YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2024/1117 E.  ,  2024/2095 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/364 E., 2023/499 K.
DAVA TARİHİ : 01.04.2013
KARAR : Davanın kısmen kabulü
TEMYİZ EDENLER : Davacı vekili, davalı ... vekili

Taraflar arasında görülen harici satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil; aksi hâlde tazminat istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı; davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin önce .... Yaptırma ve Yaşatma Derneği olarak kurulduğunu, en son 02.05.2006 tarihinde üçüncü kez tüzük değişikliği yapılarak müvekkilinin Kahramanmaraş ...-... ... ve Kur’an Kursları ile Müştemilatı Yaptırma ve Yaşatma Derneği adını aldığını ve dava konusu taşınmazı 15.09.1971 tarihli ... İdare Meclisi Kararı üzerine satın aldığını, bedelin tamamını ödediğini ancak, tapuda devir işleminin gerçekleşmediğini, dava konusu taşınmazın davalı ... adına kayıtlı olan tapusunun iptali ile müvekkili adına tescilini istemiş; sonrasında 23.09.2013 tarihli dilekçesi ile de yargılama devam ederken dava konusu taşınmazın Kahramanmaraş Belediyesi tarafından yürütülen kamulaştırma çalışmaları kapsamında trampa edilerek Belediyeye tapusunun devredildiğini, bu nedenle dava konusu taşınmazın müvekkiline aidiyetinin tespiti, kamulaştırma bedeline karşılık olmak üzere davalı ... Müdürlüğüne devredilen taşınmazın tespiti, bu taşınmazın tapusunun iptali ile müvekkili adına tescili veya kamulaştırılan binanın ve arsanın kamulaştırma tarihindeki değerinin tespiti ile davalı ... Müdürlüğünden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar, ayrı ayrı davanın reddini istemişlerdir.
III. MAHKEME KARARI
Kahramanmaraş 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.09.2022 tarihli ve 2018/234 Esas, 2022/558 Karar sayılı kararı ile davacının tapu iptali ve tescil talebinin reddine, davacının davalı Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi aleyhine açmış olduğu tazminat davasının reddine, davacının davalı ... aleyhine açtığı davanın kısmen kabulü ile 171.924,48 TL'nin kamulaştırma tarihi olan 18.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 29.09.2022 tarihli ve 2018/234 Esas, 2022/558 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar .... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 06.07.2023 tarihli ve 2023/2728 Esas, 2023/3688 Karar sayılı ilâmında; dava konusu 252 ada 14 parsel sayılı taşınmaz trampa işleminden sonra 8351 ada 1 parsel sayılı taşınmaz içerisinde 543/47807 hisse olarak yer almış ve gerek önceki hâlinde gerek sonraki hâlinde bu yerin yüz ölçümü 92,31 metrekare olup, 16.03.2019 ve 07.05.2018 tarihli bilirkişi raporlarında bu taşınmazın kamulaştırma tarihindeki değerinin belirlenmesi için hesaplama yapılırken emsal olarak 98,30 metrekarelik bir taşınmazın esas alınarak, yüz ölçümü 92,31 metrekare olmasına rağmen 98,30 metrekare üzerinden kamulaştırma tarihindeki değerinin belirlenmesi neticesinde arsa değeri 103.773,97 TL olması gerekirken 110.507,88 TL olarak hesaplanması hatalı olup kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında Daire bozma kararına uyularak davanın kısmen kabulüne; davacının tapu iptali ve tescil talebinin reddine, davacının davalı ... Büyükşehir Belediyesi aleyhine açmış olduğu tazminat davasının reddine, 168.190,57 TL'nin kamulaştırma tarihi olan 18.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Müdürlüğünden tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Nedenleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece yeterli delil toplanmadan karar verildiğini, taşınmazın değerinin hükmedilenden daha fazla olduğunu, Vakıflar idaresi lehine hükmedilen avukatlık ücretinin fazla olduğunu, reddedilen kısma göre nisbi hesaplanması gerekirken maktu olarak 17.900,00 TL'ye hükmedildiğini, Belediye davalı olarak gösterilmediğinden sayın Mahkemenin ara kararı ile dahili davalı yapılması nedeniyle Belediye lehine hiç avukatlık ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, aksi düşünülse dahi vakıflarla birlikte reddedilen miktar üzerinden hesaplanacak nisbi ücrete hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; açık artırma suretiyle alınan taşınmazın mülkiyeti ancak tapu siciline kaydedilmekle alıcıya intikal edeceği ve açık artırmadan sonra alıcı dernek tapuda devir işlemi yapmadığından, dava konusu taşınmazın mülkiyetinin tapu harici taşınmaz satış sözleşmesi ile alıcı derneğe geçmeyeceğini, ihtiyari açık artırmada satın alan Kahramanmaraş ... Mescidini Yaptırma ve Yaşatma Derneği 10 yıl içinde taşınmazın tapuda devrini talep etmesi gerektiğinden dava açma hakkının sona erdiğini, satışın yapıldığı tarihte, satış tarihinde Kahramanmaraş ... Mescidini Yaptırma ve Yaşatma Derneği adıyla kurulmuş bir derneğin bulunmadığı, Mahkemenin bozma ilamı doğrultusunda, arsa bedeli yönünden maddi hatayı düzelttiğini; ancak arsa üzerinde bulunan bina bedeli yönünden düzeltme yapmadığını, dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan yapının bedelinin dosyada mevcut kök ve ek raporlarda 61.416,60 TL olup arsanın bedeli 103.773,97 TL, toplamda 165.190,57 TL yapması gerektiğini, müvekkili idare ile davalı Büyükşehir Belediyesi arasında gerçekleşen kamulaştırma işleminde, dava konusu taşınmaza idare tarafından 88.088,00 TL takdir edildiğini, bu nedenle takdir edilen değer üzerinden karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, harici satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil; aksi hâlde tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 706, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 237, 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 26 ve Noterlik Kanunu'nun 60 ve 89 uncu maddeleri, 10.07.1940 tarihli ve 1939/2 Esas, 1940/77 Karar sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı.
3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, davacının davalılar lehine takdir edilen avukatlık ücretine ve davalının dava konusu arsa üzerindeki yapının değerine ilişkin bilirkişi raporlarının aksine karar verildiğine yönelik önceki bozmalarda temyiz itirazında bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak verilmiş olan karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Onama harcı davacıdan peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, aşağıda yazılı temyiz giderinin ise temyiz eden davalı ... Müdürlüğüne yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

HUMK'un 440/III- 1 inci bendi gereğince ilama karşı kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.