YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/2294 E.  ,  2024/3234 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/810 E., 2022/852 K.
DAVA TARİHİ : 17.12.2019
KARAR : Davanın el atmanın önlenmesi yönünden kabulü, ecrimisil talebi yönünden kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/705 E., 2024/100 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın, el atmanın önlenmesi yönünden kabulüne, ecrimisil talebi yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin, Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 102 ada 38 parselde tarla vasıflı taşınmazın malikleri olduklarını, dava konusu taşınmazın, müvekkillerine kök murisleri olan ...'dan miras yolu ile intikal ettiğini, davalının müvekkillerinin maliki olduğu tarla vasıflı taşınmazı hiçbir hukuki nedene dayanmadan kullandığını belirterek; müvekkillerinin maliki oldukları tarla vasıflı taşınmaza davalının müdahalesinin men'i ile taşınmazın müvekkillerine teslimine, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık ecrimisil bedeli olarak şimdilik 500,00 TL'nin dönem sonralarından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, taşınmazı işgal etmesinin söz konusu olmadığını, taşınmazda hak sahibi olduğunu, iddia edildiği gibi taşınmazın tamamını kullanmasının da söz konusu olmadığını, taşınmazda kullandığı kısmın 1.500 m² olduğunu, buraya 1997 yılından beri fındık diktiğini, zira taşınmazda fiili taksim yapıldığını, taksim sonucunda da tarafına tahsis edilen yeri ekip biçtiğini, kendisine taksimden kalan yer dışında hiçbir bölüme müdahalesinin olmadığını, hiçbir zamanda taksim dışı bir yer kullanmadığını, geri kalan yerlerin yıllardır boş olduğunu ve kullanılmadığını, davacıların taksimde kendilerine ait olan yeri kullanmaları mümkün olduğu halde kullanmadıklarını, kendisi tarafından buraya el atılmasının söz konusu olmadığını, davacıların faiz talebinin de yersiz olduğunu belirterek söz konusu davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi 13.01.2022 tarih ve 2019/565 Esas, 2022/21 Karar sayılı kararında özetle; davalının müdahalesinin taşınmazın tamamına yönelik olduğu, taşınmazın tamamı bakımından davalının müdahalesinin men'i ile taşınmazın tamamı için hesaplanan toplam 12.260,11 TL ecrimisilden davalının sorumlu tutulması gerektiği, 14.10.2020 tarihli bilirkişi raporunda 5 yıllık ecrimisil bedeli toplamı olarak 12.260,11 TL ve 16.11.2020 tarihli bilirkişi ek raporunda da toplam arazi değerinin 133.180,31 TL olarak hesap edildiği, bu tutarların toplamı olan 145.440,42 TL üzerinden hesaplanan nispi harcın ikmal edildiği, bu itibarla; davacılara ait Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 102 ada 38 parsel sayılı taşınmaza, davalı tarafça yapılan vaki el atmanın önlenmesine, davacılara ait taşınmaz ile ilgili olarak hesaplanan; toplam 12.260,11 TL ecrimisil bedelinin ait oldukları dönem sonundan itibaren işleyecek işleyecek yasal faizili ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin 13.01.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi 07.04.2022 tarih ve 2022/810 Esas, 2022/852 Karar sayılı kararında özetle; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin dosyadaki delillerle çelişmeyen tespit ve değerlendirmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 07.04.202 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.09.2023 tarih ve 2022/3272 Esas, 2023/4139 Karar sayılı ilamıyla verilen kararda; "Dosya kapsamından taşınmaz üzerinde bulunan fındıkların davalı tarafından dikilip yetiştirildiği anlaşılmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunun incelenmesinden, ecrimisil hesabının fındık dikili alan için ayrı, geri kalan kısım için ise yörede yaygın münavebe ürünleri olan buğday- mısır ekimi üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır. Ancak, taşınmazın tapudaki tarla vasfı dikkate alınarak taşınmazın üzerindeki fındık ağaçları olmaksızın ecrimisilin belirlenmesi gerekirken, taşınmazın 2.600 m²'lik kısmının fındık bahçesi olarak getirebileceği ecrimisil belirlenerek bu miktar üzerinden karar verilmesi doğru görülmemiştir. Yine bilirkişi raporunda her ne kadar yıllık üretim masrafları ve satış fiyatlarının İlçe Tarım ve ... Müdürlüğünden temin edildiği belirtilmiş ise de, raporun taraf ve mahkeme denetimine açık olması açısından taşınmazda münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı ve taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu İlçe Tarım ve ... Müdürlüğünden sorularak ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 dönemlerine ait birim fiyatları ve dekara verim değerlerine ilişkin bilgi ve belgelerin İlçe Tarım ve ... Müdürlüğünden getirilerek dosya arasına alınması gerektiği" belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; bozma kararı doğrultusunda İlçe Tarım ve ... Müdürlüğüne müzekkere yazılarak taşınmazda münavebeli ekim yapılıp yapılmadığının, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığının, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğunun, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 dönemlerine ait birim fiyatları ve dekara verim değerlerine ilişkin bilgi ve belgelerin celp edildiği, bu doğrultuda bilirkişiden ek rapor alındığı ve taşınmazın muris ...'dan davacılara 30.04.2018 tarihinde miras yolu ile intikal ettiği, resmi tapu kayıtlarına göre davalının taşınmazda hak sahibi olmadığının anlaşıldığı, davacıların maliki bulundukları taşınmaza yönelik yapılan müdahalenin sonlandırılması için Samsun 4. Noterliğinin 20.08.2019 tarihli 13274 yevmiye No.lu ihtarnemesi ile davalıya ihtaratta bulundukları ve davalının ihtarı tebliğ almasına rağmen müdahelesini sürdürdüğünün sabit olduğu, davacıların iş bu davayı açmakta haklı oldukları, her ne kadar davalı savunmasında 1.500 m2 lik kısma fındık diktiğini ve bu kısmının kullanımında olduğunu beyan etmiş olsa da, dinlenen tanık beyanları nazara alındığında, taşınmazın tamamının davalının kullanımında olduğu, bu hali ile davalının müdahalesinin taşınmazın tamamına yönelik olduğu, Yargıtay ilamı doğrultusunda alınan ek bilirkişi raporu ile ecrimisil tutarının toplam 5.916,14 TL ve 16.11.2020 havale tarihli ek bilirkişi raporundaki toplam arazi değerinin 133.180,31 TL olduğu, bu tutarların toplamı olan 139.096,45 TL üzerinden hesaplanan nispi harcın ikmal edildiği belirtilerek davacılara ait Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 102 ada 38 parsel sayılı taşınmaza, davalı tarafça yapılan vaki Müdahalenin men’ine, taşınmaz ile ilgili olarak hesaplanan;
- 17.12.2014-17.12.2015 dönemi için 1.981,00 TL,

- 17.12.2015-17.12.2016 dönemi için 1.014,36 TL,

- 17.12.2016-17.12.2017 dönemi için 835,36 TL,

- 17.12.2017-17.12.-2018 dönemi için 936,80 TL,
- 17.12.2018-17.12.2019 dönemi için 1.148,62 TL olmak üzere toplam 5.916,14 TL ecrimisil bedelinin, ait oldukları dönem sonundan itibaren işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine şeklinde karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili ile davacıların murisi arasında yapılan fiili taksim gereği davalının sadece 1.500 metrekare kısmı kullandığını, bu kısmın müvekkile ait olduğunun tanık beyanları ile sabit olduğunu, ancak davacıların murisinin, davalıya taşınmazı devredemeden vefat ettiğini, bu husus davacılar tarafından bilinmesine rağmen kötüniyetli olarak eldeki davanın açıldığını, İlk Derece Mahkemesi tarafından bu yöndeki itirazlarına itibar edilmeden karar verildiğini, davacıların 30.04.2018 tarihinden itibaren malik olduklarını ancak bu tarihten itibaren ecrimisil isteyebileceklerini, İlk Derece Mahkemesi tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, taşınmazın tamamı üzerinden ecrimisil hesabı yapıldığını, raporda belirlenen üretim giderlerinin somut gerçeklerle bağdaşmadığını, raporda üretim giderleri belirlenirken yıllara göre ülkenin ekonomik koşullarının gerçekliği ve yine dava konusu taşınmazın yıllar içindeki imkan ölçüleri ayrı ayrı değerlendirilerek bir sonuca varılması gerekmesine karşılık işbu yöndeki itirazlarının değerlendirilmediğini, yine müvekkiline ait fındık fidanlarının bedeli düşük belirlendiği gibi bu bedelin davacı yönünden yapılan ecrimisil hesabından düşülmediğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taşınmaza davalı tarafından yapılan el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683 üncü maddesinde, malikin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, tasarrufta bulunma, yararlanma yetkilerine sahip olduğu, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü el atmanın önlenmesi davası açabileceği öngörülmüştür.

2. Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı).

3. 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

4. İlk Derece Mahkemesi tarafından, Dairemizin bozma kararı doğrultusunda; İlçe Tarım ve ... Müdürlüğüne müzekkere yazılarak taşınmazda münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 dönemlerine ait birim fiyatları ve dekara verim değerlerine ilişkin bilgi ve belgelerin celp edildiği, bu doğrultuda bilirkişiden ek rapor alınarak hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

3.Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi