YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/1361 E.  ,  2024/2367 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/208 E., 2022/194 K.
DAVA TARİHİ : 08.07.2010
KARAR : Asıl ve birleştirilen davaların kabulüne

Taraflar arasında görülen el atmanın önlenmesi, tazminat, ecrimisil istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Asıl Dava
Davacı ... vekili, mülkiyeti belediyeye ait 1763 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki işyerlerinin işletilmesine ilişkin olarak davalı ile kira sözleşmesi yapıldığını, Belediye mallarının 2886 sayılı İhale Kanunu'na göre kiralanması gerektiğini, belediye adına kayıtlı çaplı taşınmazın İhale Yasası'na uygun kiralanmadığını, kira sözleşmesinin ... Belediye Meclis kararı ile iptal edildiğini, yok hükmündeki karara sonradan geçerlilik tanınamayacağını, bu itibarla davalının taşınmazı haksız olarak kullandığını ileri sürerek, davalının taşınmaza el atmasının önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, asıl davanın reddini savunmuş, karşı dava ile de, kira sözleşmesinin düzenlendiği 23.09.2005 tarihi ile fesih tarihi olan 07.07.2009 tarihi arasında belediyenin onayından geçen inşaat ruhsatı ve devamında da yapı kullanma izin belgesi alınan bedeli yüksek ek imâlat ve tadilat yaptığını, tadil edilen tesisleri alt kiraya verdiği halde belediyece kiracılara işyeri açma ruhsatı verilmediğinden kira gelirinden ve kârdan mahrum kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000 TL tazminatın ödenmesini talep etmiştir.

2. Birleştirilen (2013/572 Esas sayılı) Dava;
Davacı ... vekili, imalat ve tadilat bedeline ilişkin fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğunu, imalat ve tadilat bedelinin 250.000 TL olarak belirlendiğini belirterek, asıl davada talep ettiği 50.000,00 TL’nin mahsubu ile, 200.000 TL imalat ve tadilat bedelinin asıl dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuş ve karşı dava ile geriye dönük 5 yıl için müvekkiline ecrimisil ödenmesini talep etmiştir.
Mahkemece, 10.06.2014 tarihinde davanın asıl dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

3. Birleştirilen (2014/234 Esas sayılı) Dava;
Davacı ... vekili, asıl dosyada bozma sonrası yapılan inceleme sonucunda, 19.06.2014 tarihli bilirkişi raporu ile belirlenen 76.599,82 TL faydalı masrafın müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
Mahkemece, 12.11.2014 tarihinde davanın asıl dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

4. Birleştirilen (2021/36 Esas sayılı) Dava;
Davacı ... vekili, asıl dosyada bozma sonrası yapılan inceleme sonucunda bilirkişi tarafından müvekkilinin uğradığı kira kaybının 301.315,77 TL olarak tespit edildiğini belirterek, 301.315,00 TL’nin müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

Mahkemece, 03.02.2021 tarihinde davanın asıl dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

II. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03.05.2013 tarihli ve 2010/267 Esas 2013/197 Karar sayılı kararıyla, davacı-karşı davalının davasının kabulü ile, el atmanın önlenmesine, davalı-karşı davacının yapı bedeli talebinin kabulü ile 50.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine, davalı-karşı davacının kira bedeli ve kar mahrumiyeti talebinin reddine karar verilmiştir.

III. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 15.11.2013 tarihli ve 2013/16188 Esas, 2013/15962 Karar sayılı kararıyla; davalı- karşı davacının çekişmeli taşınmazda fuzuli şagil olduğu saptanmak ve bu olgu benimsenmek suretiyle asıl davada el atmanın önlenmesine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik olmadığı, karşı davada davalının taşınmaza zorunlu ve faydalı masraflar yaptığına ilişkin savunma yapmış olmasına göre mahkemece savunmaları üzerinde durularak, çekişmeli yere zorunlu ve faydalı masraf yapıp yapmadığının belirlenmesi gerektiğini, ayrıca davalı ile yapılan 23.09.2005 tarihli kira sözleşmesinin ifa edilmemesinden doğan zararının tespit edilmesi gerektiği belirtilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin 12.03.2015 tarih ve 2014/34 Esas 2015/42 Karar sayılı kararı ile, esas dosya yönünden davacı-karşı davalı ... Başkanlığının davasının kabulü ile; davalı-karşı davacı ...'in İzmir İli ... İlçesi ... Köyü Karaselvi mevkii 1763 parsel nolu taşınmaza haksız el atmasının önlenmesine, taşınmazdan tahliyesine, birleştirilen 2013/572 Esas sayılı dosya yönünden davanın kabulü ile; davalı-karşı davacı ...'in yapı bedeli talebinin kabulü ile 50.000,00 TL'nin 01.11.2010 olan dava tarihinden, 200.000,00 TL'nin 13.05.2013 olan ek dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine, birleştirilen 2014/234 Esas sayılı dosya yönünden davacının faydalı masraf bedeli talebinin kabulü ile, 76.599,82 TL'nin 21.10.2014 olan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, esas dosya yönünden davalı-karşı davacı ...'in kira bedeli ve kar mahrumiyeti talebinin reddine karar verilmiştir.

4. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 05.03.2018 tarihli ve 2015/8586 Esas 2018/1721 Karar sayılı kararıyla; 23.09.2005 tarihli kira sözleşmesinin ... Belediye Meclisince iptaline ilişkin kararın davalıya 18.09.2009 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten sonra davalının iyi niyetli kabul edilemeyeceği, önceki bozma ilamında 23.09.2005 tarihli sözleşmenin ifa edilmemesinden doğan zararın tespitine değinildiği halde mahkemece bu konuda yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığı, mahkemece öncelikle 18.09.2009 – 10.06.2013 tarihleri arasındaki dönem için belirlenecek ecrimisil bedelinin hüküm altına alınması, taraflar arasındaki 23.09.2005 tarihli kira sözleşmesinin 3 üncü maddesinde sözü edilen yapılan imalat ve tadilatların karşılığı olarak yedi yıl süre ile kiracının kira bedeli ödemeyeceğinin kararlaştırıldığı ve temyize konu hüküm ile imalat bedellerine hükmolunduğu gözetilerek, kalan üç yıl için lokanta ve dükkanlar bakımından kira kaybı ve kar mahrumiyetine ilişkin bilirkişiler tarafından hesaplanan tazminat bedeli de saptanarak hüküm altına alınması gerektiği belirtilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

6. Mahkemenin 27.04.2021 tarih ve 2018/120 Esas 2021/147 Karar sayılı kararı ile, 1763 parsel nolu taşınmaza haksız el atmasının önlenmesi, esas ve birleşen 2013/572 Esas sayılı dosyaya konu yapı bedeli talebi ve birleşen 2014/234 Esas sayılı dosyaya konu faydalı masraf bedeli alacağına ilişkin karar verilmesine yer olmadığına, birleştirilen 2021/36 Esas sayılı dosya yönünden davacı ...'in kira bedeli ve kar mahrumiyetine ilişkin talebinin kabulü ile; 101.315,77 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Dairemizin 20.04.2022 tarihli ve 62022/770 Esas 2022/3003 Karar sayılı kararıyla; bozma kararından sonra bozmaya uyularak verilen hükmün yeni bir hüküm olduğu, bozmaya uyularak tesis edilen hükmün davanın taraflarının tüm taleplerini karşılar şekilde yeniden yazılması gerektiği, bir kısım talepler hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu, ayrıca davacı ... Belediyesi’nin birleştirilen 2013/572 Esas sayılı davada harçlandırılmış dilekçe ile usulüne uygun açmış olduğu karşı davada ecrimisil isteminde bulunduğu, bu talebin incelenip araştırılarak sonucuna göre bir karar vermek gerektiği belirtilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl yargılamada kiracının haksız işgalci olduğunun kabulü ile ... Belediyesi lehine sözleşmenin feshinin tebliğ edildiği tarihten dava tarihine kadar belirlenen 240.179,25 TL ecrimisil tazminatına hükmetmek gerektiği, davacı-karşı davalı ... Başkanlığının davasının kabulü ile; davalı-karşı davacı ...'in 1763 parsel sayılı taşınmaza el atmasının önlenmesine, Esas ve birleştirilen 2013/572 Esas sayılı dosyası yönünden davacının ecrimisil talebinin kabulüne, 18.09.2009 – 10.06.2013 dönemi için belirlenen 240.179,25 TL ecrimisilin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, esas ve birleştirilen 2013/572 Esas sayılı dosya yönünden; davalı-karşı davacı ...'in yapı bedeli talebinin kabulü ile 50.000,00 TL'nin 01.11.2010 olan asıl dava tarihinden, 200.000,00 TL'nin 13.05.2013 olan ek dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine, birleştirilen 2014/234 Esas sayılı dosya yönünden, davacının faydalı masraf bedeli talebinin kabulü ile, 76.599,82 TL'nin 21.10.2014 olan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, birleştirilen 2021/36 Esas sayılı dosya yönünden, davacının kira bedeli ve kar mahrumiyetine ilişkin talebinin kabulü ile; 101.315,77 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı-karşı davalı ... vekili temyizinde, karşı davacının birleştirilen davalarda talep ettiği ecrimisilin ve sebepsiz zenginleşmeye dayalı olan yapı bedeli alacağının zamanaşımına uğradığını, buna ilişkin itirazının değerlendirilerek davaların reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı (karşı davacı) ... vekili temyizinde, müvekkili lehine kira bedeli ve mahrum kalınan kar bedelinin bozma sonrasında alınan bilirkişi raporu ile 301.315,77 TL olarak belirlendiğini, ancak mahkemece birleştirilen dosyalardaki talepler karıştırılmak suretiyle hatalı olarak 101.315,77 TL ödenmesine hükmedildiğini, ayrıca bilirkişi raporlarının ve hesaplamaların yetersiz olduğunu ileri sürerek, kararın kira ve mahrum kalınan kar bedeli yönünden bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi, alacak ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 üncü maddesi, “İyiniyetli olmayan zilyet bakımından” başlıklı 995 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı - karşı davalı ... Belediyesi vekilinin tüm, davalı - karşı davacı ... vekilinin aşağıda belirtilen husus dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosyanın incelenmesinde, hükme esas alınan bilirkişi raporları ile hükmün çelişkili olduğu görülmektedir. Şöyle ki; mahkemece, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 05.03.2018 tarihli 2015 Esas 2018/1721 Karar sayılı bozma ilamına uyulmak suretiyle, bozma ilamı uyarınca araştırma ve inceleme yapılarak aldırılan 28.12.2020 tarihli bilirkişi raporunda, bilirkişi tarafından 23.09.2012 - 23.09.2015 tarihleri arasındaki 3 yıllık dönem için ... Şekertekin'in uğradığı zarar 301.315,77 TL olarak hesaplandığı belirtilmiş olmasına rağmen, birleştirilen 2021/36 Esas sayılı davanın kabulü ile, bilirkişi raporundan neden ayrıldığına ilişkin herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin 101.315,77 TL'nin ...'e ödenmesine karar verilmiş olması doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı-karşı davacı ... vekilinin yukarıda belirtilen temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan kararının BOZULMASINA,

Davacı-karşı davalı ... Belediyesi vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme kanun yolu açık olmak üzere,

06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.