YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/2138 E.  ,  2024/2874 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/110 E., 2023/1824 K.
DAVA TARİHİ : 22.02.2010
KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında görülen ortaklığın giderilmesi davasından dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 12.11.2020 tarih ve 2017/302 Esas, 2020/7221 Karar sayılı ilamı ile Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu Van ili, Merkez ilçesi, Merkez ... Mahallesi 729 parsel sayılı taşınmaza tarafların iştirak halinde malik olduklarını, paydaşların kendi aralarında ortaklığı anlaşarak sonlandıramadıklarını, dava konusu taşınmazdaki ortaklığın mümkün ise aynen taksim, mümkün olmadığı takdirde satış sureti ile giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Bir kısım davalılar, muhdesat iddiasında bulunarak davanın reddini savunmuşlardır.

III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 23.09.2014 tarih ve 2010/268 Esas, 2014/1288 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, 729 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1 Mahkemenin 23.09.2014 tarih ve 2010/268 Esas, 2014/1288 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 12.11.2020 tarih ve 2017/302 Esas, 2020/7221 Karar sayılı ilâmında; mahkemece, öncelikle tüm tarafların muhdesat iddasını kabul edip etmediklerine dair beyanların tespit edilmesi, muhdesat konusunda ihtilaf bulunduğunda muhdesat iddiasında bulunan davalılara muhdesatın aidiyeti konusunda dava açmak için HMK'nın 165 inci maddesi uyarınca uygun bir süre verilmesi, açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, tüm tarafların muhdesat iddiasını kabul etmesi veya muhdesatın aidiyeti davası açılıp da muhdesatın davalılara aidiyetine karar verilmesi halinde; bilirkişiden rapor alınmak suretiyle satış bedelinden ne kadarının muhdesata isabet ettiğinin yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenerek, muhdesata isabet eden kısmın muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedelin payları oranında paydaşlara dağıtılması ve dağıtım oranlarının hükümde açıkça gösterilmesi; mahkemece verilen süre içerisinde dava açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında bozma ilamı doğrultusunda işlem yapılarak dava konusu taşınmazın aynen taksimin mümkün olmadığı, tapu kaydına göre davacı ve davalının malik olduğu, keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarının hukuka uygun ve denetime elverişli olduğu, Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere tarafların muhdesat iddiasını kabul ettiklerine dair dilekçe sunmadığı ve beyanda bulunmadığı, bu kapsamda yerel mahkeme kararını temyiz eden ve muhtesat iddiasında bulanan , , ... ve ...’nün verilen kesin süre içerisinde muhtesat tespit davası açmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne; dava konusu Van ili, İpekyolu ilçesi, ... Mahallesi, Başharkı ..., 729 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın TMK.'nun 699 uncu maddesi uyarınca satış yolu ile giderilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinin tarafına usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, bu nedenle davadan haberdar olmadığımdan dolayı gerekli itirazlarda da bulunamadığını, yapıların aidiyeti konusunda hiçbir ihtilaf bulunmadığını, mahkemece fiili taksimin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda tespit olunan kiymet takdirlerinin güncel piyasa değerlerini yansıtmaktan uzak olduğunu, raporda dava konusu taşınmazın üzerinde inşa edilen evlerin kat sayılarına, üzerinde bulunan ağaçların yaşı ve sayılarına ilişkin hatalı değerlendirme yapıldığını, emsal arsa ve konut fiyatlarının araştırılmadığını, ortaklığın aynen taksim sureti ile giderilmesine aksi takdirde ise dava konusu taşınmazların değerlerinin yeniden belirlenerek satışın bu değerler üzerinden yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

3. Değerlendirme
1. Temyizen incelenen Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalının aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

3. Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde, satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının da hüküm fıkrasında gösterilmesi gerekir.

4. Somut olaya gelince; mahkemece her ne kadar ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmişse de, hüküm fıkrasında satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağı hususu açıkça gösterilmemiştir.

6. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalının diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının, hüküm fıkrasının (1-a) numaralı bendine “satış bedelinin tapudaki hisseleri ve miras payları oranında taşınmaz hissedarlarına dağıtılmasına” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.