YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/2300 E.  ,  2024/3205 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/345 E., 2023/418 K.
DAVA TARİHİ : 15.07.2020
KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen intifa hakkı şerhinin terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, 4946 ada 8 parsel sayılı arsa niteliğindeki taşınmazı 25.08.2017 tarihinde ihale usulü ile satın aldığını, tapu kaydında 28.09.1966 tarihli "İntifai Milli Müdafaa Bakanlığına aittir Amme Hizmetine Tahsislidir" şerhi olduğunu, Belediyenin şerh nedeniyle inşaat ruhsatı vermediğini belirterek şerhin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; şerh devam ederken davalının dava konusu taşınmazı satın aldığını, taşınmazın tahsis amacına aykırı olarak imar uygulamasına tabi tutulduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında davaya konu taşınmaz ve çevresindeki komşu parsellerde tahsis amacına ilişkin herhangi bir tesis ve yapı bulunmadığı, şerhin 1966 tarihli olduğu ve geçen uzun zaman zarfında tahsis amacına uygun olarak çevresinde ve ilgili parselde yapılaşma olmadığı, şerhin devamını kılacak haklı sebep bulunmadığı gibi taşınmazın değerini düşürecek olması nedeniyle davacının dava açmakta hukuki yararı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin 30.12.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 17.02.2022 tarihli ve 2021/646 Esas, 2022/200 Karar sayılı kararıyla; davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 14.06.2023 tarihli ve 2022/2589 Esas, 2023/3410 Karar sayılı ilamında; Mahkemece dava konusu taşınmazda ve çevresinde tahsis ve kullanım amacına uygun olarak yapılaşma bulunmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

3. Yukarıda belirtildiği üzere tapu kaydında davalı lehine yer alan intifa hakkı şerhi tesis edilirken süresinin kararlaştırılmadığı, tesis tarihinden itibaren yüz yıl geçmediği gibi diğer sona erme sebeplerinin de gerçekleşmediği anlaşılmıştır.

4. Davalının davaya konu taşınmazları fiilen kullanmaması, tahsis amacına uygun yapılaşma bulunmamasının intifa hakkını ortadan kaldıran sebeplerden biri olmadığı, davacının tapu kaydındaki şerhin terkini talebinin kabulünü gerektirir herhangi bir husus bulunmadığı, davacının tapuda taşınmazı satın alırken intifa hakkı ile yükümlü olarak satın aldığı anlaşıldığından hukuki şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda tapu kaydındaki şerhin terkini talebinin kabulünü gerektirir herhangi bir husus bulunmadığı, davacının tapuda taşınmazı satın alırken intifa hakkı ile yükümlü olarak satın aldığı gerekçesiyle hukuki şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; intifa hakkının konusunun yok olduğunu, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, müvekkilinin fiili yararlanma hakkı ve tasarrufta bulunma hakkının elinden alındığını, ... Büyükşehir Belediyesinin arsa üzerinde tapuda şerh bulunduğunu belirtip inşaat yapı ruhsatı vermediğini, taşınmaz üzerinde söz konusu şerhin bulunması için kamu yararı kalmadığını, şerhten dolayı müvekkilinin ekonomik anlamda telafisi güç zararları olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava intifa ve tahsis şerhinin terkini istemine ilişkin olup uyuşmazlık, davacının kayden maliki olduğu taşınmazın tapu kaydında yer alan intifa ve tahsis şerhinin terkin edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
1. Türk Medeni Kanununun 794 üncü maddesinde intifa hakkı; taşınırlar, taşınmazlar hatta haklar veya bir mal varlığı üzerinde tesisi mümkün olan ve hak sahibine konusu olan şeyden yararlanma hakkı veren bir irtifak türü olarak düzenlenmiştir.

2. Türk Medeni Kanununun 796 ncı maddesi uyarınca intifa hakkı, bir süreyle sınırlı olarak kurulmuşsa sürenin dolması veya bu süreden önce intifa hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi, intifa hakkı sahibinin ölümü veya tüzelkişi ise tüzel kişiliğin sona ermesi, konusu olan şeyin bütünüyle harap olması sebebiyle artık ondan yararlanma olanağının kalmaması durumlarında sona erer.

3. Yine TMK'nın 797/2 nci maddesi uyarınca tüzel kişilerin intifa hakkı, en çok yüz yıl devam edebilir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.