YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/711 E.  ,  2024/1006 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1228 E., 2022/1720 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/104 E., 2022/49 K.

Taraflar arasındaki ipoteğin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Yeşilhisar ilçesi, Musahacılı Mahallesi sakinlerine 2005 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı mülga Tarım Reformu Yozgat Bölge Müdürlüğü tarafından 2009 yılında ödemeleri başlamak üzere senet karşılığı arazi dağıtımı yapıldığını, 2005 yılında arazi dağıtımda hak sahibi olup borç senetlerini zamanında ödemeyenler için 3083 sayılı sulama alanlarında arazi düzenlenmesine dair Tarım Reformu Kanunu'nun "Dağıtılan toprakların geri alınması" başlıklı 10 uncu maddesi gereği bu parsellerin Hazine adına geri alınması işleminin devam ettiğinin ancak geri alınma işlemi sırasında bazı parseller üzerinde Ziraat Bankası ve Yahyalı Tarım Kredi Kooperatifi lehine ipotek tesis edildiğini, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine dair Tarım Reformu Kanunu'nun 11 inci maddesine göre taşınmazın ipotek ve haciz konulamaz durumda olduğunu, bu taşınmazlar üzerindeki ipotek işleminin kaldırılmasına, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazlar üzerindeki ipoteğin kaldırılması için idarelerinin taraf gösterilerek açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, T.C. Ziraat Bankası Yeşilhisar Şube ve Yahyalı Tarım Kredi Kooperatiflerine dava konusu ipotekleri terkin edilip edilmeyeceğinin sorulduğunu, ilgililerin borçlarının devam ettiğinin bildirildiğini, bu nedenle açılan işbu davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karan ile; ipoteğin fekkinin ipotek lehtarına yöneltilmesi gerektiği halde yöneltilmediğinden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesini aynen tekrar ederek,
1. Yerel mahkemenin yeterli inceleme ve araştırmayı yapmadan vermiş olduğu bu karar yersiz, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

2. 3083 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinde açıkça belirtildiği üzere "Borçlarını veya aldıkları kredilerini ödemeyen borçlulardan dağıtılan topraklar geri alınır dendiğini," üstelik "Hiçbir hükme gerek kalmaksızın kayıt Tapu Müdürlüğü tarafından düzeltilir ve ilgili kuruluşun tasarrufuna bırakılır." diye açıkça belirtildiğini,

3. Yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülerek davalarının kabulüne, bu davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi mümkün değilse yerel mahkeme kararının bozularak dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların tapuda dava dilekçesinin içeriğinde bahsedilen şahısların adına kayıtlı olduğu ve taşınmazların çoğunda dava dışı Ziraat Bankası A.Ş. ve 677 sayılı Yahyalı Tarım Kredi Kooperatifi lehine ipotek şerhinin bulunduğu, kayıt maliklerinin ve ipotek lehtarlarının davalı tarafta yer almadığının anlaşıldığı, her ne kadar dava açılırken Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne husumet yöneltilmiş ise de anılan davalı ... kayıt maliki olmadığı gibi ipotek lehtarı da olmadığından, davada pasif husumet ehliyeti de bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Hazine adına geri alınması gereken taşınmazların ipotek konusu olamayacağını,

2. 3083 sayılı Yasa'nın 11 inci maddesinin açık olup bu taşınmazların ipoteğe konu edilemeyeceğini,

3. 3083 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesindeki "...Kayıt Hazine adına ilgili kuruluşun müracaatı üzerine Mahalli Tapu Sicil Muhafızlığı tarafından bir hükme hacet kalmaksızın düzeltilir ve ilgili kuruluşun tasarrufuna bırakılır." ibaresi nedeniyle hukuka aykırılık teşkil eden işlemi davalının gerçekleştirmiş olup ilgili davanın tarafının da Yeşilhisar Tapu Müdürlüğü olduğunu,

4. Eksik incelemeye dayalı verilen kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 3083 sayılı Tarım Reformu Kanunu'nun 10 ve 11 inci maddeleri,

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 881, 882, 883 ve 884 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.