YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/2059 E.  ,  2024/3168 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/221 E., 2023/263 K.
DAVA TARİHİ : 24.12.2014
KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... mirasçılarının bir kısmının 29.01.1985 tarihli tapu tahsis belgesine konu şahsi haklarını, 13.11.2007 ve 19.11.2007 tarihli miras payının devri ve ... sözleşmeleri ile diğer mirasçılar ... ve ... ... ettiklerini, ... ve ... ise anılan miras payının devri ve ... sözleşmeleri ile tapu tahsis belgesine konu şahsi haklarını 04.11.2014 tarihli satış vaadi sözleşmesiyle müvekkillerine ... ettiklerini belirterek, tapu tahsis belgesine konu 4407 ada 1 parsel sayılı taşınmazın DOP kesildikten sonra eşit şekilde müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 28.06.2016 tarihli ve 2014/557 Esas, 2016/290 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 28.06.2016 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 12.10.2020 tarihli ve 2016/17951 Esas, 2020/6081 Karar sayılı kararıyla tapu tahsis belgesine dayalı olarak tapu iptali ve tescil isteme koşullarının oluşup oluşmadığının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 12.10.2020 tarihli bozma ilamına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

4. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 27.05.2021 tarihli ve 2021/1662 Esas, 2021/3577 Karar sayılı kararıyla davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapu tahsis belgesi sahibi ... mirasçılarından Zinet'in eşinin ev yapmaya müsait arsaya 13.02.1987-04.08.2008 tarihleri arasında sahip olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararının hatalı yorumlandığını, davacılar yönünden tapu tahsis belgesine konu hakları ... aldıkları tarihte tapu iptali ve tescil isteme koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini, kararın gerekçesinin hatalı olduğunu, tescil için gerekli koşulların oluştuğunu beyan ederek ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, tapu tahsis belgesine konu şahsi hakkın satış vaadi sözleşmesiyle temlikine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'un (2981 sayılı Kanun) 1 inci maddesi ile 13 üncü maddesinin a bendi,

3. 3290 sayılı Kanun İle Değiştirilen Ve Bazı Maddeler Eklenen 2981 sayılı Kanunun Uygulamasına Dair Yönetmeliğin 25 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Mülga 2981 sayılı Kanun'un "Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular" başlıklı 13 üncü maddesinin a bendi şöyledir:

"a) (Değişik : 22/5/1986 - 3290/6 md.) Bu Kanun gereğince arsa tahsis edilecek kimselerin; kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırı içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bölümü iş yeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması gerekir."

3290 sayılı Kanun İle Değiştirilen Ve Bazı Maddeler Eklenen 2981 sayılı Kanunun Uygulamasına Dair Yönetmeliğin "Gecekondu bölgelerinde tapu verme" kenar başlıklı 25 inci maddesinin ilgili kısmı ise şöyledir:

"...Tapu tahsis belgesi alındıktan sonra, gecekondunun, Kanunun 13 üncü maddesi (a) bendi hükümlerine göre hak sahibi niteliklerini taşıyan bir kişiye satılması halinde, satış belgesi ve tapu tahsis belgesi ibraz edilmek kaydıyla, tapu, yeni maliki adına düzenlenir."

2. Mülga 2981 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi hükmüne göre kanunun amacı; imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş ve inşa halindeki bütün yapılar hakkında uygulanacak işlemleri düzenlemek ve bu işlemlere dair müracaat, tespit, değerlendirme, uygulama ve duyuru esaslarını ve ilgili diğer hususları belirlemektir.

Görülüyor ki; Kanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş ve inşa halindeki yapı maliklerini hedeflemiştir. Başka bir anlatımla, kanunda yazılanlar dışındaki kişilerin 2981 sayılı Kanun'a dayanarak istemde bulunma olanakları yoktur.

Ne var ki, 3290 sayılı Kanun İle Değiştirilen Ve Bazı Maddeler Eklenen 2981 sayılı Kanunun Uygulamasına Dair Yönetmeliğin 25 inci maddesi, kanun kapsamında kalan kişilere yapılan tahsisin bunlar tarafından üçüncü kişilere temlikine imkan tanımıştır. Ancak bu gibi durumlarda da tahsis sahiplerinden devralan kişilerin 2981 sayılı Kanun'dan yararlanıp yararlanamayacağı hususunun araştırılması gerekir. 2981 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin a bendine göre, arsa tahsis edilecek kimselerin kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırları içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bölümü işyeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması zorunludur.

3. Somut olayda; dosya içeriğinden, dava dışı ... mirasçılarının bir kısmının 29.01.1985 tarihli tapu tahsis belgesine konu şahsi haklarını, 13.11.2007 ve 19.11.2007 tarihli miras payının devri ve ... sözleşmeleri ile diğer mirasçılar ... ve ... ... ettikleri, ... ve ... ise anılan miras payının devri ve ... sözleşmeleri ile tapu tahsis belgesine konu şahsi haklarını 04.11.2014 tarihli satış vaadi sözleşmesiyle davacılara ... ettikleri anlaşılmıştır. Bu durumda; Mahkemece, davacıların yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler doğrultusunda 2981 sayılı Kanun'dan yararlanıp yararlanamayacakları hususları araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle tapu tahsis belgesi sahibi ... mirasçılarından Zinet'in eşinin ev yapmaya müsait taşınmaza sahip olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

04.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.