YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ

7. Hukuk Dairesi         2023/5514 E.  ,  2024/808 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/189 E., 2023/107 K.
KARAR : Davanın kabulüne, davalı tüzel kişiler yönünden pasif husumet nedeniyle reddine

Taraflar arasında tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne, davalı tüzel kişiler yönünden pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; 27 numaralı bağımsız bölümün malikinin ... olduğunu, taşınmazın haricen satın alınmasına rağmen malikin 1987 tarihinde ölmesinden dolayı devrin mümkün olmadığını, taşınmazın o günden itibaren müvekkilinin zilyetliğinde bulunduğunu belirterek davalıların miras bırakanı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine ve Belediye, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davalı Hazine ve Belediye aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, diğer davalılara yönelik davanın harici satış kanıtlanamadığından reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesince; “…davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddine, davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; çekişme konusu 27 numaralı bağımsız bölümün Ohannes adına kayıtlı olduğu, adı geçenin 04.12.1987 tarihinde ölümü ile mirasçı olarak davalılar Sona, ... ve ...'ın kaldığı, mirasçıların yurt dışında yaşadığı, davanın 12.10.2009 tarihinde açılmış olduğu, Mahkemece tapulu taşınmazlarda harici satımın geçersiz olduğu ve satış işleminin de kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olduğu, dava dilekçesinde yer alan terditli isteklere yönelik bir araştırma ve inceleme yapılmadığı, ayrıca kayıt malikinin mirasçılarından olan davalı ...'a dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmeden sonuca gidildiği, öncelikle davalı ...'a dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğinin sağlanması, bildirmesi halinde savunmasının alınması, taraf delillerinin eksiksiz toplanarak dava dilekçesinde yer alan terditli isteklerden TMK'nın 713/2 nci maddesinde yer alan ölüm hukuksal nedenine dayalı araştırmanın da yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken tapulu taşınmazlarda harici satım geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı…” gerekçesiyle karar bozulmuş, davalı Maliye Hazinesi vekilinin karar düzeltme başvurusu reddedilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 15.03.2023 tarihli ve 2021/189 Esas, 2023/107 Karar sayılı kararıyla; 27 No.lu bağımsız bölümün takyidatlı tapu kaydının ve dayanak 07.12.1976 tarih 6885 yevmiye numaralı resmi senet sureti ve taşınmaza ait 1976 tarihli Türkiye Emlak Bankasının işlem evraklarının temin edildiği, davalı gerçek kişilerin murisi olan ...'ın 07.12.1976 tarihinde 6885 yevmiye numaralı işlemle malik hakkını kazandığı, her ne kadar dava dilekçesinde davacı vekilinin ana talebinin 743 sayılı TMK'nın 639/2 nci maddesine atıfta bulunulmuş ise de hukuki yorumun Mahkemeye ait olduğu, Yargıtay bozma kararından anlaşılacağı üzere talebin 4721 sayılı TMK'nın 713 üçüncü maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, malik ...'ın söz konusu taşınmazı 1976 tarihinde mülk edindikten sonra 04.12.1987 tarihinde vefat ettiği, taşınmazın davasız ve aralıksız olarak 20 yıl süreyle malik sıfatıyla davacının zilyetliğinde bulunduğu gerekçesiyle, davalı gerçek kişiler yönünden davanın kabulüne, davalı tüzel kişiler yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı Hazinenin tapu iptali ve tescil talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davayı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; maliklerin gaip kişiler olduğunu, Hazine adına tescil kararı verilmesi gerektiğini, davalı tüzel kişiler lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, TMK'nın 713/1 ve 2 nci fıkraları gereğince açılan ölüm ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713 üncü maddesi; “Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir. Aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya yirmi yıl önce (…) hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir. Tescil davası, Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarına karşı açılır. Davanın konusu, mahkemece gazeteyle bir defa ve ayrıca taşınmazın bulunduğu yerde uygun araç ve aralıklarla en az üç defa ilân olunur. Son ilândan başlayarak üç ay içinde yukarıdaki koşulların gerçekleşmediğini ileri sürerek itiraz eden bulunmaz ya da itiraz yerinde görülmez ve davacının iddiası ispatlanmış olursa, hâkim tescile karar verir. Mülkiyet, birinci fıkrada öngörülen koşulların gerçekleştiği anda kazanılmış olur. Davalılar ve itiraz edenler, aynı davada kendi adlarına tescile karar verilmesini isteyebilirler. Kararda, tescili istenilen taşınmazın niteliği, yeri, sınırları ve yüzölçümü belirtilir ve karara, uzmanlarca düzenlenen teknik bilgileri içeren krokisi de eklenir. Özel kanun hükümleri saklıdır” hükmünü ihtiva etmektedir.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı HMK’nın geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı HUMK’nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birisinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, davacı lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesiyle verilen kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Hazine vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı Maliye Hazinesi vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Karara karşı karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.