YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/1548 E.  ,  2024/2751 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/653 E., 2023/391 K.
DAVA TARİHİ : 06.08.2013
KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında görülen gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... vekili, davalı ..., davalı ... ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Davacılar vekili; davalılardan ...'in ... 3. Noterliğinin 18.02.1998 tarih ve 1692 yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile 174, 442 (yeni 112 ada 47 parsel) ve 1867 (yeni 116 ada 103 parsel) parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin tamamını müvekkillerinden ...'a, davalılardan ...'nın ... 3. Noterliğinin 18.02.1998 tarih, 1693 yevmiye numaralı ve 18.02.1998 tarih, 1744 yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile 174, 442 (yeni 112 ada 47 parsel), 1867 (yeni 116 ada 103 parsel), 343 (yeni 117 ada 44 parsel) ve 344 (yeni 117 ada 43 parsel) parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin tamamını müvekkillerinden ...'a, bir kısım davalılar murisi ...'in 27.10.1997 tarih ve 13986 yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile 343 (yeni 117 ada 44 parsel) parsel sayılı taşınmazdaki hisselerinin tamamını müvekkillerinden ...'a, bir kısım davalılar murisi ...'in 11.11.1997 tarih ve yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile 343 (yeni 117 ada 44 parsel) ve 344 (yeni 117 ada 43 parsel) parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin tamamını müvekkillerinden ...'a satmayı vadettiklerini ve satış bedelinin tamamını ödediklerini, intikal işlemi yeni gerçekleştiğinden zamanaşımı süresinin de yeni işlemeye başladığını, sözleşmeye göre davalıların dava konusu taşınmazın intikalini yaptırarak davacılara ferağını vermesi gerekirken bugüne kadar tapu intikalini yapmaktan kaçındıklarını, taşınmazın davalılar üzerindeki tapularının iptaline ve davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili 25.11.2014 tarihli dilekçesi ile; davalı ...'ya ait 174, 442 (yeni 112 ada 47 parsel) ve 1867 (yeni 116 ada 103 parsel) parsel sayılı taşınmazdaki hisseleri için açmış oldukları davadan vazgeçtiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP
Bir kısım davalılar; gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinde murislerinin imzasının bulunmadığı gibi para da almadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 10.11.2015 tarihli ve 2013/705 Esas, 2015/360 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile, davalılardan ...'in 174 parsel, 112 ada 47 parsel, 116 ada 103 parsel sayılı taşınmazlardaki, davalılardan ...'nın 117 ada 43 ve 44 parsel sayılı taşınmazlardaki, davalılardan ... mirasçılarının 117 ada 44 parsel sayılı taşınmazdaki, davalılardan ... mirasçılarının 117 ada 43 ve 44 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, davalılardan ...'nın 174 parsel, 112 ada 47 parsel ve 116 ada 103 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin tescili talebi ile açılan davanın ise feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 10.11.2015 tarihli kararına karşı süresi içinde ilgili kişi ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 02.06.2021 tarihli ve 2021/2088 Esas, 2021/3716 Karar sayılı ilamında; "İstanbul 15. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 25.06.2015 tarih ve 2013/534 E. 2015/373 K. sayılı kararı ile davacı ...'nın 10 yılı aşkın süredir haber alamadığı annesi ...'nın gaipliğine karar verilmesini istediği, mahkemece davanın kabulü ile ...'nın gaipliğine, kararın 01.12.2001 tarihinden itibaren hüküm ifade etmesine karar verildiği görülmüştür. İstanbul 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 14.01.2016 tarih ve 2015/1326 E. 2016/26 K. sayılı kararı ile gaipliğine karar verilen ...'nın tek mirasçısının ... olduğu anlaşılmıştır. Gaipliğine karar verilen ... mirasçısı ...'nın davaya dahil edilerek karar verilmesi gerekirken yokluğunda taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir. Ayrıca güncel tapu kayıtları getirtilmeden karar verilmesi de doğru görülmemiş, açıklanan nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir" şeklindeki gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında davanın kısmen kabulüne; dava konusu Satış Vaadi Sözleşmelerine konu; ... ili , Merkez ilçesi, ... Beldesi, ... ..., eski 174 parsel yeni 383 ada 1, 387 ada 1, 384 ada 1, 388 ada 1 parsellerde ... adına kayıtlı 53/3136 hissenin, ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, ... ..., ada 112 parsel 47'de ... adına kayıtlı 3/128 hissenin, ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, Köyiçi ..., (eski 1867) yeni ada 116 parsel 103'de ... adına kayıtlı 3/448 hissenin, ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, ... ..., (eski 343) yeni ada 117 parsel 44'de ... adına kayıtlı 1/14 hissenin, ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, ... ..., (eski 117 ada 43 parsel, yeni 651 ada 4 parselde ... adına kayıtlı 1/14 hissenin tapu kaydının iptali ile davacı ... adına yeniden tapuya kayıt ve tesciline, ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, ... ..., eski 117 ada 44 parsel, yeni 651 ada 3 parsel sayılı ... Mirasçıları (... 1/21 hisse, ...1/21 hisse, ... 1/21 hisse) adına kayıtlı 3/21 hissenin, ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, ... ..., eski 117 ada 44 parsel, yeni 651 ada 3 parselde ... mirasçıları (... 1/28 hisse, ... (3/112 hisse), ... 3/112 hisse, ... 3/112 hisse, ... 3/112 hisse) adına kayıtlı 16/112 hissenin, ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, ... ..., eski 117 ada 43 parsel yeni 651 ada 4 parsel sayılı ... mirasçıları (... 1/28 hisse, ... (3/112 hisse), ... 3/112 hisse, ... 3/112 hisse, ... 3/112 hisse) adına kayıtlı 16/112 hissenin tapu kaydının iptali ile davacı ... adına yeniden tapuya kayıt ve tesciline, davanın ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, ... ..., eski 174 parsel yeni 383 ada 1 parsel, 387 ada 1 parsel, 384 ada 1 parsel, 388 ada 1 parselde ... adına kayıtlı 19/1176 hisse; ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, ... ..., ada 112 parsel 47 sayılı ... adına kayıtlı 1/48 hisse ve ... ili, Merkez ilçesi, ... Beldesi, Köyiçi ..., ada 116 parsel 103 sayılı ... adına kayıtlı 1/168 hisse yönünden feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalı ..., davalı ... ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; satış vaadi sözleşmesinin zamanaşımına uğradığını, murisi ...'nın sağır ve dilsiz olduğundan yapılan sözleşmenin geçersiz olduğunu, sonradan bildirilen tanığın dinlenmesine muvafakatleri olmadığını, davalı ...'ın kendisine verilen vekaletnameyi kötüye kullanarak taşınmazları eşi ...'a satmayı vadettiğini, bedelin ödendiğinin ispat edilemediğini, feragat edilen tapular yönünden lehe vekalet ücretine hükmedilmediğini, taşınmaz değerlerinin belirlendiği halde harcın tamamlattırılmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ..., davalı ..., davalı ... ayrı ayrı sundukları temyiz dilekçelerinde özetle; murislerinin yaptığı satış vaadi sözleşmesi bulunmadığını, kendileri yönünden davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 706 ve 716 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 29 ve 237 inci maddeleri, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 89 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan davaların kabulüne karar verebilmek için sözleşmenin ifa olanağı bulunmalıdır. Elbirliği mülkiyetine (TMK m.701) konu bir taşınmazda elbirliği (iştirak halinde) ortaklarından birinin, ortaklık dışı bir kişiye satım vaadinde bulunması halinde, sözleşme bir taahhüt muamelesi olarak geçerli olmakla birlikte elbirliği ortaklığı çözülünceye kadar sözleşmenin ifa olanağının varlığından söz edilemez.

2. Bu açıklama ışığında somut olaya gelindiğinde; dava konusu (eski 442 parsel) 112 ada 47 parsel, (eski 1867 parsel) 116 ada 103 parsel sayılı taşınmazlardaki ... (Karaz) hisselerinin elbirliği mülkiyetine tabi olduğu görülmekle; ifa olanağı olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

3. Öte yandan; her ne kadar hükümde, (eski 174 parselden gelen) 383 ada 1 parsel, 387 ada 1 parsel, 384 ada 1 parsel, 388 ada 1 parsel sayılı taşınmazlarda ... adına kayıtlı hissenin iptaline karar verilmişse de, incelenen güncel tapu kayıtlarında ... adına hisse bulunmadığı görülmekle; bu taşınmazlar yönünden davalı ... payının akıbeti araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

4. Ayrıca; bozma ilamı sonrası davaya taraf olarak eklenen davalı ...'nın sözleşmenin zamanaşımına uğradığı savunması olduğu halde, Mahkemece bu hususta olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılmaksızın karar verilmiş olması da doğru görülmemiştir.

5. Davalı ..., davalı ..., davalı ...'in temyiz itirazlarına gelince; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinde kararda bulunması gereken hususlar tek tek sayılarak ayrıntılı biçimde gösterilmiştir. Kararda yazılması gereken hüküm sonucu, kararın en önemli kısmıdır. Hükmün sonucunun bu nedenle açık olarak yazılması gerekir. Hüküm sonucu, “hüküm fıkrası” ya da “kısa karar” olarak da ifade edilmektedir. Hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait bir söz tekrar edilmeksizin istem sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt yaratmayacak şekilde gösterilmesi gerekmektedir (6100 sayılı Kanun 297/2 inci maddesi). Bu açıklamaya göre; adı geçen davalılar, davada taraf olarak gösterildikleri halde haklarında olumlu olumsuz bir hüküm verilmemiş olması, 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesine göre doğru görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekili ile davalı ..., davalı ... ve davalı ...'in temyiz itirazlarının kabulü ile; temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.