulunan 177.417.936,47 TL'nin eski Türk Lirası değeri olup asıl değerinin 177,42 TL olduğu, tereke aktifinin 39.392,42 TL (taşınmaz mevcudu + banka mevcudu), olduğu, her bir davacının tenkis sabitinin 15/542 olduğu, tenkis sabitinin bulunması ve malın bölünemezliğinin ortaya çıkması ile tercih hakkının yeniden doğacağı, bu haliyle belirlenen sabit tenkisi ve malın bölünemezliği sebebi ile davalıya yeniden tercih hakkının sorulduğu, davalı tarafından tercih hakkının maldan yana kullanıldığı, tercih hakkı itibari (02.02.2023) ile taşınmazın güncel değerinin tespit edildiği ve taşınmaz değerinin 3.658.425,52 TL olduğu, bu değer üzerinden tespit edilen sabit tenkis oranı ile çarpımı sonucu bulunan 101.248,00 TL nakdin ödenmesi gerektiği gerekçeleriyle davanın kabulüne her bir davacı için 101.248,00 TL olmak üzere toplam 404.992,00 TL tenkis bedelinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 07.12.2022 tarihinde alınan raporun sadece sabit tenkis oranı yönünden mahkemece dikkate alındığı, taşınmazın değerinin 02.02.2023 tarihi itibariyle belirlenip bu değere sabit tenkis oranının uygulandığını ancak tenkis hesaplamasının tenkise konu yerin tenkis tarihi itibariyle değerinin belirlenerek o günkü alım şartları kapsamında uyarlamasının yapılmasının gerektiğini, murisin davaya konu işlem tarihinde saklı payı zedeleme kastıyla hareket etmediğini, davanın reddedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 560 ıncı ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve özellikle tercih hakkının kullanıldığı tarih esas alınarak taşınmazın güncel değerinin belirlendiği ve belirlenen değere sabit tenkis oranı uygulanmak suretiyle davacılara ödenecek naktin hesaplandığının anlaşılmasına göre davalı vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.