YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/2155 E.  ,  2024/2946 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TARİHİ : 04.05.2015
KARAR : Davanın kabulüne
TEMYİZ EDENLER : Davalı ... vekili, davalı ... vekili

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin miras bırakanı ...'ın 26.05.2014 tarihinde öldüğünü, davalılar tarafından başlatılan takiplerin bulunmasına karşın miras bırakanın borçlarını karşılayacak aktif mal varlığının bulunmadığını belirterek, mahkemece terekenin borca batık olduğunun ve müvekkilleri yönünden mirasın hükmen reddedildiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; mirasın reddi için gerekli üç aylık hak düşürücü sürenin geçtiğini, bu nedenle öncelikle davanın usulden reddi gerektiğini, muristen davacı mirasçılara ölüm nedeni ile intikal eden tereke varlığının bulunup bulunmadığı konusunda mahkemece araştırma yapılması gerektiğini, yasadan doğan rücu hakkını kullanan sigorta şirketi aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını ve davanın Balıkesir İl Müdürlüğü'ne yöneltilmesi gerektiğini, davanın kanunda belirtilen yasal süre içerisinde de açılmadığını, terekenin borca batık olmadığını, davacıların davayı açmakta haksız olduklarını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 17.03.2016 tarih ve 2015/237 Esas, 2016/175 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Yargıtay Bozma Kararı
Hükmün, davalı ... Başkanlığı vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 26.09.2019 tarih ve 2016/11192 Esas, 2019/5893 Karar sayılı ilamıyla; "... miras bırakanın terekesine ilişkin araştırmaların miras bırakanın ölüm tarihi esas alınarak yapılmadığı, miras bırakanın ölüm tarihi itibari ile araç kaydı ve bankalardan hesap bilgilerinin sorulması, varsa ölüm tarihindeki değerlerinin tespit edilerek ve terekenin aktifine katılarak terekenin borca batık olup olmadığının değerlendirilmesi... mirasçıların terekenin benimsenmesine yönelik eylemlerinin olup olmadığının da mahkemece belirlenmesi gerektiği...." gerekçeleriyle "...hükmün bozulmasına..." karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 09.01.2024 tarihli ve 2020/1101 Esas, 2024/2 Karar sayılı kararı ile; "... muris adına kayıtlı 1979 model motorlu bisikletin değerinin çok düşük olduğu ve murisin borçlarını karşılamayacağı ... murisin terekesinin borca batık olduğu, mirasçıların murisin ölümünden sonra terekeyi kabule ilişkin bir davranış içinde bulunmadıkları..." gerekçeleriyle "...davanın kabulüne... davanın mahiyeti gereğince davacılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına... yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
1. Mahkemenin yukarıda (IV.B) bendinde belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Başkanlığı vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Mahkemenin 19.03.2024 tarihli ek kararıyla; muhtırada belirtilen yasal sürede temyiz posta giderleri ve eksik harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle, davalı ... vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; terekenin borca batık olmadığı ile davacılar tarafından terekenin benimsenip benimsenmediği hususlarının mahkemece yeterince araştırılmadığını, davanın 3 aylık yasal süre geçtikten sonra açıldığını, mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:
Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesinde; “Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.
" düzenlemesi yer almaktadır.

2. TMK'nın 605/2 nci maddesine dayanan mirasın reddi istemi süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı ... Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

HUMK'un 440/III-1 inci bendi gereğince miktar yönünden ilama karşı karar düzeltme yolunun kapalı bulunduğuna,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.