YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/631 E.  ,  2024/1008 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/1961 E., 2020/1398 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/244 E., 2018/239 K.

Taraflar arasındaki mera kaydının iptali ile tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının kendisi ve üst soyunun kadimden beri zilyetliğinde olan Van ili, Muradiye ilçesi, ... Köyü, ... Mevkiinde bulunan toplam 93.000 m² taşınmazların yapılan kadastro çalışmaları çerçevesinde İpekyolu ilçesi, ... Köyünde tahsis edilen 101 ada 426 parsel, 101 ada 427 parsel numaralı mera parselleri içerisinde bırakılmakla mera olarak tespit ve tapuya tescil edildiğini belirterek taşınmazların mera kaydının iptali ile davacı adına ayrı parsel numarası verilerek tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı İpekyol Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, Mera Kanunu'nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tahsis kararının kesinleştiği tarihten 5 yıl geçtikten sonra tespitten önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz edilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın yasal sürede açılmadığını, Süroyolu Köyünün kadastrosunun 01.11.1992 tarihinde kesinleştiğini, taşınmazların mera vasfında olduğunu, hali hazırda da mera olarak kullanıldığı ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Van İl Mera Komisyonunun 08.05.2009 tarihli, 532 sayılı tahsis kararının 28.12.2009-28.01.2010 tarihleri arasında askıya çıkarılıp ilan edildiği, 29.01.2010 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 28.03.2017 tarihinde açıldığı, tahsis kararının kesinleştiği tarih ile davanın açıldığı tarih arasında 4342 sayılı Mera Kanununda belirlenen beş yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların mera olarak tahsisinin 4342 sayılı Mera Kanunu'na göre yapılmadığı, davanın kadastrodan önceki hukuki sebebe dayanılarak açıldığı ve 10 yıllık hak düşürücü sürenin henüz dolmadığı, taşınmazın mera olarak tahsisine yönelik tüm belgelerin dosya arasına alınmadığı, mera tahsis komisyonu öncesi taşınmazın mera olarak tespit edilip edilmediğinin belirlenmediğini, kadastro tutanaklarının getirilmediği belirtilerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın 28.03.2017 tarihinde açıldığı, hukuki nitelikçe mera komisyon kararı ile oluşan mera tahsis kararının iptali ve tescil isteğine ilişkin olduğu, davacının talebinin mera komisyon kararından önceki nedene dayandığı, davanın 28.03.2017 tarihinde açıldığı, dava konusu taşınmazlara ilişkin kadastro komisyonu tarafından Kadastro Kanunu çerçevesinde çalışma yapılmadığından 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12 nci maddesinde düzenlenen on yıllık hak düşürücü sürenin uygulanamayacağı, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 21 inci maddesi uyarınca İl Mera Komisyonu'nun tahsis kararının kesinleştiği 29.01.2010 tarihinden itibaren beş yıllık hak düşürücü süre içinde davanın açılmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 101 ada 426 ve 427 sayılı parsellerin içerisinde kalan yerlerin murisi Kasım Almaç tarafından açılan Van Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen tapu iptal ve tescil davaları ile senetsizden tescil edildiği, zilyetliğinde bulunan taşınmazlara yönelik murisi tarafından Muradiye Asliye Hukuk Mahkemesinde 2003/128 Esas sayılı dosyasında el atmanın önlenmesi davasının açıldığını, buna rağmen mera çalışmalarının başlamasının hatalı olduğunu, Mera Kanunu geçici 1 inci madde uyarınca karar kesinleşinceye kadar taşınmazın tescil harici bırakılması gerektiğini, idarece yapılan sınırlandırmanın yok hükmünde olduğunu, dava konusu yerin 150 yıldır kurulu yerleşim yeri olduğunu, verilen kararla yerleşim yerinin yok olacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mera kaydının iptali ile tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.4342 sayılı Mera Kanunu'nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası.

3.3402 sayılı Kadastro Kanunu.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.4342 sayılı Mera Kanunu'nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrasında "Tahsis kararlarında belirtilen haklara tahsislerin kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl geçtikten sonra tespitlerden önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz edilemez ve bunlara karşı dava açılamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama, ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle 29.01.2010 tarihinde kesinleşen İl Mera Komisyonu tahsis kararına karşı 5 yıllık hak düşürücü sürede tespitlerden önceki hukuki nedenlere dayanılarak davanın açılmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.