YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/29 E.  ,  2024/3185 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1855 E., 2023/2177 K.
DAVA TARİHİ : 08.06.2020
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/335 E., 2023/136 K.

Taraflar arasındaki 5403 sayılı Yasa'dan kaynaklı ön alım davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.06.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde duruşmalı temyiz eden davacı vekili Avukat ... ve Avukat ..., diğer taraftan davalı vekili Avukat ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 3176 ada 31 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, sınırdaş komşusu olan 3176 ada 30 parsel sayılı taşımazın 26.04.2018 tarihinde davalıya satılması nedeni ile 5403 sayılı Yasa'nın 8 inci maddesinin (i) bendi uyarınca ön alım hakkını kullanmak istediğini, davaya konu taşınmazın satış bedelinin ön alım hakkının kullanılmasını önlemek amacıyla muvazaalı şekilde yüksek gösterildiğini belirterek taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; tapu senedi ve dosyaya sunulan banka dekontlarından görüleceği üzere taşınmazın satış bedelinin 3.300.000,00 TL olduğunu, bedelde muvazaa olmadığını, ön alım hakkının kullanılamayacağını, zira davacıya ait taşınmazda tarımsal faaliyet yapılmadığını, taşınmazın bahçeli ev olarak vasıflandırılabileceğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya satışa ilişkin noter aracılığıyla yazılı bir bildirim yapılmadığı, davacının 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde bu davayı açtığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilgili kanun maddesinin yürürlükten kaldırıldığını, davacının ön alım hakkını kullanmasının kötü niyetli olduğunu, çiftçilik yapmadığını, beş yıl önceki tutarla tapu kaydının iptalinin hukuka hakkaniyete aykırı olduğunu, ön alım bedelinde nemalandırma yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu olan 3176 ada 30 parsel sayılı taşınmaz toplam 7.658,32 m² yüz ölçümlü ve "elliyedi zeytinli tarla" vasfında olup taşınmazın dikili tarım arazisi olduğu, 5403 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca dikili tarım arazilerinde asgari büyüklüğün 0,5 hektar (5.000 m²) olarak düzenlendiği, somut olayda dava konusu taşınmazın 5403 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinde belirtilen asgari tarımsal arazi büyüklük miktarı ile hedeflenen miktarın üzerinde olduğu, bu taşınmaz hakkında ön alım hakkının kullanılması için haklı bir sebep bulunmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne yönelik hüküm tesisi doğru görülmediği gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili duruşma talepli temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişilerce dava konusu taşınmazla davacının taşınmazının ekonomik bütünlük teşkil ettiğinin tespit edildiğini, anılan Kanunda yer alan arazi büyüklüklerinin İzmir ili, ... ilçesi için 10 dekar olarak belirlendiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 5403 sayılı Kanun'un 8/i maddesi gereğince ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 43, 240, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5403 sayılı Kanun.

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 732, 733, 734 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve özellikle ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Yargıtay duruşma vekâlet ücreti 17.100,00 TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.