YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/1421 E.  ,  2024/2517 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/127 E., 2023/1283 K.
DAVA TARİHİ : 07.09.2015
KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar; davalı ... mirasçısı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; Antalya ili, Korkuteli ilçesi, ... Köyü 227 ada 9 parsel, 226 ada 9 parsel, 226 ada 10 parsel, 230 ada 3 parsel, 148 ada 145 parsel, 136 ada 21 parsel, 133 ada 176 parsel, 127 ada 65 parsel, 124 ada 63 parsel sayılı toplam dokuz parça taşınmazın, tarafların müşterek mülkiyetinde olup kullanım konusunda anlaşamadıklarını ileri sürerek; taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilmiş, bir kısım davalılar katıldıkları celselerde davaya yönelik bir diyeceklerinin olmadığını beyan etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin 14.06.2016 tarihli ve 2015/432 Esas, 2016/452 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 23.12.2021 tarihli ve 2021/2329 Esas, 2021/4242 Karar sayılı kararı ile;
"...Satış suretiyle ortaklığının giderilmesine karar verilen taşınmazlarda iştirak halinde hissesi olan davalı ..., 15.09.2015 tarihinde vefat etmesine karşın, mirasçıları davada taraf kılınmadığı, davalı ...’in mirasçılık belgesi temin edilerek tespit edilecek mirasçılarının davaya katılımı sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik taraf teşkili ile hüküm kurulması doğru görülmediği..." gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Yerel Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
"...Dava konusu taşınmazlardaki hisse oranları, hissedar sayısı, yüzölçümü, yol durumu, niteliği, zeminde kullanılış biçimleri göz önüne alındığında aynen veya ivaz ilavesi ile dahi ifrazının mümkün olmadığı..." gerekçesiyle;
-Davanın kabulüne,
-Antalya ili, Korkuteli ilçesi, ... Köyü 227 ada 9 parsel, 226 ada 9 parsel, 226 ada 10 parsel, 230 ada 3 parsel, 148 ada 145 parsel, 136 ada 21 parsel, 133 ada 176 parsel, 127 ada 65 parsel, 124 ada 63 parsel sayılı taşınmazların üzerindeki muhdesat ve varsa yükümlülükleri ile birlikte umum arasında yapılacak açık arttırma suretiyle satılarak satış bedeli üzerinden ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili: dava konusu her bir taşınmazın ayrı ayrı ele alınıp taksiminin mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, bozmadan sonra sadece taraf teşkiline yönelik işlemler yapıldığını, yeniden keşif yapılmayıp eksik ve hatalı inceleme neticesinde hüküm kurulduğunu, taraf teşkilinin sağlanması sonrasında aynen taksim hususunun yeni duruma göre tekrar değerlendirilmesi gerektiğini, taşınmazdaki muhdesat durumunun da yeterince araştırılmadığını, eksiklikler üzerine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları; paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2. Dairemizce re'sen yapılan incelemede; hüküm fıkrasında hüküm altına alınan taşınmazların satış bedelleri üzerinden binde 11,38 oranında harç alınmasına hükmedilmediği anlaşılmıştır.

3. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun uygulaması, kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle hakim tarafından re’sen gözetilmesi gereken bir husustur. Bu kapsamda taşınmazların hissedarlar arasında satış suretiyle şuyuunun izalesine dair kurulan hükümde taşınmazların satış bedelleri üzerinden binde 11,38 oranında harç alınması hususunun hükümde belirtilmemesi doğru görülmemiş ve bu hata hükmün bozulmasını gerektirmiş ise de; anılan hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nın 370/2 nci maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1) Yukarıda 3.1. numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2) Yukarıda 3.2 ve 3.3 numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle; "Dava konusu dokuz parça taşınmazın satış bedelleri üzerinden binde 11,38 oranında karar ve ilam harcı alınmasına," cümlesinin 9. bent olarak eklenmesi suretiyle hükmün düzeltilmesine, 6100 sayılı HMK’nın 370/2 nci maddesine göre hükmün DEĞİŞTİRİLMİŞ ve DÜZELTİLMİŞ bu şekliyle ONANMASINA

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.