YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/86 E.  ,  2024/831 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/386 E., 2022/1521 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karacabey 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/7 E., 2019/592 K.

Taraflar arasındaki ön alım hakkından kaynaklı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Bursa ili, Karacabey ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, 1297 parsel tarlanın 25/32 hissesine denk gelen kısmın önceki maliklerden ... , ... ve ... tarafından davalıya toplamda 200.000,00 TL bedel karşılığında 08.12.2017 tarihinde satıldığını, satışı yapılan 1297 parsel sayılı taşınmazın hemen sırasında bulunan 1295 ve 1296 parsel sayılı taşınmazların davacıya ait olduğunu, davacının 1297 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 5403 sayılı Kanun'un 8/i maddesinden kaynaklanan ön alım hakkı bulunduğunu belirterek davalı adına olan 25/32 hissenin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kötü niyetli olduğunu, davalının da dava konusu parsele sınır 1298 parselde malik olduğunu, ayrıca dava konusu taşınmazda fiili taksimin mevcut olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının maliki olduğu taşınmazlar ile dava konusu 1295 parsel sayılı taşınmazın sınırdaş olduğu, 5403 sayılı Kanun'un amacının ve tarımsal arazilerde sınırdaş maliklere tanınan ön alım hakkının doğum ve kullanılmasında arazi bütünlüğünün korumasının esas olduğu, davacının sınırdaş parseldeki pay satışı nedeniyle ön alım hakkının doğmadığı, bu nedenle davacı bakımından yasal ön alım hakkının koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 1295 ve 1296 sayılı parsellerin maliki olduğunu ve dava konusu 1297 parsel ile sınırdaş olduğunu, dayanak emsal kararların yanlış yorumlandığını, sadece taşınmazın tamamının satılması hâlinde ön alım hakkının ortaya çıkacağına dair yorumun kanunun amacına aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu komşu parselin tamamının satışının söz konusu olmayıp pay satışının söz konusu olduğu, taşınmazda pay satışında yasal ön alım hakkını düzenleyen 4721 sayılı TMK'nın 732 nci maddesi uyarınca diğer paydaşların ön alım hakkını kullanabileceği, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na, 8/İ maddesi ile tarımsal arazilerin tamamının satılması hâlinde sınırdaş tarımsal arazi maliklerinin de ön alım hakkına sahip olduklarının öngörüldüğü, tarımsal arazilerde pay satışı nedeniyle ön alım hakkının tanınmasının söz konusu olmadığı gerekçeleriyle davacı vekilinin istinaf başvuru talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 8/i maddesinin ikinci fıkrasına dayalı ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanun'u.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.05.2022 tarihli ve 2019/14-798 Esas, 2022/730 Karar sayılı kararı ve gerekçesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama, ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle 5403 sayılı Kanunu'nun 8 inci maddesinin (i) bendi uyarınca tarımsal arazilerinin tamamının satılması hâlinde ön alım hakkının kullanılabileceğinin anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.