YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/1158 E.  ,  2024/3312 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/405 E., 2023/377 K.
ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA
DAVA TARİHİ : 31.03.2009
KARAR : Kısmen Direnme-Davanın Kabulü

Taraflar arasındaki asıl ve birleştirilen dosyada tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabülüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 01.06.2022 tarihli ve 2021/8468 Esas, 2022/3923 Karar sayılı kararı ile bozulmuştur.
Dairemiz bozma kararına Mahkemece direnilmesi üzerine verilen karar davacı vekili ve birleştirilen dosya davalısı Belediye vekili tarafından temyiz edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede;
I. DAVA
1. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; dava konusu olan ... (...) ... Köyü, ... Mevkiinde bulunan 3715 parsel Nolu 191.411 m2 miktarlı taşınmazın tapulama sırasında ..., ... Soğuksu, ... ve ...adına tespit edildiğini, tespite Hazine tarafından itiraz edilmesi üzerine ... 1. Tapulama Komisyonunun 19/07/1971 tarihli kararı ile 40.375 m2'lik kısmının mera olması sebebiyle ... Köyü Tüzel Kişiliği adına tesciline, kalan 151.037 m2'lik kısmın ise 3715 sayılı parselin tespit malikleri adına tesciline karar verildiğini, komisyonun bu kararına Maliye Hazinesi ile tespit malikleri tarafından itiraz edilmesi üzerine ... Tapulama Mahkemesi'nde dava açıldığını, ... Tapulama Mahkemesinin 1973/9 Esas, 1973/3 Karar sayılı 05/02/1973 tarihli Kararında, komisyon kararında olduğu gibi 151,037 m2'lik 3715 sayılı parselin tespit malikleri adına tesciline karar verildiğini, Yargıtay 7. Hukuk Dairesince bu kararın bozulması üzerine, mahkemesince ''İstanbul Defterdarlığı adına itiraz eden kişiler yetkili olmadıkları için tespitin kesinleşmiş olmasından bahisle görevsizlik kararı'' verildiğini, 1978/1 Esas, 1978/48 Karar sayılı 16/10/1978 tarihli görevsizlik kararı ile dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiğini, ayrıca ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1978/880 Esas sayılı dosyası ile ... Belediyesi aleyhine 3715 sayılı parselden tefrik edilen 40.374 m2'lik kısmın Hazine adına tescili için dava açıldığını, yargılama safahati içinde dosyanın yetkisizlik kararı verilerek ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderildiğini, mahkemenin 13/04/1992 gün 1991/257 Esas, 1992/478 sayılı Kararı ile Hazinenin davasının kabulüne karar verilerek 5501 parselin Hazine adına tesciline dair verilen kararın kesinleşmiş olduğunu, ancak 5501 parselin belediye adına değil hatalı olarak şahıslar adına tescil edilmiş olması nedeni ile kararın infaz edilemediğini açıklamış, 5501 parselle ilgili olarak 1991/257 Esas sayılı dosyada yargılama devam ederken, anılan parselin 17556,60 m2 olarak 10145 parsel, 22817,40 m2 olarak 10146 parsele ayrıldığını, 10145 parselin ... Belediyesi tarafından 2981 ve 3290 sayılı Yasalar çerçevesinde imar uygulamasına tâbi tutulduğunu ve imar uygulamasında oluşturulan 10145 parselin ifrazı ile oluşan 478 ada 11 ve 12 parseller, 629 ada 25 parsel, 641 ada 15 parsel, 643 ada 24 parsel ve 644 ada 16 parsel sayılı taşınmazlarda ve 10146 parsel sayılı taşınmazda davalılar adına olan tapu kayıtlarının ayrı ayrı iptali ile Hazine adına tapuya kayıt ve tescile karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleştirilen 2011/295 Esas sayılı dosya ile Maliye Hazinesi tarafından ... aleyhine açılan davada 478 ada 11 ve 12 parsellerdeki Belediye payının iptali ile adına tescili talep edilmiştir.

II. CEVAP
Davalılar ile birleştirilen davanın davalısı ..., davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03/05/2012 tarihli ve 2009/234 Esas, 2012/250 Karar sayılı kararıyla; 5501 No.lu parselin ifrazı sonucu oluşan 10146 ve 10145 parsellerin imar uygulaması sonucu tespit malikleri adına tescili yapılan ifrazlı parseller olduğu, evveliyatı mera niteliğinde olmasına rağmen mera niteliğini kaybettiğinin tespit edildiğine yönelik değerlendirme kapsamında mera niteliğini kaybeden yerlerin özel mülkiyete konu edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 03/05/2012 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili, asıl davanın davalıları ile birleştirilen davanın davalısı ... temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 02.05.2013 tarihli ve 2013/3279 Esas, 2013/6529 Karar sayılı ilamıyla; dava konusu taşınmazlar bakımından 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle karar, bozulmuştur.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 10.06.2021 tarihli ve 2013/567 Esas, 2021/310 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde bulunan ve İfraz ile oluşan 478 ada 11 ve 12 parsellerde davalı ... Başkanlığına yönelik davanın kısmen kabulü ile ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde bulunan ve ifraz ile oluşan 478 ada 11 ve 12 parsellerde davalı ... adına olan kayıtların bedelsiz olarak ipkasına ve ifrazen oluşan 629 ada 25, 641 ada 15, 643 ada 24 ve 644 ada 16 parsellerde davalılar ile davalılar murisi ... Soğuksu adına olan kayıtların iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 10.06.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili ve davalılar İshak İbrahimzadeh ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 01.06.2022 tarihli ve 2021/8468 Esas, 2022/3923 Karar sayılı ilamıyla; "...478 ada 11 ve 12 parsellerin 82/163 ile 125/249 paylarının ... Belediyesine ait olduğu, söz konusu parsellerdeki ... Belediyesine ait hisselerin, imar uygulama anında belediye adına yapılan ihdaslar sonucu oluşan parsellerden gelse de gelinen parselin mera vasfında olması nedeniyle özel mülkiyete konu olamayacağından, bu parsellerdeki Belediye hisselerinin de iptaline karar verilmesi gerektiği,

Yine 5501 (10145) parselden gelen 478 ada 11 ve 12 parsellerdeki diğer davalıların da hisselerinin iptali ile Hazine adına mera ile sınırlandırılması gerekirken aksi yönde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Diğer taraftan, dava konusu imar parsellerinin geldisi 5501 parsel sayılı taşınmazın mera niteliğinde olduğu hükmen belirlenmiştir. Meralar kamu malı olduğundan tescile tâbi değildir. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/B maddesi gereğince, kamu malı olan meranın sınırlandırılması ve özel siciline yazılmasına karar vermek gerekirken Hazine adına tesciline karar verilmesi doğru görülmemiş..." hükmün bu yönlerden bozulması gerekmiştir.

D. Mahkemece Verilen Direnme Kararı
Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmazların mera olarak Hazine adına sınırlandırılmasına yönelik bozma gerekçesi yönünden mahkememizce verilen 10/06/2021 tarih 2013/567 Esas, 2021/310 Karar sayılı kararda direnilmesine. yargıtay bozma ilamına diğer yönlerden uyulmak suretiyle; asıl ve birleştirilen davanın kabulüne, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde bulunan ifraz ile oluşan 478 ada 11 ve 12 parsellerde davalı ... adına olan kayıtların iptaline, Hazine adına tesciline, 478 ada 11 ve 12 parsellerde diğer davalılar adına kayıtlı payların iptaline, Hazine adına tesciline, ifrazen oluşan 629 ada 25, 641 ada 15, 643 ada 24 ve 644 ada 16 parsellerde davalılar ile davalılar muris ... Soğuksu adına olan kayıtların iptaline, Hazine adına tesciline, dava konusu ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde bulunan 10146 parsel sayılı taşınmazda davalılar ve muris ... Soğuksu adına olan kayıtların iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi davacı vekili ile birleştirilen davada davalı ... vekili süresi içinde temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; harç ve vekalet ücretinin maktu olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, nispi olması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Belediye hisselerinin geldiği parselin davada belirtildiği gibi mera olmadığını, kısmi direnme ve kısmi uyma ile verilen kararda çelişkiler oluştuğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl ve birleştirilen davada tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesi, 4342 sayılı Mera Kanununun bazı maddelerinde 08.06.2004 tarihli ve 5178 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik ve eklenen geçici 3 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Direnilen kısım yönünden yapılan incelemede; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yeniden yapılan incelemede; geçici madde 3'de yer alan ''mera olarak kullanımı teknik olarak mümkün olmayan yerlerin tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır.'' şeklindeki düzenleme göz önüne alındığında, değişikliğin yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihi itibariyle taşınmazların imar planları ve yerleşim yeri olarak işgal edildikleri tarihler ile ilgili alınan cevabi yazılar ve bilirkişi raporları kapsamında yapılan tespit ve değerlendirmelere göre; taşınmazların mera vasfını yitirdiği anlaşılmakla; mera olarak sınırlandırılması ve özel siciline yazılması yönündeki bozma ilamımızın 4342 sayılı Mera Kanununa eklenen Geçici madde 3'de yer alan düzenlemeyle uyumlu olmayacağı değerlendirilmiş, mahkemece bu gerekçe ile direnilmiş olması yerinde görülmüştür.

3. Diğer taraftan bozma ilamına uyulan kısımlar yönünden yapılan incelemede ise; Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklana sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.