YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/2290 E.  ,  2024/3504 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/455 E., 2023/761 K.
DAVA TARİHİ : 03.05.2010
HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında görülen harici satın almadan kaynaklanan kişisel hakka dayalı tapu iptal ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, 1430 ada 29 parsel sayılı taşınmazın, Bayındırlık ve ... Bakanlığı tarafından 1986 yılında, 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca ...'a tahsis edildiğini, arsa bedelinin adı geçen tarafından tamamen ödendiğini, üzerine bina yapılarak yapı izin belgesi alındığını, taşınmazın 17/02/1983 tarihinde tüm hak ve alacakları ile birlikte müvekkiline temlik edildiğini, 5609 sayılı Gecekondu Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair Kanunun geçici 9. maddesi uyarınca 775 sayılı Yasaya tabi yerlerin TOKİ'ye devredildiğini, bu idareye yapılan başvurulardan ise sonuç alamadıklarını ileri sürerek; taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptal edilerek müvekkili adına tapuya tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı Hazine vekili; taşınmazın 775 sayılı Gecekondu Yasası uyarınca ...'na devredildiğini ileri sürerek, davanın husumet yönünden ve esastan reddi gerektiğini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili; tapulu mülkün satışının ve devrinin ancak tapu dairesinde yapılacak akitle mümkün olabileceğini, 2981 sayılı Yasa ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar noterler vasıtasıyla yapılacak harici satış ve satış vaatlerinin geçerli olduğu belirtilmişse de, Kanunun 18/05/1987 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle bu tarihten sonra yapılmış noter satışının geçersiz olduğunu, taşınmazın halen Hazine adına kayıtlı olup müvekkilinin uhdesinde bulunmadığını, taşınmazın "gecekondu önleme bölgesi" içerisinde bulunduğunu, 6.120,00 TL karşılığında ...'a tahsis edildiğini, bölgede imar planları yapılıp onaylatılmadığı için tapusunun verilmediğini, ayrıca 775 sayılı Yasa uyarınca tahsis edilen arsa üzerine bir yıl içerisinde konut yapılmaya başlanması ve 2 yıl içerisinde de nüvesinin bitirilmesi gerekirken bu şartın yerine getirilmediğini ileri sürerek; davanın reddini savunmuştur.

3. Dahili davalılardan ..., ..., ...............ve ... cevap dilekçelerinde; davayı kabul etmediklerini, mirasbırakan ...'ın kendisine tahsisli arsada işgalci olduğunu, ...'ın davacıya arsa satmadığını, babalarının yapmış olduğu binanın tadilatı için davacının ...'dan vekalet aldığını, davacının ise babalarını binadan çıkarttığını, o günden bu yana da davacının işgalci olduğunu ileri sürerek; davanın reddini savunmuşlardır.

4. Dahili davalılardan ...; 12/03/2014 tarihli dilekçesiyle davayı kabul ettiğini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin 2010/206 Esas, 2014/468 Karar sayılı 20.11.2014 tarihli kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin 2010/206 Esas, 2014/468 Karar sayılı 20.11.2014 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili ve davalı TOKİ vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 15.06.2018 tarih ve 2018/835 Esas, 2018/4427 Karar sayılı ilamında; "... Dahili davalı ... mirasçılarının; murislerinin taşınmazı davalıya satmadığını, tamir etmesi için davacıya vekaletname verdiğini, davacının işgalci olduğunu ve dayandığı 17.02.1983 tarihli sözleşmedeki imzanın murislerine ait olmadığını belirttikleri, davacının dayandığı sözleşmenin sahteliği iddia edildiğine göre, bu sözleşmedeki imzanın davalıların murisi ...'a ait olup olmadığının HMK 211/b maddesinde belirtildiği şekilde araştırılması gerektiği, bu nedenle ...'ın inkar edilen imzası ile yakın tarihte atılmış, uygulamaya elverişli imzalarının ilgili yerlerden (Bankalar, Noter, Resmi Kurumlardan vd.) getirtilmesi ve 17.02.1983 tarihli sözleşmedeki imza ile mukayese edilmesi, imzanın muris ...'a ait olup olmadığının tesbiti için Adli Tıp Kurumundan rapor alınması, ondan sonra işin esasına yönelik bir karar verilmesi gerektiği, noksan inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği, hükmün bu nedenle bozulması gerektiği..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi, başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararında; "...775 sayılı Gecekondu Önleme Kanunu uyarınca taşınmazın dahili davalıların murisi ...'a tahsis edildiği,... Dairesi Başkanlığının yazılarına göre ...'ın 775 sayılı yasa gereğince edimlerini yerine getirdiği ve tapu tahsisine hak kazandığı, davacının da zilyetlik devir sözleşmesiyle 17/02/1983 tarihinde dahili davalıların murisi ...'dan taşınmazı satın aldığı, üzerine bina yapıp 28 yıldır oturduğunun sabit olduğu, tapu tahsis belgesine hak kazanmış dahili davalıların murisi ...'dan satın alarak davacının halef olduğu, 12/04/2023 tarihli ATK raporunda mukayese edilen belgeler, diğer belgeler ve rapor sonucu nazara alınarak, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 2018/4427 Karar sayılı bozma ilamına uyularak"; davanın kabülü ile Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, 1430 ada 29 parsel sayılı, 204,50 m² alanlı, Hazine adına kayıtlı Bayındırlık ve ... Bakanlığına tashihli tapunun ve tahsisinin iptaliyle davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili; kararın eksik incelemeye dayalı verildiğini, 775 sayılı Yasa uyarınca kendisine tahsis edilen arsa üzerine bir yıl içerisinde konut yapmaya başlanması ve iki yıl içerisinde de nüvesinin bitirilmesi gerekirken bu şartın yerine getirilmediğini, maddede yazılı bir ve iki yıllık sürelerin geçmiş olması nedeniyle yasa uyarınca dava konusu taşınmazların geri alınmalarının gerektiğini, bedeli karşılığında taşınmazın zilyetliğinin ...'dan devralınmasının ... ve mirasçılarına yönelik sadece şahsi hak talebi doğuracağını, bundan başkaca bir mülkiyet hakkı ise bahşetmeyeceğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; harici satın alamadan kaynaklanan kişisel hakka dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

13.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.