YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/1896 E.  ,  2024/3122 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2010/468 E., 2015/303 K.
DAVA TARİHİ : 29.09.2010
KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 101 ada 365 parsel, 101 ada 366 parsel, 101 ada 367 parsel, 102 ada 34 parsel, 103 ada 93 parsel, 105 ada 475 parsel, 105 ada 583 parsel, 105 ada 584 parsel, 105 ada 585 parsel, 105 ada 586 parsel, 117 ada 11 parsel, 117 ada 24 parsel, 117 ada 38 parsel sayılı gayrimenkuller üzerindeki ortaklığın mümkünse aynen taksimi mümkün olmaması durumunda ise satış suretiyle ortaklığının giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Bir kısım davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 10.07.2015 tarihli ve 2010/468 E., 2015/303 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... temyiz dilekçesinde; 105 ada 585 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 100 m2’lik betonarme yapı, ağaçlar ve kömürlüğün kendisine ait olduğunu, keşfen alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini, bu nedenle rapora yargılama sırasında itiraz edemediğini, muhdesat iddiasına ilişkin Mahkemece dava açmak üzere süre verilmesi gerektiğini ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. Paydaşlığın (Ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (Ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

3. Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre, davalı ...’ın Kırklareli İli, Vize İlçesi, ... Köyü'nde kain, 101 ada 365 parsel, 101 ada 366 parsel, 101 ada 367 parsel, 102 ada 34 parsel, 103 ada 93 parsel, 105 ada 475 parsel, 105 ada 584 parsel, 105 ada 585 parsel , 105 ada 586 parsel, 117 ada 11 parsel, 117 ada 24 parsel, 117 ada 38 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

3. Dava konusu 105 ada 583 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarına gelince; davalı ... temyiz dilekçesi ile, 105 ada 583 parsel sayılı taşınmazda bulunan betonarme tek katlı yapı, kömürlük ve 35 adet meyve ağacı yönünden muhdesat iddiasında bulunmuştur.

4. Mahkemece, mahallinde uzman bilirkişiler eşliğinde yeniden keşif yapılıp açık, denetime uygun rapor alınarak, dava konusu taşınmaz üzerindeki muhdesatların ve taşınmazın arz değerinin ayrı ayrı belirlenmesi ve bahsi geçen muhdesatların, muhdesat iddiasında bulunan davalıya ait olup olmadığı hususunda tarafların ittifak edip etmedikleri üzerinde durularak ittifak etmiyorlarsa, muhdesat iddiasında bulunan davalıya bu konuda dava açmak üzere süre verilmesi ve dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi; daha sonra gerekirse bilirkişiden ek rapor alınarak dava konusu taşınmazın tespit edilen toplam değerinin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiğinin yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenerek muhdesata isabet eden kısmın muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedelin ise tapu kaydı ve mirasçılık belgelerindeki payları oranında tüm paydaşlara dağıtılması gerekirken bu hususlar göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün 105 ada 583 parsel sayılı taşınmaz yönünden bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR
Yukarıda IV.-C- 3 (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle;
Davalı ...’ın Kırklareli İli, Vize İlçesi, ... Köyü'nde kain, 101 ada 365 parsel, 101 ada 366 parsel, 101 ada 367 parsel, 102 ada 34 parsel, 103 ada 93 parsel, 105 ada 475 parsel, 105 ada 584 parsel, 105 ada 585 parsel, 105 ada 586 parsel, 117 ada 11 parsel, 117 ada 24 parsel, 117 ada 38 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu taşınmazlar yönünden hükmün ONANMASINA, aynı başlıkta bulunan (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...’ın dava konusu 105 ada 583 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile dava konusu bu taşınmaz yönünden hükmün BOZULMASINA,

Taşınmaz malın satış bedelinden payına düşecek paranın %011,38 oranında hesaplanacak onama harcından peşin alınan 27,90 TL’nin mahsubu ile bakiyesinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.