YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/1509 E.  ,  2024/3217 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/17 E., 2023/175 K.
DAVA TARİHİ : 06.10.2010
KARAR : Davanın kabulüne
Taraflar arasında satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı ve dahili davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu 28 parsel sayılı taşınmazı, önceki malikleri olan ve haklarında gaiplik kararı bulunan şahısların 14.10.2002 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile kendisine sattıklarını ileri sürerek, bu şahıslar hakkındaki gaiplik kararının kaldırılarak taşınmazın tapusunun iptali ile adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 30.12.2011 tarihli ve 2010/424 Esas, 2011/462 Karar sayılı kararı ile; ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/53 Esas 2005/447 Karar sayılı gaiplik kararının kaldırılmasına ve 28 sayılı parselin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 30.12.2011 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 11.04.2013 tarihli ve 2013/3579 Esas, 2013/5654 Karar sayılı kararıyla; "... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/53 Esas, 2005/447 Karar sayılı dosyasında ..., ... kızı ... ... ve ... oğlu ...'in ayrı ayrı gaipliklerine ve bu şahısların paylı malik oldukları 581 ada 28 sayılı parselin de Hazine adına tesciline karar verildiği, hükmün infaz edilmemesi sebebiyle taşınmazın halen gaipliklerine karar verilen şahıslar adına kayıtlı olduğu, davacının, dava konusu taşınmazı tapu kayıt maliklerinin vekili olan ...'den 14.10.2002 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile satın aldığını ileri sürdüğüne göre, daha önce gaipliğine karar verilen kişilerin ya da mirasçılarının davada yer almaları gerektiği, bu sebeple, taraf teşkili tamamlanmadan yargılamaya devamla hüküm kurulması doğru görülmediği" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dahili davalı murisleri ... ile ... ... dava konusu ... ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, Oğul ... Mevkiinde kain tapunun 581 ada 28 parsel numarasında kayıtlı taşınmazdaki gerek murisleri ... (...) ...'ten gelen gerekse kendi adlarına kayıtlı hak ve hisselerinin tamamını 20.000.000.000 (Yirmi Milyar TL) TL bedel karşılığında davacıya satmayı vaat ettikleri, sözleşmede bedelin nakden ve tamamen peşin olarak ödendiğinin yazılı olduğu, taşınmazın 1/3'er hisse ile ..., ... ... ile ... (...) ... adlarına kayıtlı olduğu, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1983/725 Esas, 1984/283 Karar sayılı ilamı ile taşınmaz malikleri gaip olduklarından taşınmazın idaresi için kayyım atanmasına karar verildiği, ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/53 Esas, 2005/447 Karar sayılı ilamı ile taşınmaz malikleri ..., ... ... ile ... ...'in ayrı ayrı gaipliklerine ve dava konusu taşınmazın Hazine adına tesciline karar verildiği, ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/323 Esas, 1991/264 Karar sayılı ilamı ile davaya konu taşınmazın maliklerinin sağ oldukları anlaşıldığından kayyımlığın kaldırılmasına karar verildiği, ... 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/1093 Esas, 2017/308 Karar sayılı veraset ilamında tapu maliklerinden ...'in 19.05.2005 tarihinde ölümü ile miras meselesi 1 pay olarak kabul edilerek, ... TC kimlik No.lu ...'e aidiyetine karar verildiği, ... 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/1069 Esas, 2022/567 Karar sayılı ilamıyla kayyım tayini davasının tapu maliklerinin mirasçısı ... hayatta olduğundan reddine karar verildiği ve kararın 17/05/2022 tarihinde kesinleştiği, ... 7. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/41093 Esas, 2017/308 Karar sayılı veraset ilamına ilişkin açılan dava neticesinde satış vaadi borçluları murislerin mirasçısının ... olup işbu dosyada dahili davalı sıfatında olduğu; taşınmaz malikleri ..., ... ... ile ... (...) ...'in tek mirasçılarının ...'in hayatta olmasına rağmen haklarında gaiplik kararı verildiği, gaiplik kararı verilen şahısların mirasçılarının dahili davalı olduğu tespit edildiğinden hazine adına tescil kararı verilmesiyle oluşan tapu kaydının yolsuz tescile dayandığı her ne kadar karar tapuda infaz edilmemiş ise de; kesinleşen mahkeme kararından sonra tapuda tescil işleminin bildirici nitelikte olduğu anlaşıldığından davalı hazine yönünden kabul kararı vermek gerektiği;

... 25. Noterliğinin 14.10.2002 tarih, 27436 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ile dahili davalı murisleri ... ile ... ... dava konusu ... İli, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi, Oğul ... Mevkiinde kain tapunun 581 ada 28 parsel numarasında kayıtlı taşınmazdaki gerek murisleri ... (...) ...'ten gelen gerekse kendi adlarına kayıtlı hak ve hisselerinin tamamını 20.000.000.000 ( Yirmi Milyar TL) TL bedel karşılığında davacıya satmayı vaat ettikleri, sözleşmede bedelin nakden ve tamamen peşin olarak ödendiğinin yazılı olduğu, taşınmazın 1/3'er hisse ile ..., ... ... ile ... (...) ... adlarına kayıtlı olduğu dahili davalı murislerinin satış bedelini almalarına rağmen taşınmazda hak ve hisselerine ilişkin olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline yanaşmadığı, düzenlenen satış vaadi sözleşmesi gereğince davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle, davanın kabulüne; ... ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, Oğul ... Mevkii, 581 ada 28 parsel sayılı taşınmazın dahili davalının murisleri ..., ... ... ile ... ... adlarına olan tapu kaydının iptali ile iptal edilen taşınmazın tamamının davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı vekili ve davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Dahili davalı vekili;
1. ...'in dava konusu ... ili, .... ilçesi, ... Mahallesi, 74 pafta, 581 ada, 28 parsel sayılı sayılı taşınmazın 1/3 hissedarı olan ...'in oğlu olduğunu, diğer hissedarlara ilişkin mirasçılık belgesi bulunmadığından ... ... ile ... ...'in mirasçılık belgelerinin temininin gerektiğini,

2. Dahili davalının murisinin taşınmazı satmadığını, satış bedelinin ödendiğine dair makbuz ibraz edilmediğini,

3. Yunanistan'da düzenlendiği iddia edilen vekaletnamenin Yunan makamları kanalı ile celbine karar verilmesi talep edilmiş ise de gereğinin yapılmadığını, murisin iş takibi için vekaletname verdiğini ancak o vekaletnamenin bu olmadığını,

4. Zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmediğini,

5. Satış vaadi sözleşmesinin gerekli yasal unsurları taşımadığını, vekalet veren kişilerin ad ve soyadlarında tercüme hataları bulunduğunu,

6. Taşınmazın satış vaadi sözleşmesi yolu ile tesciline karar verilmesi halinde işlemi vekaleten yapanlar ... ve ...'nin sorumlulukları doğacağından dolayı davanın bu kişilere ihbarına karar verilmesi gerektiğini, ihbar dilekçesinin ...'ya tebliğ edilmesine rağmen ...'ye tebliğ edilmediğini,

7. Kayıt maliklerinin vefatı nedeniyle tüm hisselerin iştirak halinde tescilli hale geldiğini ve sözleşmenin ifâ olanağı bulunmadığını,

8. Harç ve yargılama giderlerinin hatalı belirlendiğini ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Hazine vekili; taşınmazın hali hazırda davalı ... adına tapuda kayıtlı görülmediğini ancak taşınmazın tamamının tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline dair ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/53 Esas, 2005/447 Karar sayılı 22.03.2006 günlü kesinleşmiş kararının mevcut olduğunu davanın Hazine yönünden reddi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. Türk Medeni Kanunu'nun 588 inci maddesi uyarınca “Sağ olup olmadığı bilinmeyen bir kimsenin malvarlığı veya ona düşen miras payı on yıl resmen yönetilirse ya da malvarlığı böyle yönetilenin yüz yaşını dolduracağı süre geçerse, Hazinenin istemi üzerine o kimsenin gaipliğine karar verilir.

3. Gaiplik kararı verilebilmesi için gerekli ilan süresinde hiçbir hak sahibi ortaya çıkmazsa, aksine hüküm bulunmadıkça, gaibin mirası Devlete geçer.

4. Devlet, gaibe veya üstün hak sahiplerine karşı, aynen gaibin mirasını teslim alanlar gibi geri vermekle yükümlüdür.” Bu kanun hükmüne göre, şahıs veya şahıslar hakkında herhangi bir bilgi alınamaz ve gaibin mirasında hak sahibi olanlar da ortaya çıkmazsa, gaibin malları aksine bir hüküm bulunmadıkça Devlete geçer. ... ortaya çıkarsa veya asıl hak sahiplerinin kimler olduğu belli olursa Devlet bu malları onlara aynen, gaibin mirasını teslim alanlar gibi geri vermekle yükümlüdür. ( , ... Kişiler Hukuku, ..., 2010, sh. 37).

3. Değerlendirme
1. Dosyada mevcut ... 25. Noterliğinin 14.10.2002 tarih, 27436 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinde yer alan tapu malikleri isimleri ile tapu kaydında yer alan kayıt malikleri arasındaki isim farklılıklarının çelişki yarattığı anlaşılmakla, davanın 'doğru kişiler huzurunda' yürütülmesi gerektiği gözetilerek tarafların bu konudaki beyanları ile açıklanan hususun netleştirilmesi; tapu maliklerinden ...'nın mirasçılık belgesi temin edilerek taraf teşkilinin sağlanması sonrasında yargılamaya devam edilmesi; dava konusu taşınmazın tedavül kayıtlarında görünen 1980/550 esas sayılı dosya ile tapu kaydında görünen 1980/440 Esas sayılı dosyaların aynı olup olmadığı araştırılarak, bu dosyaların da incelenmesi gerektiği, satış vaadi sözleşmesinde vekil ... ve ona vekalet veren Panayoti arasında tevkil yetkisi olup olmadığı, yetkinin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği hususları da irdelenerek hüküm kurulması gerekirken açıklanan hususlar değerlendirilmeden eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.