YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/603 E.  ,  2023/3841 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2011/5 E., 2011/88 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil olmazsa tenkis davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 2. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; mirasbırakan ...'nın sağlığında davalı ... lehine 454, 455, 471, 472, 474, 522, 532, 440, 457, 560 parsel, davalı ... lehine 1140 parsel, davalı ... lehine 446, 456, 470, 521 parsel, davalı ... lehine 453, 475, 523 parsel, davalı ... lehine 2021 parsel sayılı taşınmazları tasarruf nisabını aşmak suretiyle muvazaalı olarak devrettiğini, Borçlar Kanunu 18 inci maddesi uyarınca muvazaalı olarak devredilen taşınmazlara yönelik tasarrufların iptali ile davacının miras payı oranında tapu iptal ve tescilini olmadığı takdirde tasarruf nisabını aşan oranda tenkisini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... cevap dilekçesinde; mirasbırakan tarafından kendisine yapılan bir kazandırma bulunmadığını, tapu kayıtlarından da anlaşılacağı üzere kendisi adına mirasbırakandan gelen taşınmaz bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesinin 29.01.2008 tarihli ve 1993/86 Esas, 2008/19 Karar sayılı kararıyla; dava konusu 440, 457, 460 ve 2021 No.lu parseller yönünden açılmış olan davanın feragat nedeniyle reddine, davacının dava konusu diğer parseller yönünden açılmış olan muvazaa davasının reddine, davacının açmış olduğu tenkis davasının bir kısım davalılar açısından kabulü ile 4.817,50'şer YTL'nin ..., ... ve ...'dan aynı şekilde 4.817,50'YTL'nin ... mirasçıları ... Hamlılardan müştereken ve müteselsilen tercih tarihi olan 01.05.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin 29.01.2008 tarihli ve 1993/86 Esas, 2008/19 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 27.09.2020 tarih ve 2010/15147 Esas, 2010/15377 Karar sayılı ilamında; davalı ..., usulüne uygun davet edilmeden, gösterdiği taktirde delilleri toplanmadan yokluğunda hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirtirdiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında dava konusu 440, 457, 460, 2021 No.lu parseller yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davacının diğer parseller yönünden açılan muvazaa davasının reddine, tenkis davasının bir kısım davalılar açısından kabulü ile 4.817,50'şer YTL'nin ..., ... ve ...'dan, 4.817,50'YTL'nin ... mirasçıları .....ve ...'lardan müştereken ve müteselsilen tercih tarihi olan 01.05.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... mirasçısı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece davacının beyanlarının nazara alınarak hüküm kurulduğunu, dava konusu taşınmazların ... ile ilgisinin bulunmadığını, davacının davalı ... ile ilgili olarak tercih hakkı kullanamayacağını, nitekim davalının yapmış olduğu bir tercihin de bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, mirasbırakanın yaptığı temliklerde mal kaçırma gayesinin bulunmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.743 sayılı Türk Kanunu Medenisi’nin 507 inci maddesi şöyledir:
"Aşağıdaki tasarruflar, ölüme bağlı teberrular gibi tenkise tabidir.
1 – İadeye tabi olmamak üzere miras hissesine mahsuben cihaz, teessüs masrafı yahut mal terki şeklinde vaki ölüme bağlı olmayan teberrular.
2 – Miras haklarının berveçhi peşin tasfiyesi maksadiyle yapılan teberrular.
3 – Hibe edenin, kayıtsız ve şartsız rücua hakkı olan hibeler ile adet üzere verilen hediyeler müstesna olarak,
vefatından evvelki bir sene içinde yapılmış hibeler.
4 – Mahfuz hisse kaidelerini bertaraf etmek kasdiyle yapıldığı aşikar olan temlikler.
"

2. 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi’nin 512 inci maddesi şöyledir:
"Tenkis, mahfuz hisse tamam oluncaya kadar evvel emirde ölüme bağlı tasarruflardan ve kafi gelmediği takdirde en son tarihli olandan başlıyarak en evvel vakı olana doğru çıkmak şartiyle, ölüme bağlı olmayan teberrular üzerinden icra edilir."

3.Bilindiği üzere, mirasçılık ve mirasın geçişi miras bırakanın ölüm tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir (4722 s.Y. 17.md.) Miras bırakan 1.1.2002 tarihinden önce ölmüşse 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi hükümlerinin, 1.1.2002 tarihinden sonra ölmüşse 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır.

3. Değerlendirme
1. Temyiz edenin sıfatına ve temyiz itirazlarına bağlı kalınarak yapılan incelemede; davacı vekilinin mirasbırakanı ...'nın 15.07.1992 tarihinde vefat ettiğini, davalılara karşılıksız olarak hibe ettiği dava konusu taşınmazların muvazaalı olarak devredildiği gerekçesiyle tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde tenkis isteminde bulunduğu anlaşılmıştır. Dosya içerisinde bulunan tapu kütük sayfalarında 07.09.1982 tarihli kadastro tespitinde dava konusu edilen 448, 454, 455, 471, 472, 474, 456, 446, 470, 453, 475 parsel sayılı taşınmazların tek parça halinde iken 29.11.1960 tarih ve 197 sıra ...oğlu ... adına zilyetlik kaydı varken yapılan zilyetlik devirleri sonrası zilyetlerin aralarında yaptıkları taksim sonucunda taşınmazların ..., ..., ... arasında tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır. Yine 25.10.1982 tarihli kadastro tespitinde ise dava konusu edilen 552, 532, 521, 523 parsel sayılı taşınmazların da 11.10.1951 tarih ve 33 No.lu kayıt ile 28.11.1960 tarih ve 199 No.lu kayıtlarında davalılar adına hisselerin zilyetlikleri tespit edilerek yapılan zilyetlik devirleri sonrası zilyetlerin aralarında yaptıkları taksim sonucunda taşınmazların ..., ..., ... arasında tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.

2.Dosya arasında bulunan 17.05.2005 havale tarihli kadastro öncesi tespite esas kök tapu kayıtlarına yönelik yapılan bilirkişi incelemesinde ise; dava konusu edilen 448, 454, 455, 474, 472, 471, 453, 475 parsel sayılı taşınmazların tapulama öncesinde 28.11.1950 tarih ve 37 sıra no ile mirasbırakan...oğlu ... adına kayıtlı iken 29.11.1960 tarih ve cilt 37, sayfa 12 ve 197 numaralı kayıtta mirasbırakan ...'nın hissesini ...oğlu ...'ya hibe ettiği belirtilmiştir. ...'nın ise kendisine hibe edilen hissesini ise 29.11.1960 tarih ve cilt 77, sayfa 15 ve 207 numaralı kayıtta 4 hisse kabul ederek 3 hissesini ..., ..., ...'ya hibe etmiştir. ... ise 21.06.1961 tarih, cilt 79, sayfa 98 ve 59 numaradaki hissesini ...oğlu ...'ya geri hibe etmiştir. Yapılan zilyetlik devirleri kayıtlarına göre yukarıda anılan 07.09.1982 tarihli kadastro tespitine göre taşınmazların tescili yapılmıştır.

3. Yine dosya arasında bulunan 17.05.2005 havale tarihli kadastro öncesi tespite esas kök tapu kayıtlarına yönelik yapılan bilirkişi incelemesinde; dava konusu edilen 522, 532, 521, 523 parsel sayılı taşınmazların tapulama öncesinde 28.09.1951 tarih cilt 41, sayfa 79 ve 51 no ile mirasbırakan...oğlu ... adına kayıtlı iken 11.10.1951 tarih ve cilt 41, sayfa 89 ve 33 numaralı kayıtta mirasbırakan ...'nın hissesini ...oğlu ...'ya hibe ettiği belirtilmiştir. Bu taşınmazların diğer hissedarı olan ...'un ise hissesini 22.10.1956 tarih, cilt 62, sayfa 48 ve 83 numaralı kayıtta bir kısım hissesini ...oğlu ...'ya satmıştır. ...'nın ise kendisine hibe edilen ve satış yoluyla devraldığı hissesini ise 29.04.1960 tarih ve cilt 77, sayfa 13 ve 199 numaralı kayıtta ..., ..., ...'ya hibe etmiştir. ... ise 21.06.1961 tarih, cilt 79, sayfa 92 ve 52 numaradaki hissesini ...oğlu ...'ya geri hibe etmiştir. Yapılan zilyetlik devirleri kayıtlarına göre yukarıda anılan 25.10.1982 tarihli kadastro tespitine göre taşınmazların tescili yapılmıştır.

4.Görülüyor ki; dava konusu taşınmazların tapu kütük sayfaları ve kadastro öncesi tespite esas kök tapu kayıtlarına göre mirasbırakan...oğlu ... tarafından temyiz eden davalı ...'nın mirasbırakanı ...'ya yönelik herhangi bir sağlararası kazandırmada bulunulmamıştır. Nitekim kadastro öncesi kök tapu kayıtlarında mirasbırakan ...dava konusu edilen taşınmazları sadece ...oğlu ...'ya hibe etmiş olup, sonraki zilyetlik devrilerinin mirasbırakan ...ile ilgisi bulunmamaktadır. Keza, tapu kütük sayfasında doğrudan ..., ..., ...'nın zilyetliğinin bulunduğu tespit edilmiş olup, mirasbırakan ...'un zilyetliğine ilişkin kayıt yoktur. Kaldı ki taşınmazların hiç biri ... adına da tespit görmemiştir. Dolayısıyla, temyiz kapsamına göre mirasbırakan ..., ...'ya herhangi bir sağlararası kazandırmada bulunmadığından ... yönünden açılan davaların reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı olarak hakkında tenkis alacağına hükmedilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu yönüyle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,18.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.